عملیات بیت‌المقدس به روایت اسناد (۲)

اسناد بکلی سرّی عملیات بیت‌المقدس

اسناد مکتوب در تحقیقات تاریخی، جزو مهم‌ترین منابع یه شمار می‌رود. لذا در این نوشته اسناد مربوط به طرح عملیاتی بیت‌المقدس، طرح عراق برای دفاع از خرمشهر، سند مربوط به بسیج نیروهای رزمنده، گزارش مرحله اول و دوم عملیات و چند سند دیگر درج شده است.

کد خبر: ۱۸۸۰۸

تاریخ: ۲۳ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۰:۴۱

به گزارش خبرگزاری دفاع مقدس، سرهنگ ستاد "نزار صاحب کاظم" افسر رکن سوم لشکر ۳ زرهی عراق پس از اسارت، آخرین وضعیت خطوط دفاعی و استحکامات ارتش عراق در منطقه عمومی خرمشهر را چنین توصیف میکند:

خط اول: کانال سراسری در حاشیه رودخانه و ایجاد موانع و میادین مین و سیم خاردار به عرض ۲۰۰ متر

خط دوم: وجود کانالهای سراسری به موازات خط اول

خط سوم و چهارم به همین ترتیب؛ ضمن اینکه تمامی ساختهای مابین خطوط دوم، سوم و چهارم تخریب شده و میادین و میادین مین متعددی ایجاد شده است.

برپا کردن خودروهای فرسوده و تنه درختان نخل و تلهگذاری آنها در بخشی از مناطقی که احتمال عملیات فرود چتربازان ایرانی داده میشود.

در سند مننتشر شده اطلاعات عملیات قرارگاه مرکزی سپاه در نامهای به قرارگاههای سپاه در عملیات بیتالمقدس، خلاصه بازجوییهایی که از سرهنگ "نزار صاحب کاظم" افسر رکن سوم لشکر ۳ زرهی عراق را ارسال میکند که حاوی طرح پدافندی این لشکر از منطقه خرمشهر است.

در بخشی از این سند که دارای مهر "به کلی سرّی" است، آمده:

در منطقه عملیاتی غرب کارون (قبل از اعزام لشکر ۳ زرهی از منطقه خرمشهر به شوش) دو لشکر ۳ زرهی و لشکر ۱۱ پیاده وجود داشت که مسئولیت دفاع از منطقه مسکونی خرمشهر تا سد پشت پادگان دژ به عهده لشکر ۳ زرهی و از سدبند مرتفع احداثی توسط نیروهای عراقی به عهده لشکر ۱۱ بوده است.

در بخش دیگری از این سند آمده: میزان مین بکار رفته در این طرح از دهها هزار مین تجاوز میکند و جبهه خرمشهر را به دژ نفوذ ناپذیر تبدیل کرده است که در صورت حمله از مناطق مذکور و عبور از رودخانه تلفات قابل توجهی به یگان حمله کننده وارد میشود.

در هر خط دفاعی مواضعی جهت تیراندازی و دیده بانی و پدافند از منطقه را با احداث خاکریزهایی از بقایای خانهها به ارتفاع ۴ـ۳ متر در هر موضع دفاعی، هر خط دفاعی را از خط قبل و بعد جدا و مشخص میسازد.

پیشبینیهای دیگری که به منظور جلوگیری از حمله رزمندگان ما کرده بودند:

در سراسر خط اول دفاعی که کانال حاشیه ساحل کارون است ۱۱ بشکه مواد آتشزا که احتمالا ترکیبی از ناپالم و نفت است در کانال مذکور تعبیه شده و بوسیله لولههایی آن را به رودخانه میریزند و بشکههای مذکور بوسیله گونیهای شن پوشیده و تأمین شده است.

این افسر اطلاعاتی لشکر ۳ عراق درباره خطوط ارتباطیشان هم گفته: در صورت تهدید خرمشهر و حمله به آن و در صورت تهدید جاده آسفالته خرمشهر ـ شلمچه یک جاده احداث شده که از پل نو در امتداد نهر فعلیه تا روستای فعلیه میرسد و از آن به روستای خین و نهر روی جاده مرزی شلمچه تا روستای حدود و از آن به جاده عقبه در خاک عراق وصل میشود و نیروها از جنوبیترین نقطه تدارک میشوند.

سایر تدابیر:

از حد تقاطع سد بند با جاده اهواز ـ خرمشهر بعد از ۱۰ کیلومتر یک خندق به طول ۵ کیلومتر که عمود بر جاده خرمشهر ـ اهواز و در غرب آن است احداث کردهاند.

و دو سری مواضع ضد تانک نیز موجود است تا در صورت خطر اولا یگانهای زرهی نیروی حمله کننده در خندق بیفتند و در ثانی بلافاصله با اعزام یگانهای تانک، پشت خندق پدافند نمایند و از هجوم یگانهای تک کننده ممانعت کرده و آنان را منهدم نمایند.

مدیریت راههای عراق مسئولیت عریض کردن نهر خین شده ومقرر گردیده است که نهر مذکور تا روستایی حدود خرمشهر عریض و از آنجا تا نقطه مرزی شلمچه از داخل عراق یک کانال احداث و در نظر است که به هورالعظیم هویزه وصل شود. تاکنون که حدود ۳ ماه از طرح مذکور میگذرد کانال مذکور تا شلمچه رسیده است یک پل فلزی بطول ۸ متر نیز توسط شرکت کرهای (یا ژاپن) در شلمچه احداث شده که آب کانال از زیر آن میگذرد. آب بطور طبیعی از شط العرب به کانال مذکور ریخته میشود اما به نظر میرسد که کافی نباشد و احتمالا با پمپاژ آب میزان آب موجود در کانال مذکور تقویت و افزایش مییابد.

استعداد یگانهای مذکور ۶۰ درصد است، زیرا از نظر پرسنل افسر و درجه دار کمبود است.
گردان شناسایی "صلاح الدین" لشکر ۳ در عملیات آبادان ۸۰ درصد خسارت دید و اکنون بازسازی شده است.
گردان تانک مستقل "سیف سعد" در عملیات آبادان ۶۰ درصد خسارت دید که در حال بازسازی است.

جادهای که از پاسگاه کیلومتر ۲۵ ایران بطرف جاده خرمشهر ـ اهواز است متروکه است و ارتش عراق تاکنون از آن استفاده نکرده است.

منبع: فصلنامه نگین (شماره سی و ششم)