مصاحبه - امير سرتيپ خلبان محمد اسماعيل پيروان

کد خبر: ۱۱۶۸۶۶

تاریخ: ۱۳ ارديبهشت ۱۳۸۶ - ۱۶:۰۷

گفت و گو با امير سرتيپ خلبان محمد اسماعيل پيروان ; معاون هماهنگ كننده نيروي هوايي ارتش در زمينه عمليات بيت المقدس و حماسه فتح خرمشهر

اشاره :
امير سرتيپ خلبان محمد اسماعيل پيروان در سال 1330 در شهر مقدس مشهد متولد شد . وي در سال 1349 به استخدام نيروي هوايي در آمد و از آنجا كه علاقه مند به پرواز بود به دانشكده خلباني رفت و را كسب نمود و با توجه به f 41 و f 4 توانايي پرواز با جنگده هاي فعاليت هاي قابل توجه در دوران دفاع مقدس از جمله بمباران اهداف مهم نظامي در خاك دشمن و چند نوبت درگيري نزديك هوايي با چند فروند هواپيماهاي دشمن و سرنگون كردن يك فروند ازآنها در هر درگيري موفق به دريافت نشان فتح از دست رهبر معظم انقلاب و فرماندهي كل قوا شد. وي داراي مدرك كارشناسي ارشد و فارغ التحصيل دانشكده دفاع ملي از دانشگاه علوم استراتژيك (ويژه مقامات ) مي باشد. امير پيروان تاكنون در سمت معاون عمليات منطقه هوايي شهيد بابايي اصفهان , جانشين فرماندهي پايگاه ششم شكاري شهيد ياسيني بوشهر و فرمانده منطقه هوايي شهيد دوران شيراز فعاليت داشته است و اكنون به عنوان معاون هماهنگ كننده نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران به خدمت خود ادامه مي دهد.
امير پيروان به اخلاق حسنه توام با آرامشي خاص در بين دوستان خود معروف است . او مي گويد هدف از بعثت پيامبر(ص ) نيز بالا بردن مكارم اخلاق و پايبند بودن به ارزش هاي والاي انساني بود و اصل بعثت نيز بر اين اساس استوار است .
خلبان ها آدم هاي عجيبي هستند; شخصيت تاثيرگذاري دارند , پاي صحبت خلبان ها نشستن دلپذير است , حماسه ها را از زبان خلبان شنيدن به مانند اين است كه خود در بطن حماسه حضور داري , خلبان نه تنها هنرش اين است كه هواپيماي غول پيكري را به پرواز درمي آورد بلكه روح و انديشه مخاطب را نيز با گفتار شيرين و خاطرات زيبا به اوج مي رساند , او مخاطب را در كابين كلمات و خاطرات مي نشاند و در آسمان ها مي چرخاند.
امير سرتيپ خلبان محمد اسماعيل پيروان معاون هماهنگ كننده نيروي هوايي ارتش از جمله اين خلبان ها است ; با وي قرار گذاشتيم درباره عمليات بيت المقدس و حماسه فتح خرمشهر گفتگو كنيم , در دفتر كارش در ستاد نيروي هوايي ارتش استقبال گرمي از ما كرد. دست ما را گرفت و بر كابين خاطرات نشاند و با گفتار دلنشينش , ما را بر فراز كارون و آسمان خرمشهر برد. به ما گفت : توكل به خدا , صبر و استقامت و باور كردن خويش تحت رهبري معمار بزرگ انقلاب دست دشمن متجاوز را كه به اين قسمت از سرزمين اسلامي رسيده بود , قطع كرد.
امير پيروان گفت : اكر همواره بر خدا توكل كنيم موفقيت و پيروزي در هر عرصه اي براي ما امكان پذير است و ما آن روز بر خدا توكل كرديم و اماممان آن پير فرزانه گفت : خرمشهر را خدا آزاد كرد.
