هزینه‌های سنگینی ترکیه در سوریه

کد خبر: ۱۹۸۱۰۱

تاریخ: ۰۹ دی ۱۳۹۱ - ۱۱:۰۳

کادری گرسل(Kadri Gürsel) روزنامه نگار مطرح ترکیه در مقاله‌ای که در پایگاه خبری المانیتور انتشار یافته است، به بررسی هزینه‌ها و اشتباهات سیاست خارجی ترکیه در رابطه با سوریه می‌پردازد. وی معتقد است سیاست خارجی ترکیه در رابطه با سوریه مصداق واقعی ظرب المثل« گذاشتن تمام تخم مرغ‌ها در یک سبد» است، در واقع ترکیه تمام تخم‌ مرغ های خود در سبد مخالفان سوریه گذاشته است.

اما ترکیه نمی‌دانست بازی با حاصل جمع صفر در سوریه تحقق نخواهد یافت. تصور ترکیه این بود که مخالفان در سرتاسر سوریه به صورت کامل مسلط خواهد شد، اما در حال حاضر برای آنکارا مسلم شده است احتمال تحقق چنین مسئله‌ای در حد صفر است.

تصمیم گیرندگان سیاست خارجی ترکیه، بدون هیچ عقلانیتی و با اعتماد به نفسی کاذب فکر می‌کردند حکومت بشار اسد به زودی سقوط خواهد کرد.
یکی از دلایلی که نخبگان ترکیه در تصمیم گیری در مورد سوریه دچار اشتباه فاحش شدند، عدم شناخت آنها از قدرت مقاومتی نهادهای حکومت سوریه و هم‌چنین پایگاه مردمی بشار اسد بود.

علاوه بر این دلیل، می‌توان به نقش احساسات بی‌پایه‌ای همچون عثمانی گری در تصمیم گیری سیاست خارجی ترکیه اشاره کرد.
امید به همبستگی بین کشورهای که براساس خاطره‌ای از امپراطوری عثمانی نظم جدیدی در منطقه شرق مدیترانه ایجاد کنند،باعث شد تا دست اندرکاران سیاست خارجی ترکیه از واقعیت‌ها غافل شوند.

اشتباه حاکمان ترکیه این بود که تنها معیار برای سنجش موفقیت سیاست خود در رابطه با بحران سوریه را رفتن اسد تعیین کردند. اما ترکیه قبل از اینکه به امتیازات رفتن اسد از قدرت فکر می‌کرد، باید از خود می‌پرسید اگر اسد بیش از آنچه که تصور می‌شود در قدرت بماند چه هزینه‌های برای ترکیه خواهد داشت.

واقعیت این است ترکیه هزینه‌های خیلی سنگینی در طول این 21 ماه برای سرنگونی بشار اسد پرداخت کرده است.
برای مثال روابط تجاری ترکیه با کل خاورمیانه مختل شده است و علنا بخش حمل و نقل، تولید و بخش کشاورزی با مشکل مواجه شده است و علاوه بر هزینه مالی و روانی پذیرایی بیش از یک میلیون چهارصد هزار پناهنده، بدیهی است که بحران سوریه هزینه‌های سیاسی در داخل ترکیه برای حزب عدالت و توسعه خواهد داشت.

همچنان که اسد در قدرت باقی می‌ماند، کردهای سوریه قدرتمندتر می‌شوند و با توجه به روابط ترکیه با کردها این مسئله یک تهدید خطرناک برای آنکار محسوب می‌شود.
در واقع قدرت‌گیری کردهای سوریه تحت رهبری پی ای دی، مسئله کردها برای ترکیه را پیش از پیش پیچیده‌تر می کند، اگر کرد های سوریه از طریق سازش مشکلات خود را حل کنند و به آرزوی دیرینه خود که همان خود مختاری است دست یابند، آنوقت ترکیه می‌ماند با انبوه جمعیت کرد که از حداقل حقوق سیاسی برخوردار نیستند.

از طرفی دیگر پ ک ک با تسلیحاتی که از سوریه بدست خواهد آورد تبدیل به یک تهدید بزرگتر برای ترکیه خواهد شد.
اشتباه است اگر ترکیه فکر می‌کند با سقوط بشار اسد مشکلات آنکار تمام می‌شود، آنچه سوریه پس از اسد شاهد آن خواهد بود کشوری چند فرقه‌ای با مشکلات پیچیده و گیج کننده که همه آنها به سیاست معیوب ترکیه نسبت داده خواهد شد.

دخالت ترکیه به عنوان حمایت از اکثریت سنی ها، روابط ترکیه با سایر اقلیت‌ها را در سوریه دچار مشکل کرده است، بدیهی است که بعد از هر کشتار و قتل اقلیت‌ها توسط سلفی‌ها ترکیه مقصر شناخته خواهد شد. چرا که سلاح‌ها از طریق مرزهای ترکیه به دست سلفی ها در سوریه می‌رسد بنابراین این کشور هم از بعد سیاسی و هم اخلاقی مسول است. ترکیه همچنین به دلیل قدرت گرقتن النصره در مرزهای خود با ناامنی مواجه خواهد بود.