گفت‌و گو با با حجت‌الاسلام شاهانی:

جنگیدن در جبهه نرم، سخت‌تر از هشت سال دفاع‌مقدس است

روحانیون در سال‌های دفاع‌مقدس نقش‌های متعددی را ایفا کردند؛ از حضور در عرصه تبلیغاتی گرفته تا رزم در میادین نبرد، همگی جلوه‌هایی از این حضور را به نمایش می‌گذارند.

کد خبر: ۱۸۱۶۲

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۲:۳۰

به گزارش خبرگزاری دفاع مقدس به نقل از جوان، امروزه مهمترین وظیفه روحانیت انتقال ارزشهای اسلام و دفاعمقدس به نسل جوان است؛ چراکه جنگیدن در جبهه نرم فرهنگی به مراتب سختتر از هشت سال دفاعمقدس است زیرا در این جبهه دشمن به صورت پنهانی بیشترین آسیب را به فرهنگ و جوانان وارد میکند؛ بنابراین وظیفه روحانیان در این جبهه سختتر از جبهههای دفاعمقدس است و باید با پیروی از ولایت نقش هدایتگری خود را پررنگتر از سالهای دفاعمقدس در جامعه انجام دهند.

به بهانه برگزاری همایش پیشکسوتان جهاد و شهادت روحانیون رزمنده و ایثارگر در ۱۸ اردیبهشت ماه به سراغ مسئول سازمان بسیج طلاب و روحانیون سپاه محمد رسولالله (ص) تهران بزرگ رفتیم تا نقش روحانیت در دفاع مقدس را مورد بررسی قرار دهیم.

آقای شاهانی ضمن معرفی خودتان از چگونگی حضور در دوران دفاعمقدس بگویید.

من امیرحسین شاهانی هستم، متولد ۱۳۴۶ و هم اکنون مسئولیت سازمان بسیج طلاب و روحانیون سپاه محمد رسولالله (ص) تهران بزرگ را به عهده دارم. در زمان جنگ توفیق حضور در دفاعمقدس را داشتم. سال ۱۳۶۱بود که به عنوان بسیجی به جبهه رفتم. در آن زمان طلبه بودم و در جبهه کار تبلیغی انجام میدادم. من و همرزمانم از پادگان امام حسین (ع) تهران به لشکر ۲۷محمد رسولالله (ص) اعزام شدیم. سپس در گردان عمار واحد ادوات مشغول به خدمت شدم و مسئول قبضه خمپاره ۶۰ بودم. اولین عملیاتی که در آن شرکت داشتم عملیات والفجر ۴ درپنجوین عراق بود.

در مدت حضورتان در جبهه به عنوان نیروی رزمی شرکت داشتید یا کار تبلیغی انجام میدادید؟

از سال ۱۳۶۱ که به جبهه رفتم تقریباً هر سال چهار تا پنج ماهی را در جبهه حضور داشتم. در عملیاتهای والفجر ۴، کربلای یک، کربلای ۸، شاخ شمیران و عملیات مرصاد به عنوان نیروی رزمی حضور داشتم. در مقاطعی هم که عملیاتی نبود به عنوان روحانی در جبههها حاضر میشدم. عملیات کربلای یک را به خوبی به یاد دارم در آن عملیات مجروح شدم هم در کسوت رزمنده و هم در کسوت یک روحانی انجام وظیفه میکردم. در کربلای یک هم مسئول تبلیغات گردان بودم.

حضور روحانیت در جبهه، باعث ارتقای توان رزمی رزمندگان میشد و با حضور روحانیون مقابله با جنگ روانی دشمن سهلتر به نظر میرسید؛ در این مورد برایمان توضیح دهید.

حضور گسترده روحانیون و طلاب در جبهههای نبرد که دوشادوش سایر رزمندگان با دشمنان اسلام میجنگیدند بسیار قابل تأمل و تدبر است. از طرفی جنگ روانی دشمنان اسلام را که روحانیون را هدف قرار داده بودند، خنثی میکرد. دشمنان این موضوع را هدف شوم خود قرار داده بودند که اگر جنگ و دفاعمقدس است، چرا روحانیون به جبهه نمیآیند و خود وارد میدان کارزار نمیشوند و نمیجنگند ولی وقتی مردم و رزمندگان میدیدند که روحانیون در کنار آنها و در سنگرهای حق علیه باطل حضور دارند، بر کینه و عداوت دشمنان بیش از پیش پی میبردند. اما تأثیر دیگر حضور رزمندگان را میتوان در بالا رفتن روحیه و انگیزه سایر اقشار و رزمندگان و در نتیجه ارتقای توان رزمی نیروهای مسلح و نیروهای مردمی دانست. گاهی روحانیون برای بالا بردن روحیه مردمی که مورد تعرضات دشمن زبون قرار گرفته و شهر و منطقهشان مورد حمله موشکی قرار گرفته و ترس و وحشت در بینشان حاکم شده بود در بین مردم حاضر میشدند و اقدام به برگزاری نماز جماعت و نمازهای جمعه میکردند که تأثیر شگرفی در بالا بردن استقامت و روحیه ایثار در بین مردم داشت.

