به روز شده در: ۳۰ مرداد ۱۳۹۸ - ۰۸:۲۸
بخش اول/ مجید استیری در گفت‌وگوی تفصیلی با دفاع‌پرس:
یک نویسنده ادبیات داستانی انقلاب اسلامی گفت: نمی‌خواهیم پا جای پای غربی‌ها بگذاریم. چرا که می‌توانیم نسخه‌ای از رمان را ابداع کنیم که خاص خودمان باشد. خیلی از نویسندگان امروز انقلاب اسلامی سعی دارند که اساسا رمان‌نویسی خودمان را به وجود آورند.
کد خبر: ۳۵۴۸۱۵
تاریخ انتشار: ۳۱ تير ۱۳۹۸ - ۰۴:۱۰ - 22July 2019

به گزارش خبرنگار فرهنگ و هنر دفاع‌پرس، «مجید استیری» از نویسندگان فعال حوزه ادبیات انقلاب اسلامی است که از سال 1380 وارد عرصه شعر و داستان شد. وی با ارائه دو کتابش به نام‌های «رمق» و «وقتی که خورشید خوابید» در محافل و جشنواره‌های ادبی مختلف توانست برگزیده جشنواره داستان‌نویسی انقلاب شود، که «وقتی که خورشید خوابید» کتاب دوم برگزیده جشنواره حضرت علی اکبر (ع) ـ جشنواره جوان ایرانی ـ نیز شد.

رمان «رمق» و «وقتی که خورشید خوابید» توسط «شهرستان ادب» و «سوره مهر» منتشر خواهند شد.

با این نویسنده رمان‌های انقلابی، مصاحبه‌ای در خصوص وضعیت و جریان‌های رمان‌نویسی انقلاب اسلامی و آسیب‌های آن انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید:

دفاع‌پرس: مضمون رمان «رمق» چیست و درباره چه موضوعی صحبت می‌کند؟

رمان «رمق» یک متن حساس در تاریخ انقلاب اسلامی است که ارتباط مستقیم با تاریخ اجتماعی و ورزشی ما دارد و به بازی های جام ملت های آسیا در سال 1347 می‌پردازد. در این بازی‌ها شش تیم ایران، چین، تایپه، هنگ‌هنگ، برمه و رژیم اشغال‌گر قدس به رقابت پرداختند.

در بازی نهایی ایران در برابر رژیم صهیونیستی قرار می‌گیرد و فرصتی برای جوانان انقلابی و مبارز پیش ‌می‌آید که اعتراض خودشان نسبت به اشغالگری اسرائیل را ابراز کنند. دست به تحرکاتی می‌زنند که من آن‌ها را روایت کرده‌ام. یعنی در بستر این مبارزه انقلابی، داستانی طراحی کرده‌ام که امیدوارم خواندنی از آب درآمده باشد. و اوج این داستان، بازی نهایی ایران ـ اسرائیل است که لهیب آن آتش مبارزه انقلابی کاملا نمایان می شود.

.

دفاع‌پرس: اگر بخواهیم جریان رمان‌نویسی در ایران را در بررسی کنیم می‌بینیم به زحمت به ۱۰۰ سال می‌رسد. ما پیشینه‌ای در زمینه رمان‌نویسی نداریم. در مقابل غرب پیشرفت‌های قابل توجهی در این زمینه داشته است. با این حال می‌توان در تاریخ رمان‌نویسی ایران نقاط اوجی را مشخص کرد؟ به خصوص پس از انقلاب و ایجاد مفاهیم نو در عرصه هنر و فرهنگ کشور اتفاقی در حوزه رمان‌نویسی به وجود آمده است یا نه؟

رمان یک شکل ادبی غربی است، این مسئله را کاملاً باید پذیرفت. تاریخ رمان‌نویسی به زمان نگارش و انتشار «دن کیشوت» نوشته «سروانتس» برمی‌گردد. در طی این سال‌ها مسیر رشد و تکامل خود را پیموده است و تبدیل به شکل ادبی غالب عصر ما شده است. در مقابل ما سابقه چندانی نسبت به غرب نداریم و باید معترف باشیم که در تکامل رمان بیش از ۱۰۰ سال از غرب عقب هستیم. اما مسئله این است که اساساً چه نیازی است که به دنبال نسخه غربی رمان باشیم.

یک تجربه جالب و موفق کشورهای آمریکای لاتین در زمینه ادبیات داشتند و موفق شدند شکل رمان‌نویسی خاص خود را به وجود بیاورند. این شکل تازه از رمان‌نویسی خاص مردم آمریکا جنوبی است و آن را از جایی نگرفته‌اند. یعنی این تجربیات از شیوه‌های رمان‌نویسی مرسوم گرفته نشده است. چنین تجربه‌هایی در اقصی نقاط جهان اتفاق افتاده است ما نیز  می‌توانیم دنبال این باشیم که نسخه‌ای از آن را ابداع کنیم که خاص خودمان باشد. من و خیلی از نویسندگان این دیار و نسل امروز انقلاب اسلامی دل در گرو این آرمان داریم که اساسا رمان‌نویسی خودمان را به وجود بیاوریم.

نمی‌خوایم پا جای پای غربی‌ها بگذاریم. اگرچه این مسئله را نباید فراموش کنیم که نباید چیزی را از نو ابداع کنیم. به هر حال قالب رمان به قول «هگل» حماسه انسان شهرنشین است، محصول قرن است و حاصل نگاه غربی ولی از آنجایی که این مقوله در عصر ما اهمیت بالایی دارد و شکل قالب روایت و ادبیات در عصر ما رمان است. بنابراین خیلی منطقی است که این قالب غربی را در دست بگیریم و مواردی را که مد نظر خودمان است را خلق کنیم.

