الزامات اقتصاد مقاومتی

راهبرد اقتصاد مقاومتی مانند هر اقدام بنیادی دیگری نیازمند تقسیم مسئولیت‌ها برای تحقق است.

کد خبر: ۱۲۴۰۵

تاریخ: ۰۶ اسفند ۱۳۹۲ - ۱۰:۳۲

به گزارش خبرگزاری دفاع مقدس، "الزامات اقتصاد مقاومتی" عنوانی است که روزنامه جمهوری اسلامی در پی ابلاغ سیاستهای کلی "اقتصاد مقاومتی" از سوی مقام معظم رهبری و تاکید سران سه قوه بر این موضوع در ستون سرمقاله خود به چاپ رساند که متن آن به شرح ذیل است:

انتخاب کلمات و ترتیب کنار هم قرار گرفتن آنها در برخی موارد و مواقع حساسیت و اهمیت خاصی پیدا میکند به ویژه زمانی که انتخاب کننده واژهها در فضایی تخصصی و ناظر بر دامنه اثرگذاری وسیعی دست به واژه گزینی زده باشد.

چینش واژگان در ترکیب "اقتصاد مقاومتی" از این رویه پیروی میکند. برای روشنترشدن موضوع کافی است جای دو واژه "اقتصاد" و "مقاومت" را تغییر دهیم، یعنی بگوئیم "مقاومت اقتصادی".

در چنین چینشی معنای مورد نظر چندان پیچیده نخواهد بود یعنی گوینده از مخاطبان میخواهد در حوزه اقتصاد، مقاومت به خرج دهند و در برابر مسائلی مانند فشار دشمن و... ایستادگی کنند، حال آنکه بدون شک آنچه از تعبیر "اقتصاد مقاومتی"، مدنظر رهبر معظم انقلاب بوده بسیار فراتر از دعوت مردم و مسئولان به مقاومت در حوزه اقتصاد است چنانکه کارشناسان و خبرگان رشته اقتصاد نیز پس از آنکه ایشان سیاستهای اقتصاد مقاومتی را ابلاغ کردند، نکات فراوانی در مورد ابعاد و لایههای این سیاستها عنوان کردهاند.

برهمین اساس به نظر میرسد، آنچه مورد نظر رهبری بوده، دعوت نخبگان و جامعه به یک راهبرد اقتصادی جدید است. به دیگر سخن مراد از ابلاغ این سیاستها فراخوان نخبگان، کارشناسان، فعالان و مسئولان کشور درحوزهها و لایههای مختلف خصوصاً حوزه اقتصاد به گام نهادن در مسیر تحقق این مدل فکری و اجرایی است.

اما اگر اقتصاد مقاومتی یک راهبرد اقتصادی است، مؤلفههای مقوم و بسترهای لازم برای تحقق و جریان یافتن آن در جامعه چیست؟ و الزامات آن کدام است؟

بررسی تجارب موفق دنیا و نمونههای موفق در کشور خودمان نشان میدهد که هر اقدام اساسی از جنس و مدلی که به تحرک اجتماعی نیاز دارد، باید برای مردم آن جامعه تبدیل به یک دغدغه و خواست عمومی و ملی شود.

به عبارت دیگر اگر قرار است اقتصاد مقاومتی به عنوان مدل مطلوب ایرانیان در حوزه اقتصاد تبدیل شود و تمامی رویکردها و سیاستها براساس این راهبرد تدوین و اجرا شود، بیش و پیش از هر اقدامی باید اقتصاد مقاومتی اولاً برای مردم لایههای مختلف و با سلائق و دیدگاههای متفاوت سیاسی، فرهنگی و... تبیین و تشریح شود تا به این ترتیب از حالت شعاری خارج گردد.

در گام بعدی نیز باید این راهبرد به یک خواست و برنامه عمومی برای تمامی ایرانیان تبدیل شود. تنها در این صورت است که میتوان انتظار داشت آحاد جامعه حتی کسب و کار فردی و زندگی شخصی خود را نیز برمبنای اقتصاد مقاومتی تنظیم کنند، درست همانگونه که براندازی رژیم ستمشاهی یا دفاع از کیان ایران در جنگ تحمیلی به اراده و خواست عموم مردم تبدیل شده بود.

راهبرد اقتصاد مقاومتی مانند هر اقدام بنیادی دیگری نیازمند تقسیم مسئولیتها برای تحقق است. نمیتوان از مردم انتظار داشت بدون اینکه مسئولیت هایشان در تحقق این راهبرد مشخص نباشد و بسترهای لازم نیز فراهم نشده باشد، نقش خود را ایفا کنند. نکته مهم در موضوع اقتصاد مقاومتی دقیقاً همین تقسیم وظائف و بسترسازی است.

عمدهترین مسئله در فراگیر کردن تفکر مقاومت در حوزه اقتصاد مردمی کردن آن است اما به شکل دقیق و صحیح آن. نباید به اشتباه تصور کرد که مردمی سازی اقتصاد به معنای موکول کردن و تنظیم کردن تصمیمات و رویکردهای اقتصادی با میل و خواست عموم مردم است چرا که انتهای چنین رویهای چیزی جز عوامگرائی و پوپولیسم اقتصادی نیست.

معنای دقیق و شیوه صحیح مردمی سازی اقتصاد، خروج دولت ودستگاههای حاکمیتی از حوزههای اجرایی باز کردن میدان برای ورود مردم یا همان بخش خصوصی به این حوزهها، حداقل روشن کردن نقش آفرینی دولت به تنظیم و نظارت روابط بین نهادهای حاکمیتی با مردم و مردم با یکدیگر و واگذاری امور اجرایی به فعالان مردمی است.

تنها در این صورت است که مردم خود را در منافع و مضار فعالیتها و سرمایه گذاریهای اقتصادی به صورت مستقیم شریک میدانند و طبیعتاً برای حداکثرسازی منافع و به حداقل رساندن مضرات در برابر تهدیدات داخلی و خارجی در هر حوزهای از جمله حوزه اقتصاد، مقاومت میکنند.

نکته مهم دیگر، پرهیز مسئولان ارشد کشور در قوای مختلف از شعاری کردن طرح اقتصاد مقاومتی و تبدیل نمودن آن به یک ابزار تبلیغاتی است. بسیار دیدهایم طرحها و دستورالعملهائی را که از ناحیه رهبری به مسئولین ابلاغ شده و آنها نیز با سروصدا و تبلیغات زیاد درباره آن گفتند و نوشتند و آئین نامه و بخشنامه صادر کردند ولی در عمل چیزی عاید جامعه نشد و آن طرحها و دستورالعملها بر زمین ماندند.

طرح و دستورالعمل مبارزه با مفاسد اقتصادی یک نمونه از این قبیل موارد است. آنچه بعد از ابلاغ دستورالعمل طرح اقتصاد مقاومتی توسط رهبر انقلاب تاکنون دیده و شنیده شده، تعریف و تمجید مسئولین و گفتهها و نوشتههای زیبای آنها بود، اما اینکه در میدان عمل چه اتفاقی خواهد افتاد هنوز معلوم نیست.

پیگیری عملی این دستورالعمل، مهمترین الزام مربوط به آنست. امید که این دستورالعمل سرنوشت خوبی داشته باشد.