لطفا از چگونگي ورود نيروي هوايي به جنگ و دفاع از مرز و بوم اسلامي بگوييد.
بسم الله الرحمن الرحيم سوم خرداد ماه سالروز پيروزي رزمندگان اسلام بر رژيم بعث عراق و فتح خرمشهر را به محضر فرماندهي معزز كل قوا ملت قهرمان ايران و نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران تبريك و تهنيت عرض ميكنم .
گرامي ميدارم ياد شهداي 8 سال دفاع مقدس و امام شهدا بالاخص شهداي گرانقدر عمليات غرور آفرين بيت المقدس را كه با ايثار و از خودگذشتگي و با توكل بر خدا و تبعيت از رهبري , وحدت و انسجام و يكپارچگي ارتش قهرمان سپاهيان دلاور و بيسيجيان مخلص و صف شكن پشتيباني بي نظير مردم هميشه در صحنه زمينه پيروزي و فتح خرمشهر را فراهم كردند و با اين عمل ارزشمند خود نقطه عطفي در تاريخ 8 سال دفاع مقدس بوجود آورند .
رژيم بعث عراق در 31 شهريور سال 1359 در يك اقدام تجاوزگرانه حمله گسترده اي را به سمت مرزهاي ايران آغاز كرد; از آنجا كه مدت زمان زيادي از پيروزي انقلاب اسلامي نمي گذشت , نيروها و يگان هاي سطحي و زميني در وضعيت مناسب و منسجمي قرار نداشتند , لذا نقش نيروي هوايي ارتش در آن برهه از زمان تعيين كننده و مهم شد. نيروي هوايي در ابتداي جنگ بصورت قدرتمندانه با انجام ماموريت مختلف به پاسداري از قلمرو هوايي و زميني كشور پرداخت . مقام معظم رهبري درباره وضعيت خاص آن برهه تعبير ودقت نظر خوبي دارند; ايشان فرمودند : « اول جنگ نيروي هوايي شد محور دفاع , حال آنكه او يك نيروي پشتيبان است . »
علت اين بود كه نيروهاي عراقي در قالب لشكرهاي متعدد به سمت مرزهاي ايران هجوم آوردند و چون نيروي هوايي يك نيروي واكنش سريع است و ماموريت پشتيباني هوايي از نيروهاي سطحي يكي از ماموريت هاي تعريف شده آن است با شرايط پيش آمده تعريف ماموريت اين نيرو تا حدودي تغيير كرد و در حقيقت بخش عمده اي از انرژي و توان ماموريتي اين نيرو صرف كةند يا متوقف ساختن پيشروي دشمن متخاصم شد. جنگ با تانك هاي دشمن در بين خلبانان ما مشهور است , بمباران تانك ها و نفربرهاي عراق روندكار و پيشروي عراقي ها را به داخل ميهن اسلامي مختل مي ساخت و همين برتري هوايي ايران در روزهاي آغازين جنگ در تخريب روحيه دشمن تاثير بسزايي داشت . نقشه آنها كه آمده بودند دو يا سه روزه خرمشهر را بگيرند و ظرف يك هفته به تهران برسند با عملكرد قهرمانان تيز پرواز ارتش جمهوري اسلامي ايران نقش بر آب شد. با شركت تكاوران دلاور نيروي دريايي و زميني ارتش در جنگ و با پيوستن نيروها ي مردمي و سپاهي و ايثار ومقاومت هاي جهان آراها , تصرف خرمشهردر مقابل 7 لشكر و 15 تيپ مستقل زرهي دشمن تا 35 روز به تاخير افتاد . ارتش عراق از طرف دولت هاي غرب و شرق حمايت مي شد و با انواع و اقسام هواپيما ها , جنگ افزارها و تجهيزات مدرن به سمت ايران اسلامي يورش آورد , رزمندگان اسلام بعد از 35 روز مقاومت با اندوه تمام از خرمشهر عقب نشستند , ولي همين 35 روز مقاومت به صداميان كه آمده بودند دو يا سه روزه خرمشهر را فتح كنند فهماند كه ايران بيشه شيران و دليران است و شيران در دفاع از خاك , خون نثار مي كنند.
