آیا از دست دادن رادارهای هشدار دهنده برای ارتش آمریکا چالشبرانگیز است؟
گروه دفاعی امنیتی دفاعپرس- محمد زرچینی؛ جنگ رمضان (جنگ تحمیلی سوم) و تهاجم نظامی آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران که با ناکامی محض دشمنان ایرانزمین همراه بود، ابعاد مختلفی از شکستهای نظامی ایالات متحده و همپیمانان منطقهای و فرامنطقهایاش را نشان میدهد.
آمریکا با فرض بر اینکه ایران را هم میتوان همانند ونزوئلا تصاحب کرد، به کشورمان حمله کرد، اما نهایتاً در ادامه نبرد پی برد که آوردگاه ایران بسیار بسیار سختتر از جنگ کوتاه ونزوئلاست.
در جنگ ایران دهها پایگاه و مرکز نظامی آمریکا در منطقه آسیب دید و ضربات مهلکی بر پیکره ارتش آمریکا وارد شد. در همین زمینه، گزارش منابع میدانی نشان میدهد که برخی از رادارهای هشدار شلیک موشک ارتش آمریکا در منطقه بر اثر حملات دقیق ایران منهدم و یا دچار آسیب جدی شده است و این موضوع در اکثر پایگاههای نظامی آمریکا به وضوح مشاهده میشود.
برخی از حملات ایران با استفاده از پهپادهای انتحاری و موشکها، بهصورت هدفمند سامانههای دفاع موشکی را هدف قرار داد. ایران یک رادار هشدار زودهنگام «AN/FPS-۱۳۲» را در قطر مورد حمله قرار داد و حداقل یک رادار «AN/TPY-۲» هم در اردن هدف قرار گرفت. بر اساس تصاویر ماهوارهای، رادارهای مشابه بیشتری در عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز مورد اصابت قرار گرفتهاند.

قبل از استقرار این سامانه در منطقه غرب آسیا عوامل رسانهای غربی به نحوی درباره این سامانه سخن میگفتند که گویی این رادار میتواند همه موشکها را رهگیری کرده و به سرعت سامانههای دفاع موشکی آمریکا اعم از پاتریوت و تاد را برای انهدام آن هدایت کند. مسئول اخبار بخش غرب آسیای «استریپس» در زمان استقرار این سامانه که حدود چند ماه پیش انجام شده بود، مدعی بود که ایالات متحده با این سامانه دفاع موشکی میتواند موشکهای بالستیک هایپرسونیک شلیکشده از سوی جنبش انصارالله و نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را دفع کند.
اما پس از جنگ مشخص شد که ادعای انهدام موشکهای پیشرفته ایران، ادعای گزافی است؛ چرا که در گذشته هم سامانههای پیشرفته «پاتریوت» و «تاد» آمریکایی، ضعف خود را در مقابل موشکهای بالستیک ایران و یمن نشان دادهاند (عملیاتهای وعده صادق ۱، ۲ و ۳).
بنا به گفته مسئولان شرکت تولیدکننده محصولات دفاعی «ریتون»؛ رادارهای جدید اهدایی به وزارت جنگ ایالات متحده نهایتاً میتوانند اهدافی را که پنج برابر صوت سرعت دارند، رهگیری کنند که اگر هر صوت را یک ماخ در نظر بگیریم، نهایت سرعت رهگیری این رادارها حدود شش هزار و ۱۲۵ کیلومتر بر ساعت است؛ لذا غیرممکن است که این سامانه راداری در شکار موشکهایی همچون «فتاح» با سرعت ۱۳ تا ۱۵ ماخ و همچنین موشک «خرمشهر» با سرعت پایه ۸ ماخ موفق عمل کند؛ موضوعی که در طول جنگ هم شاهد آن بودیم.

برخی از تحلیلگران نظامی غربی سعی میکنند که از دست رفتن چند رادار ارتش آمریکا در منطقه را کم اهمیت جلوه دهند؛ از دست دادن یک یا چند رادار بهتنهایی ممکن است حیاتی نباشد؛ چرا که سامانههای دفاع موشکی معمولاً لایهلایه و شبکهای طراحی شدهاند. با این حال، در حملات موشکی پیشین در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، ایران حملات گستردهای را با دهها موشک بهصورت همزمان در آسمان انجام داد و در چنین شرایطی، از دستدادن حتی یک یا دو رادار میتواند چالشبرانگیز باشد؛ موضوعی که در جنگ تحمیلی سوم هم مشاهده شد.
موشکهای برد متوسطی که ایران علیه رژیم صهیونی به کار میبرد، دارای کلاهکهای بازگشتی (RV) هستند که از مرحله تقویتی خود جدا میشوند. موشکهای رهگیر معمولاً برای مقابله با این کلاهکهای بازگشتی ذخیره میشوند؛ زیرا این کلاهکها حامل بار انفجاری هستند. در حالت ایدهآل، موشکهای رهگیر علیه کلاهکهایی که قرار است در مناطقی فرود آیند که خسارتی وارد نمیکنند، مصرف نمیشوند. بنابراین، سامانه دفاعی باید تعیین کند که چند موشک در حال نزدیکشدن است تا بداند چند کلاهک بازگشتی وجود دارد؛ همچنین باید پیشبینی کند که این کلاهکها به کدام سمت میروند؛ البته این موضوع با فرض بر این است که سامانههای دفاع موشکی آمریکا و رژم صهیونی بتواند همه موشکها را به خوبی دفع کند و ادعاهای آمریکاییها با چاشنی سانسور خبری نباشد.
موشکهای رهگیر مانند «آرو-۳» و «اسام-۳» از حسگرهای فروسرخ تصویری برای تشخیص اینکه کدام شیئ کلاهک بازگشتی است، استفاده میکنند، اما نرخ موفقیت آنها در صورتی افزایش مییابد که رادارها (و سامانههای فرماندهی و کنترل مرتبط) قبلاً گزینهها را محدود کرده باشند. این فرآیند زمانبر است و با افزایش تعداد اشیاء در حال پرواز، زمان بیشتری میطلبد. اگر یک رادار در دسترس نباشد، این کار دشوارتر هم خواهد شد. نتیجه هم میتواند این باشد که تعداد بیشتری موشک رهگیر شلیک شود و احتمال نفوذ موشکها به سامانههای دفاعی افزایش یابد.

موشکهای کلاس «فتاح» و «قاسم بصیر» نشان دادهاند که میتوانند از هر راداری عبور کرده و با قدرت بالا اهداف را مورد اصابت قرار دهند. موشک بالستیک «قاسم بصیر» توسط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ساخته شده و با برد حدود هزار و ۲۰۰ تا هزار و ۳۰۰ کیلومتر با سرعتی بالا میتواند هر سامانه راداری پیشرفتهای را در هم بکوبد؛ البته درباره سرعت موشک «قاسم بصیر» سخنی به میان نیامده، اما اگر این موشک نمونه ارتقاءیافته موشک هایپرسونیک «فتاح» باشد، یقیناً سرعتی بیش از ۱۲ ماخ خواهد داشت که مقابله با چنین موشکی برای ارتش آمریکا تقریباً محال است.
سامانههای دفاع موشکی که به دلیل از دستدادن یک رادار هشدار زودهنگام تضعیف شدهاند، در مقابله با حملاتی مشابه حملات سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ با دشواری مواجه خواهند شد؛ در حقیقت این همان برگ برنده ایران در جنگهای آتی با ایالات متحده آمریکا، رژیم صهیونی و همپیمانانش خواهد بود.
انتهای پیام/ 281
