گزارش؛

نقش فناورى اطلاعات در همگرایى جهان اسلام

برخى خصوصیت فناورى اطلاعات مانند سرعت، دقت، فرازمانى و فرامکانى بودن با تلفیق ارزش‏ ها و فرهنگ غنى اسلام مى‏ تواند موجب پایدارى، تداوم و استحکام همگرایى بین کشورهاى جهان اسلام شود.

کد خبر: ۱۲۷۵۰

تاریخ: ۱۱ اسفند ۱۳۹۲ - ۰۸:۱۴

به گزارش خبرگزاری دفاع مقدس، بروز تحولات گسترده در زمینه رایانهها و شبکه هاى ارتباطى تغییرات عمده اى را درعرصه هاى مختلف حیات بشرى به دنبال داشته است. انسان همواره از فناورى استفاده کرده و کارنامه حیاتش مملو از ابداع فناورى هاست.

بروز فناورى اطلاعات در عرصه کنونى بدون شک تأثیرات گسترده اى را بر جوامع داشته به طورى که جهان امروز به سرعت درحال تبدیل شدن به یک جامعه اطلاعاتى است. انقلاب شگرفى که در آغاز هزاره سوم میلادى در عرصه فناورى رخ داد، با سرعتى باورنکردنى درحال شکل دهى مجدد ساختارها و بنیان هاى سیاسى، اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى است.

بسیارى از صاحبنظران، عصر کنونى را «عصر فناورى اطلاعات» مى نامند و واژه هایى چون مدیریت دانش، دولت الکترونیک، تجارت الکترونیک، جامعه اطلاعاتى و دورکارى به واژه هاى رایج عصر حاضر تبدیل شدهاند.

دراین عصر به جاى تمرکز سرمایه و پول، حجم و گردش اطلاعات ارزشمند است و به جاى تلاش فیزیکى بر لزوم استفاده از قدرت تفکر و اندیشه تاکید مى شود. بنابر این فناورى اطلاعات به عنوان محور تحولات امروزى جهان، امر انکارناپذیرى است.

مزایاى استفاده و کاربرد فناورى اطلاعات در بسیارى از کشورها در زمینه هاى مختلف به اثبات رسیده است. این فناورى در کشورهاى اسلامى و جهان اسلام نیز قطعا مى تواند تاثیرگذار باشد و شاید بتواند راه حل هایى را در بسیارى از مشکلات جهان اسلام اعم از وابستگى، توسعه نیافتگى، محرومیت، ضعف مشارکت و همکارى هاى بین المللى به طورمستقیم وغیرمستقیم ارائه نماید. درواقع دستیابى به همگرایى، اتحاد وهمکارى بین کشورهاى اسلامى با استفاده ار فناورى هاى اطلاعات بهبود مى یابد.

سابقه طرح همگرایى و وحدت در ادبیات سیاسى جهان به بیش از قرن اخیر بازمى شود، اما این مسئله، پس از جنگ جهانى دوم به طور جدى مورد توجه کشورهاى جهان قرار گرفت که نمونه آن را مى توان در تشکیل بازار مشترک اروپا و سپس اتحادیه اروپا مشاهده کرد.

دیدگاه قرآن کریم نیز در مورد ارتباطات و همگرایى جهان اسلام بر اساس ارتباطات بین انسان ها استوار است، به طورى که بر اساس آیه ۱۰ سوره حجرات همه مسلمانان را برادر دینى و ارتباط سالم بین برادران دینى را واجب مى داند و از این ارتباط حمایت مى نماید. در این ارتباط استفاده از هر وسیله و ابزارى که این امر را تسهیل نموده و مغایر با محور خداگرایى نباشد، مجاز است. از بسیارى از آیات چنین برداشت مى شود که اسلام وحدت و همگرایى بین مسلمانان جهان و جهان اسلام را از مسائل مهم و ضرورى مى داند.

از طرفى مطالعات دانشمندان علوم سیاسى و نظریه پردازان روابط بین الملل نشان مى دهد که عوامل متعددى چون دین واحد، داشتن دشمن مشترک، وجود مسائل و اشتراکات تاریخى و جغرافیایى، بهره مندى از فرهنگ مشترک، وجود مشکلات و دردهاى مشترک، نیازهاى متقابل و بسیارى از مسائل دیگر چوننژاد، زبان و غیره در شکل دهى و شکل گیرى همگرایى و وحدت بین مسلمانان نقش به سزایى ایفا مى کند.