بعد از پيروزي انقلاب اسلامي و با شرايط جديد حاكم بر كشور ميزان آمادگي رزمندگان ايران از لحاظ تجهيزات و ادوات نظامي براي مقابله با دشمن متخاصم چگونه بود
در حقيقت يكي از عوامل حمله ور شدن صداميان بسوي مرزهاي ايران نو پا بودن انقلاب اسلامي و شرايط جديد حاكم بر كشور بود. به آنها گفته بودند مستشاران خارجي از ايران رفته اند و ارتش ايران قدرت هوايي ندارد و نمي تواند از هواپيما هايش استفاده كند. عراقي ها فكركردند قدرتي در نيروهاي مسلح ايران وجود ندارد و البته در ابتداي كار هم آن مقاومت لازم نبود , آنها هم مقداري پيشروي كردند , ولي به محض اينكه رزمندگان اسلام در جبهه ها حضور پيدا كردند و از طرفي نيروي هوايي ارتش انقلابي هم ضربات سنگيني به نيروهاي مهاجم عراق وارد ساخت , آنها از لحاظ روحي شديدا لطمه خوردند.
با 35 روز مقاومت در خرمشهر عراقي ها فهميدند اگر بيش از اين پيشروي كنند يا نمي توانند آنچه را كه تا كنون گرفته اند نگه داري كنند و يا با شكست و عقب نشيني مواجه مي شوند. بعد از سقوط خرمشهر تا عمليات بيت المقدس حدود يك سال و نيم از جنگ گذشت , كاركنان متخصص و فني توانمند و غيرتمند نيروي هوايي تمام تجهيزات آفندي و پدافندي را در اسرع وقت عملياتي مي كردند و در زمان عمليات بيت المقدس تمامي تجهيزات و ادوات نظامي نيروهاي مسلح ايران در آمادگي كامل بود. از طرفي دشمن در حدود اين يك سال و نيم كه خرمشهر را در اختيار داشت با به پا داشتن انواع و اقسام استحكامات , موانع , خاكريزهاي چندگانه و مرتفع و پياده كردن نيروهاي زرهي آماده , با بيان اينكه ما قدرت برتر نظامي هستيم و مي خواست با بهره برداري سياسي از اشتغال خرمشهر خود را اداره كننده جنگ و فاتح ميدان نبرد معرفي كند و در مذاكرات صلح هم بعنوان قويترين ابزار از آن استفاده نمايد.
واكنش نيروهاي مسلح ايران براي باز پس گيري خرمشهر از دست دشمن متجاوز چگونه بود
فرماندهان و مسئولان نيروهاي مسلح به دور از هر گونه عجله و با برنامه ريزي هاي حساب شده و سنجيده عمليات هاي متعددي را براي فتح خرمشهر طراحي كردند , تا با بكارگيري اصول جنگ امكان عقب راندن دشمن و پيروزي بر آن فراهم شود. با آن برنامه ريزي ها ارتش و سپاه , عمليات مشترك ثامن الائمه را براي شكستن حصر آبادان در مهرماه سال 1360 آغاز كردند , عمليات طريق القدس در آذرماه سال 60 در منطقه بستان و عمليات فتح المبين در فروردين ماه سال 61 در منطقه شوش و كرخه روياي دشمن براي عبور از كرخه و تصرف ديگر شهرهاي خوزستان را براي هميشه بر باد داد. با انجام اين سلسه عمليات ها در فاصله كمي از هم , توفيقات بسيار خوبي نصيب نيروهاي مسلح ايران و رزمندگان اسلام شد و روحيه رزمي دشمن در هم شكست و به دشمن تفهيم شد كه ايران زمين جاي اغيار نيست .