با توجه به حضور روحانیت و نقش آنها در دوران دفاعمقدس، چرا رشادت روحانیت و حضور مؤثرشان مغفول مانده است؟

روحانیون در طول سالهای آتش و خون، به راستی جلوههای ایمان و صبوری بودند. دفاعمقدس همچون همیشه، یادآور جهاد و شهامت و رشادت فرزندان این کشور اسلامی است. علمای روحانی ما با ایفای نقش جاودانه و درخشانشان در طول هشت سال دفاعمقدس نشان دادند که عرفان نه در کنج عزلت و عافیت که در میدان جهاد و جنگ و زیر خمپاره و گلوله، در میان آتش و خون معنا مییابد و به منصه ظهور میرسد. لذا در آن ایام حضور گسترده روحانیون و علمای عظام در جبهههای جنگ باعث افزایش روحیه و انگیزه در بین مردم و رزمندگان شده بود. اما متأسفانه کار ویژهای در بحث و بررسی نقش روحانیت در دفاعمقدس صورت نگرفته است.

کار روحانیت هدایت است و روحانیت در تلاش است تا هدایت مردم و جامعه را به شکلهای گوناگون انجام دهد. در دوران دفاعمقدس روحانیون در قالبهای مختلفی حاضر شده و حماسهسرایی میکردند. گواه این ادعا هم ۵۰۰ شهید طلبه روحانی تهران و ۵هزار شهید روحانی کشور است. توجه به زندگی شهدای روحانی و ایثارشان ما را به این امر رهنمون میسازد که روحانیون در دوران دفاعمقدس از هیچ تلاشی فروگذار نکردند و در کسوت فرمانده نظامی، رزمنده بسیجی، تک تیرانداز، تیر بارچی، آر پی جیزن، مبلغ و... حاضر میشدند، اما این میان نقش هدایتگرانهشان در عملیاتها در خور توجه و ستایش است.

اما به هر حال کوتاهی در معرفی و شناساندن شهدای روحانی و طلبه وجود داشته که امیدواریم بتوانیم جبران کرده و در عرصه فرهنگی وارد شده و با ساخت فیلم، مستند، نوشتن کتاب و مقاله تا آنجا که در توان داریم به معرفی حماسهها و رشادتهای این عزیزان بپردازیم.

اگر میشود نمونهای از روحانیون حاضر در صحنه جهاد و مقاومت را معرفی کنید.

از میان مجاهدان خستگیناپذیر روحانیت میتوان به شهید محمود غفاری دیدهبان مشترک ارتش و سپاه در منطقه بازیدراز اشاره نمود، که توجه به فعالیتهای ایشان نشانه کوچکی از عزم و اراده روحانیت در جنگ است. شهید غفاری یک عارف و سالک به الله بوده، روحانی که سوابق مبارزاتی زیادی علیه رژیم منحوس پهلوی داشت و پس از فرار از زندان شاه فامیلی خود را تغییر داد تا ساواک نتواند ایشان را دستگیر نماید.

شهید غفاری از ابتدای انقلاب در قضایای کردستان حاضر بود و پس از آن هم یعنی بعد از آغاز جنگ در همین خطه خدمت کرد. دخترش پنج روزه بود که برای دیدارش به مرخصی رفت و پس از یک سال از آغاز جنگ به شهادت رسید. درباره این شهید مصاحبههای فراوانی انجام شده است.

همانطور که قبلاً اشاره کردید روحانیت نقشهای فراوانی را در دوران دفاعمقدس ایفا نمودند، تقسیمبندی این نقشها چه مواردی را پیشرویمان قرار میدهد؟

روحانیت ایفاگر نقشهای مختلفی در دوران دفاعمقدس بوده است. یکی از این نقشها نقش اخلاقی- تربیتی است. این نقش با تربیت نوجوانان و جوانان از مساجد و محافل دینی آغاز و تا سنگرهای رزمندگان اسلام کشیده شد. نقش تبلیغی یکی دیگر از نقشهایی مهمی است که روحانیت در دوران دفاعمقدس به آن توجه کرده و همواره مد نظر قرار میداد. روحانیت در دوران جنگ وظیفه خطیر تبلیغ را در بین رزمندگان بر عهده گرفتند.

عدهای از روحانیون نیز در پادگانها، اردوگاهها و یگانهای در خط به آموزش رزمندگان اسلام نسبت به احکام، اعتقادات و... اهتمام میورزیدند و شبهات دینی ایشان را پاسخ میدادند به گونهای که رزمندگان عزیز پس از مدتی حضور در جبهه، تسلط کافی نسبت به اینگونه مباحث پیدا مینمودند و بعد از بازگشت از جبهه به راحتی میتوانستند به سایر اعضای خانواده و دوستان نیز احکام دینی و... را آموزش دهند. نقش فرماندهی هم یکی از وظایفی بود که تعدادی از روحانیون برعهده گرفته بودند.

