ادبيات جنگ نبايد كاملا به ادبيات محض برسد؛ اما ادبيات بازگوكننده جنگ بايد آن‌قدر قوي باشد كه بتواند

کد خبر: ۱۱۲۹۸۱

تاریخ: ۲۰ اسفند ۱۳۸۵ - ۱۳:۱۸

علي‌رضا كمره‌اي - نويسنده‌ و محقق ادبيات دفاع مقدس - در همايش اهل قلم ويژه دفاع مقدس، عنوان كرد: "دفاع مقدس داراي بعدي تاريخي و جهاني است، پس بايد توسط علوم انساني نظير اقتصاد، جمعيت‌شناسي، مردم‌شناسي و ... مورد بررسي قرار گيرد. "
وي تصريح كرد: "اگر كسي قصد دارد در حوزه دفاع مقدس قلم بزند، بايد به خوبي به اين قضيه تسلط داشته باشد. نبود اين شناخت، موجب شده است اكنون دچار اين تنگناها شويم و هر كدام استنباط خود را معيار موضوع قرار دهد. "
كمره‌اي گفت: "كسي كه بخواهد جنگ را خوب فهم كند، بايد فلسفه بداند؛ زيرا كلمات و زبان بر شرايط پيراموني دلالت مي‌كند و كار آن‌قدر هم ساده نيست كه هر نويسنده‌اي نويسنده باشد. "
وي خاطرنشان كرد: "شناخت اين ابعاد و جهات نياز به توجه اساسي به تاسيس نهادهاي مطالعاتي دارد و تاكنون توجه خوبي به اين مسئله نشده است. "
اين محقق ادبيات دفاع مقدس يادآور شد: "تاكنون چند ديدگاه مختلف در حوزه دفاع مقدس بررسي شده است كه يكي از آن‌ها "تحليل‌هاي سياسي و مطالعات توضيحي" بوده، كه بيش‌تر در خارج از كشور مورد توجه قرار گرفته است. "
كمره‌اي "توصيف تاريخي" و "رويكرد انتقادي" را از ديگر رويكردي‌هاي اين حوزه دانست و عنوان كرد: "نظريه‌پردازي استراتژيك نظامي" و "مطالعات اجتماعي ـ فرهنگي" نيز از ديگر ديدگاه‌هاي مورد توجه در حوزه دفاع مقدس بوده، كه اين تاليفات اغلب مطالبي پراكنده بيش‌تر نبوده است. "
وي گفت: "اما رويكرد اصلي و اساسي اين حوزه رويكرد ادبي بوده، كه داراي وجهي فلسفي، حماسي و ديني است. "
اين نويسنده ادبيات دفاع مقدس تصريح كرد: "بسيار قابل توجه است كه چرا مثلا پس از جنگ‌هاي 11ساله ايران و روسيه، اثر ادبي قابل توجهي خلق نشد و در مجموع "جنگ‌نويسي" ابداع نشد. اما در طول هشت سال دفاع مقدس از همان ابتدا هنر در جنگ بروز پيدا كرد و جنگ‌نويسي شكل گرفت. اين جنبه هنري جاهايي حتا مقدم بر سلاح عمل مي‌كند. "
وي ادامه داد: "هر جا سخن درباره ادبيات مطرح مي‌شود، سخن ادبي و شعرگونه مطرح مي‌شود. اين درحالي است كه هنگامي كه مي‌خواهيم درباره ادبيات سخن بگوييم، بايد شفاف، بدون ايهام و با دليل و منطق حرف بزنيم. "
كمره‌اي گفت: "وقايع ادبي برون‌داد توان خود هستند. برخي مي‌گويند ما هنوز راه بسياري داريم تا به "جنگ و صلح" تولستوي برسيم. "جنگ و صلح" تولستوي حاصل يك روند چندين ساله است و مثل ميوه‌اي است كه بر شاخ و برگ سرزميني شكل گرفته است و در كشور ديگري قابل رويش نيست. بيان اين مطالب و چنين خواست‌هايي از فلسفه‌هاي نادرست ايجاد مي‌شود. "
وي در پايان متذكر شد: "اگر ادبيات ما قوي نباشد، موضوع مورد بحث خود را خراب مي‌كند، و اين مشكلي است كه اكنون نويسندگان ما با آن درگيرند. در تعبير ادبيات پايداري، ادبيات بايد محقق شود، تا مظروف خود را بيان كند. اگر زبان ما درست نباشد، اثرگذاري رخ نمي‌دهد. ادبيات در اين مقوله اصل است، اما اين اصل آن‌قدر نيست كه موضوع را از دايره خود خارج كند. "
منبع: خبرگزاري ايسنا