با پيروزي هايي كه رزمندگان اسلام در مقابل دشمن به دست آوردند زمينه برنامه ريزي براي عمليات بيت المقدس فراهم شد. يكي از عوامل مهم پيروزي در عمليات بيت المقدس فاصله زماني كم آن با عمليات فتح المبين بود. دشمن فكر مي كرد بعد از عمليات سنگين فتح المبين ماه ها طول مي كشد تا عمليات ديگري از سوي نيروهاي مسلح ايران آغاز شود.
فرماندهان ارشد در نيروهاي مسلح با وقوف به ضعف و دشمن با آن برنامه ريزي هايي كه انجام داده بودند در دهم خرداد ماه سال 61 عمليات بيت المقدس را با هدف بيرون راندن دشمن از سرزمين اسلامي آغاز كردند . ماموريت نيروي هوايي 15 روز قبل از آغاز عمليات بيت المقدس شروع شد , به لحاظ اينكه نيروي هوايي براي عمليات شناسايي و ترابري نيروها مي بايست در صحنه مي بود. همينطور در سوم خردادماه كه فتح خرمشهر قطعي شد ماموريت نيروي هوايي تا 10 روز بعد از عمليات نيز ادامه داشت .
فعاليت نيروي هوايي در طول عمليات بيت المقدس چگونه و در چه راستايي بود
ماموريت مهم نيروي هوايي در اين عمليات پشتيباني هوايي از نيروهاي سطحي بود. يعني اگر نيروهاي زميني و دريايي در جايي درگير شوند مكمل عمليات آنها پشتيباني هوايي خلبانان تيز پرواز و مقابله هوايي با حملات هوايي دشمن بر روي نيروهاي خودي است . چون در غير اين صورت آسيب پذيري نيروهاي سطحي بيشتر مي شود. كسب برتري هوايي در عمليات ها مساله مهمي بود. در اين ميان نقش كاركنان پدافند هميشه بيدار نيروي هوايي ارتش نيز بسيار قابل توجه و تشكر بود. نيروي هوايي با انجام 900 سورتي پرواز پوشش هوايي , 850 سورتي پرواز ترابري هوايي به منظور حمل نيرو و آماد و تخليه مجروحين , 315 سورتي پرواز سوختگيري , 110 سورتي پرواز پشتيباني آتش نزديك هوايي و ماموريت هاي مخصوص , 22 سورتي پرواز عكس برداري شناسايي هوايي عمليات بيت المقدس را در بعد هوايي به خوبي پشتيباني كرد و113 نفر شهيد و يازده نفر اسير در عمليات غرور آفرين بيت المقدس وفتح خرمشهر از طرف نيروي هوايي تقديم انقلاب اسلامي شد. سرهنگ خلبان شهيد طالب مهر , سرهنگ خلبان شهيد امجديان و سرهنگ خلبان شهيد انقطاع از شهداي خلبان نيروي هوايي در عمليات بيت المقدس بودند و بقيه شهدا نيز از كاركنان فني و پدافندي و ساير تخصصهاي نيروي هوايي بودند; همچنين سرتيپ خلبان روادگر , سرتيپ خلبان اعظمي و سرتيپ خلبان ذوالفقاري به دليل مورد اصابت قرار گرفتن هواپيما هايشان و غير قابل كنترل بودن آن هواپيما را ترك و به اسارت دشمن درآمدند.
عراقي ها در بيشتر جاها تا حاشيه غربي كارون جلو آمدند و موانع فيزيكي متعددي را در آنجا ايجاد كردند و در حقيقت استحكاماتي كه دشمن در خرمشهر مستقر كرده بود بگونه اي بود كه صدام ادعا داشت اگر نيروهاي ايراني به خرمشهر دست پيدا كنند من كليد شهر بصره را تقديمشان مي كنم . اين گفته نشان از اين دارد كه عراقي ها به هيچ وجه فكر نمي كردند ايران بتواند خرمشهر را دوباره به دامن سرزمين اسلامي برگرداند.