اما در خصوص تاثیر انقلاب اسلامی بر رمان‌نویسی باید بگویم که نهضت امام خمینی (ره) یک جهان تازه‌ای برای ما و جهان به خصوص در مقابل هنرمندان و رمان‌نویسان باز کرد. جهان‌بینی تازه‌ای که انقلاب اسلامی به روی ما گشوده اگر بخواهد در عرصه رمان‌نویسی تبدیل به یک مکتب واقعی و زنده شود نیاز به فرصت دارد این فرصت ممکن است زمان‌بر باشد تا بتواند به رشد و تعالی خود رسیده و به نتیجه مطلوب منجر شود. ما یکی دو دهه بعد از انقلاب به آن معنا رمان انقلابی نداشتیم. این امر دلایل مختلفی هم دارد که از جمله آن می‌توان به جنگ تحمیلی اشاره کرد.

خیلی از نویسندگان ما مشغول نوشتن در مورد موضوع و مضمون دفاع مقدس شدند که در این رهگذر تجربه‌های ارزنده‌ای هم حاصل شد. با اینکه اتفاق بزرگی مثل انقلاب اسلامی بوجود آمد برای اینکه تحلیل بشود و در عین حال شتابزده هم نباشد آن طوری که رمان می طلبد احتیاج دارد به اینکه فرصتی بگذرد و نویسندگان به تحلیل عمیقی برسند.

ما تازه در دهه چهارم انقلاب اسلامی می‌بینیم که اتفاق‌های مهمی در عرصه رمان‌نویسی انقلاب افتاده است. نویسندگان ما زوایای دیده نشده انقلاب را جستجو می‌کنند و این جستجو باعث خلق رمان‌هایی شده که بدور از شعارزدگی، تحلیل‌هایی درست، جامع و خواندنی به‌وجود آورده. بنده هم سعی می‌کنم در همین مسیر گام بردارم.

.

دفاع‌پرس: از موضوعاتی که در حوزه رمان‌نویسی به‌وجود آمده موازی کاری‌های نهادهای ارزشی انقلاب است. ممکن است یک نهاد، نهاد دیگری را قبول نداشته باشد یا سیاست گذاری‌های متفاوتی را در حوزه رمان‌نویسی در پیش گیرد. این مشکل ریشه در کجا دارد و چرا شاهد چنین اتفاقاتی در حوزه ادبیات داستانی هستیم؟

در ادبیات انقلاب پدرخوانده‌هایی داریم که متاسفانه اسیر حسادت‌ها شده‌اند و وقتی می‌بینند که یک مجموعه تازه نفس و پرانرژی و خلاق انقلابی با سرعت از کل دستاوردهای‌شان در طول این چند سال پیشی گرفته شروع می‌کنند به نامه پراکنی و تهمت زدن و نقد‌های تند و تیز کردن و نادیده گرفتن کار‌های مثبت انجام شده. به نظرم ضعف بزرگ رمان‌نویسی انقلاب وجود همین پدرخوانده‌هاست که یا به اشتباه انتخاب شده‌اند و یا به ضرورت و اضطرار به سمتی منصوب شده‌اند.

.

این پدر خوانده‌ها بیش از آنکه درگیر رشد ادبیات انقلاب شوند درگیر چالش‌های شخصی خود برای بالا ماندن در مرکز هستند. برای همین ناچارند مدام نتیجه کار دیگران را زیر سوال ببرند. مسلما هر مجموعه یا گروهی که مشغول کار و تولید باشد اشتباهاتی هم دارد، دردآور این‌جاست که این اشتباهات کوچک به شدت بزرگ‌نمایی می‌شود تا کار این پدرخوانده‌ها دیده شود. متاسفانه این جنس افراد مهمترین عامل ضربه زننده به کار مجموعه‌های انقلابی هستند. باید به این افراد گفت: کسی جای شما را تنگ نکرده است. شما سال‌ها در مسئولیت‌های حساس و تعیین کننده قرار داشتید، ولی وقتی کارنامه شما را بررسی می‌کنیم تقریبا دست‌تان خالی است وقتی بازار کتاب را نگاه می‌کنیم می‌بینیم که متاسفانه این بازار اصلا از حضور شما بی خبر است. شما نتوانستید بازار کتاب را دگرگون کنید و ادبیات انقلاب را رونق دهید. شما با سیاه‌نمایی مسیر رشد یک نفر را که می‌خواهد بنویسد، میگیرید و فقط نقش محتسب را بازی میکنید. نخواستید یا نتوانستید زیر پر و بال نسل جوان را بگیرید که بالا بیایند و ادبیات انقلاب رونق بگیرد.

مسئولیت اوضاع رمان‌نویسی انقلاب اسلامی ناشی از حضور این پدرخوانده‌های بی‌صلاحیت بوده و امروز که مجموعه‌ای با فکر با خلاقیت و تازه نفس و انقلابی می‌آید و از تمام سابقه این پدرخوانده‌ها می‌گذرد به خودشان می‌لرزند که باید در تلاش برای حفظ جایگاه و حیثیت خود باشند. برای همین اشتباهات کوچک نهاد‌های انقلابی را پررنگ می‌کنند.

ادامه دارد

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربیننده ها
آخرین اخبار