فناورى هاى ارتباطى و اطلاعاتى مى تواند به یارى کشورهاى جهان اسلام آمده و به عنوان ابزارى کلیدى تسهیل کننده و ارائه کننده این وحدت شود. همچنین مىتواند در شکل گیرى قطب کشورهاى اسلامى و جهان اسلام براى اثرگذارى بر مبادلات جهانى تعیین کننده باشد. برخى خصوصیت فناورى اطلاعات مانند سرعت، دقت، فرازمانى و فرامکانى بودن با تلفیق ارزشها و فرهنگ غنى اسلام مى تواند موجب پایدارى، تداوم و استحکام همگرایى بین کشورهاى جهان اسلام شود.

کاربرد فناورى اطلاعات و ارتباطات ابعاد بسیار متنوع و وسیعى را به خود اختصاص مى دهد. از مهمترین مواردى که مى توان در جهت همگرایى جهان اسلام از آنها بهره برد اقتصاد دیجیتالى، بانکدارى الکترونیک، تجارت الکترونیک، آموزش الکترونیک و مجازى، پزشکى از راه دور و بهداشت الکترونیکى، تسهیل کشاورزى، صنعت و خدمات به طور الکترونیکى، ارتباطات سیاسى، اجتماعى و فرهنگى الکترونیکى، کتابخانهها و انتشارات الکترونیک و اشاعه ارزش ها و تبلیغات دینى به صورت الکترونیک است.

در ادامه، پیشنهادات زیر در این راستا جهت ارتقاء جایگاه کشورهاى اسلامى در حوزه فناورى اطلاعات ارائه مى شود.

۱. افزایش سرمایه گذارى در زیرساخت هاى فناورى اطلاعات و ارتباطات براى کاهش شکاف بین کشورهاى جهان اسلام و سایر کشورهاى توسعه یافته جهان
۲. ایجاد و توسعه زمینه هاى فرهنگى در راستاى کاربرد فناورى اطلاعات
۳. برنامه ریزى در جهت تقویت اهداف آموزشى و مهارت هاى کاربردى فناورى اطلاعات
۴. ارائه برنامه هاى مناسب براى به کارگیرى فناورى اطلاعات در مقاطع تحصیلى مختلف
۵. شکل گیرى اتحادیه هاى مرکب از کشورهاى جهان اسلام براى ایجاد سایت هاى جستجو و کلیه خدمات آنلاین متناسب با نیازهاى جهان اسلام
۶. شکل دهى انجمن ها و شبکه هاى اجتماعى اینترنتى بر مبناى اصول و ارزش هاى اسلامى
۷. سازماندهى فناورانه کشورهاى جهان اسلام براى استفاده بهتر از این فناورى ها
۸. تشکیل و توسعه بانک اطلاعات علمى، پژوهشى و تحقیقاتى جهت تسریع و تسهیل در بهره گیرى از یافته هاى علمى در بین کشورهاى اسلامى
۹. اتخاذ تصمیمات و مشاورهها با بهره گیرى از فناورى اطلاعات جهت تاثیرگذارى بیشتر در سیاست بین الملل
۱۰. زمینه سازى براى ایجاد بانکدارى الکترونیکى اسلامى براى حمایت از فعالیت هاى مختلف جهان اسلام
۱۱. ایجاد شبکه ارتباطى و فناورى هاى مختلف جهت بهره مندى از اماکن فرهنگى و مذهبى جهان اسلام
۱۲. بسترسازى براى اشاعه قرآن و آموزه هاى دین مبین اسلام در بین کشورهاى جهان اسلام و سایر کشورهاى جهان
۱۳. تسهیل ارتباطات کارا و آسان بین دانشگاه هاى جهان اسلام
۱۴. ایجاد بازار مشترک اسلامى از جمله بازار سرمایه (بورس) جهان اسلام با بهره گیرى از فناورى اطلاعات و موارد دیگر که کشورهاى جهان اسلام را به جایگاه واقعى خود در نظام بین الملل رهنمون مى سازد.