در روز دوم خرداد پل بسيار مهمي كه برروي شط العرب مستقر بود و براي عراقي ها نقش حياتي داشت و با پدافندي محكم نيز از آن محافظت مي شد با رشادت مرحوم امير سرتيپ خلبان محمد دانشپور منهدم شد , در همين روز مقر فرماندهي نيروهاي عراقي در داخل خاك عراق كه نيروهاي مستقر در خرمشهر را فرماندهي مي كردند توسط خلبانان شجاع نيروي هوايي بمبارن شدند. اين عوامل نيز باعث شد روحيه نيروهاي نظامي دشمن متجاوز كاملا درهم بشكند , بطوريكه قبل از فتح خرمشهر تعداد زيادي از نيروهاي عراقي تسليم رزمندگان اسلام شدند. در عمليات بيت المقدس صدمات شديدي به نيروها ي عراقي واردآمد , بطوري كه صداميان با 16 هزار كشته و 19 هزار اسير با خفت و زبوني تمام از خرمشهر رانده شدند و رزمندگان اسلام باشكوه وشادي فراوان نماز فتح را در مسجد جامع خرمشهر به پا داشتند.
امير , فهم اين مساله براي ما كه از نسل سوم انقلاب هستيم كمي دشوار است . چگونه ممكن است ملتي كه تازه انقلاب كرده و آن انسجام لازم را به هنگام تجاوز دشمن به دست نياورده مي تواند مقاومت كند و حماسه اي مثل فتح خرمشهر را بيافريند
به موضوع مهمي اشاره كرديد. واقعا با محاسبات عمومي , آزادسازي خرمشهر از دست دشمن تا دندان مسلح با آن استحكامات مستحكم و در آن برهه از زمان كار دشواري مي نمود. روحيه مردم نيز از اينكه عراقي ها خرمشهر را اشغال كرده بودند جريحه دار شده بود و در اين ميان حضرت امام (ره ) با پيام ها و سخنراني هاي هدايتگرانه اي كه داشتند نقش بسيار تعيين كننده اي درآن شرايط حساس ايفا نمودند.
تبعيت از فرمان فرماندهي كل قوا وحدت و انسجام را در بين مردم و نيروهاي مسلح به وجود آورد. توكل به خدا و تاسي جستن از مكتب شهادت حسيني روح مقاومت و ايثار را در كالبد مردم ايران و رزمندگان اسلام دميد و همانطوري كه گفتم با برنامه ريزي هاي دقيق و بكارگيري اصول جنگ از سوي مسئولان و فرماندهان ارشد در نيروهاي مسلح پيروزي هاي درخشاني در تاريخ اين سرزمين به ثبت رسيد. اگر بخواهيم بطور خاص درباره رشادت ها و روحيه شهادت طلبي خلبانان نيروي هوايي اشاره كنيم بايد بگويم كه هواپيما جنگ افزاري است كه در داخلش 7 تا 8 تن بنزين دارد , زير هواپيما 2 تا 3 تن بمب هست , مسلسل اين جنگ افزار پراست و 11 راكد نيز زير صندلي خلبان وجود دارد. در حقيقت هواپيما تمام مواد منفجره و بنزين است و خلبان با اين جنگ افزار به سمتي مي رود كه تمام گلوله ها و موشك ها به سمتش مي آيند. بارها اتفاق مي افتاد كه خلبان هاي ما بخاطر تغيير مواضع دشمن و تاريكي هوا يا مه غليظ ديد خوبي نسبت به محلي كه مي خواستند بمباران كنند نداشتند , خلبان هاي ما با رگبار مسلسل , ايجاد سرو صدا مي كردند تا پدافند دشمن به كار بيفتد و از اين طريق مواضع دشمن را شناسايي مي كردند و خلبان هاي نترس ما به سمت گلوله هاي دشمن مي رفتند و تا آنجا كه امكان پذير بود در ارتفاع كم و با دقت مواضع دشمن را بمباران مي كردند.