نقش پشتیبانی روحانیت هم بسیار قابل توجه است. مردم با اعتمادی که به روحانیت داشتند، در تأمین بخشی از درآمد و اجناس رزمندگان فعالیت مینمودند. نقش رزمنده، لطیفترین بخش حضور روحانیت در دفاعمقدس بود.

از حضور امام خامنهای در دوران دفاعمقدس خاطرهای دارید؟!

آن زمان حضور مقام معظم رهبری برای رزمندگان الگو بود. حضور ایشان در دوران دفاعمقدس شامل دو بخش میشود، بخش اول مربوط به حضور نظامی ایشان است که به عنوان یک نیروی رزمی در گروه شهید چمران حضور داشتند و حماسهآفرینی نمودند. ایشان در کنار بچههای رزمنده حاضر میشدند و خطبه نماز جمعه میخواندند، زمانی که ایشان با لباس رزم محضر امام خمینی (ره) رسیده بودند تا گزارش کار بدهند، امام فرموده بودند که من لذت میبرم وقتی شما لباس رزم میپوشید و پوتین به پا در جبهه حاضر میشوید.

بخش دوم حضور ایشان مربوط به زمانی میشود که ترور شدند و به عنوان رئیسجمهور در جبهه حاضر شدند. ایشان برای سرکشی به جبهه میآمدند و رزمندهها جانی دوباره میگرفتند. نورانیت حضور ایشان در جبههها الگوی رفتاری و عملی بچهها شده بود. مجاهدت ایشان الگو بود، همت ایشان زبانزد بود و ایمان راسخشان هم زمزمه زبان همه رزمندها شده بود. خب حضور چنان شخصیتی در بین رزمندهها تأثیر خوبی بر روی آنها داشت.

امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب برای من طلبه همواره الگو بوده و هست. در اینجا باید به نقش امام خامنهای در عملیات مرصاد اشاره کنم. حضور ایشان در جمع روحانیون در اهواز با لباس نظامی بسیار اثربخش بود.

همانطور که میدانید هجدهمین روز از اردیبهشت ماه سومین همایش پیشکسوتان جهاد و شهادت روحانیون در تهران بر گزار میشود، این همایش چه اهداف و برنامههایی را مدنظر دارد؟

روحانیان در سالهای دفاعمقدس نقش مهمی را ایفا نمودند اما امروز مهمترین وظیفه روحانیت انتقال ارزشهای اسلام و دفاعمقدس به نسل جوان است. چراکه جنگیدن در جبهه نرم فرهنگی به مراتب سختتر از هشت سال دفاعمقدس است زیرا در این جبهه دشمن به صورت پنهانی بیشترین آسیب را به فرهنگ و جوانان وارد میکند بنابراین وظیفه روحانیون در این جبهه سختتر از جبهههای دفاعمقدس است و باید با پیروی از ولایت نقش هدایتگری خود را پررنگتر از سالهای دفاعمقدس در جامعه انجام دهند. از این رو سومین همایش پیشکسوتان جهاد و شهادت روحانیون رزمنده و ایثارگر به همت ستاد یادواره شهدای روحانی و ایثارگر سپاه محمد رسولالله (ص) تهران بزرگ برگزار میشود.

ما بیش از ۵۰۰ شهید روحانی در تهران داریم که هرساله همایشی برای آنها برگزار میکنیم. همچنین ما ۱۲۰۰ روحانی مبارز و ایثارگر در تهران داریم که انشاءالله قرار است سومین همایش پیشکسوتان جهاد و شهادت را در چند روز آینده یعنی ۱۸ اردیبهشت ماه در تهران برگزار نماییم. این همایش پیشکسوتان این عرصه است تا به نوعی نسل جوان و مردم با نقش روحانیت و دفاعمقدس آشنا شوند و به نوعی قدردانی و پاسداشت از زحمات این عزیزان باشد؛ روحانیون رزمندهای که بیش از ۶۰ ماه در جبهه حضور داشتند.

در سومین همایش، ما از رزمندگانی که در دوران دفاعمقدس خاطرات و روایاتی داشتند دعوت کردهایم و از آنها تجلیل خواهیم نمود. در زمینه کارهای فرهنگی اقداماتی انجام دادهایم؛ چاپ ویژهنامه درباره نقش روحانیت، انتشار سالنامه تخصصی و انتشار مقالات و مصاحبههای متعدد پیرامون روحانیت و حضور در دوران دفاع در رسانهها از دیگر فعالیتهای فرهنگی در راستای برگزاری همایش پیشکسوتان جهاد و شهادت است.