امير نقش پدافند نيروي هوايي در عمليات بيت المقدس چگونه بود
قهرمانان پدافند هوايي با سايت هاي موشكي تبوك , خيبر و بدر كه اينها سايت هاي عمده موشكي هاگ ما بود و موشك هاي راپير و توپخانه قدرتمند ضد هوايي و هواپيماهاي رهگير موفق شدند در عمليات بيت المقدس 53 فروند از هواپيماهاي دشمن متجاوز را منهدم و سرنگون كنند.بطوريكه از زبان بعضي از خلبانان اسير عراقي شنيده شد كه گفتند : ما گاهي از ترس مواجه شدن با پدافند قدرتمند و جنگنده هاي شكاري ايران قبل از اينكه به مناطق عملياتي برسيم مهمات خود را خالي مي كرديم و به عراق باز مي گشتيم . كاركنان عزيز و توانمند نيروي هوايي در سنگر فني و نگهداري نيز خدمات شايان تقديري در عمليات بيت المقدس و در طول 8 سال دفاع مقدس داشتند كه لازم است در همين جا از زحمات اين عزيزان نيز تشكر شود.
كلام آخر.
دشمن از سلاح و تجهيزات ما نمي ترسد. دشمنان اين سرزمين از نيروهاي ولايي , با تقوا و ايثارگر ما مي ترسند. البته براي خودكفايي در زمينه تجهيزات و جنگ افزارهاي نظامي در جهاد خود كفايي تلاش قابل توجهي صورت مي گيرد و نيروي هوايي در اين زمينه پيشرو و پيش آهنگ است . در زمينه بهينه سازي , نوسازي و ارتقا تجهيزات و توان رزمي نيروها در همه ابعاد كار مي شود. همانطوريكه مي دانيد اقتدار نظامي به سه عامل مهم بستگي دارد : نيروي انساني مومن و متعهد و با انگيزه , تجهيزات و جنگ افزارهاي نظامي و آموزش صحيح وعلمي . در بةعد آموزش نيروهاي جوان نيز توسط نيروهايي كه تجربه 8 سال دفاع مقدس را دارند و در آستانه ترك سازمان مي باشند همتا سازي لازم انجام شده است . در بعد معنوي نيز نيروهاي مومن وشايسته اي جذب بدنه نيرو مي شود و با همكاري خوب عقيدتي سياسي و سامانه فرماندهي در تربيت ديني ومعنوي نيروها موفق بوده ايم و امروز توانمندتر از هميشه نيروي هوايي با چشماني تيز بين از كيان جمهوري اسلامي ايران مراقبت مي كند.
همين 35 روز مقاومت به صداميان كه آمده بودند دو يا سه روزه خرمشهر را فتح كنند فهماند كه ايران بيشه شيران و دليران است و شيران در دفاع از خاك , خون نثار مي كنند
بعد از سقوط خرمشهر تا عمليات بيت المقدس حدود يك سال و نيم از جنگ گذشت , كاركنان متخصص و فني و توانمند و غيرتمند نيروي هوايي تمام تجهيزات آفندي و پدافندي را در اسرع وقت عملياتي مي كردند و در زمان عمليات بيت المقدس تمامي تجهيزات و ادوات نظامي نيروهاي مسلح ايران در آمادگي كامل بود
113 نفر شهيد و يازده نفر اسير در عمليات غرور آفرين بيت المقدس وفتح خرمشهر از طرف نيروي هوايي تقديم انقلاب اسلامي شد
در روز دوم خرداد پل بسيار مهمي كه برروي شط العرب مستقر بود و براي عراقي ها نقش حياتي داشت و با پدافندي محكم نيز از آن محافظت مي شد با رشادت مرحوم امير سرتيپ خلبان محمد دانشپور منهدم شد

تهيه و تنظيم : كامبيز فتحي ـ علي خدابخشي
روزنامه جمهوري اسلامي