نحوه سوخت‌گیری هوایی جنگنده‌های ایرانی

در زمان اجرای پروژه تجهیز جنگنده‌های میگ 29 به سامانه سوخت‌گیری هوایی در نهاجا، کشور روسیه به عنوان سازنده این جنگنده هنوز میگ-29های خود را به سامانه سوخت‌گیری هوایی مجهز نکرده بود و بنابراین هیچ الگو و نمونه مشابه خارجی از این اقدام برای فالکروم موجود نبود.

کد خبر: ۲۰۷۰۱

تاریخ: ۱۲ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۰:۲۵

به گزارش خبرگزاری دفاع مقدس به نقل از مشرق، هواپیماهای رزمی برای ایجاد امکان پرواز تا اهدافی فراتر از برد پروازی معمول، با سوختگیری هوایی به مقاصد مورد نظر خود دسترسی پیدا میکنند. در این فرایند یک هواپیما در نقش سوخترسان و هواپیمای دیگر به عنوان دریافت کننده سوخت و اجرا کننده مأموریت اصلی ایفای نقش مینمایند.

در دهههای ابتدائی دوران هوانوردی با هواپیماهای موتوردار، درک نیاز به سوختگیری هوایی در پرواز، خلبانان مبتکر و شجاع را به این فکر انداخت که در حال پرواز با گرفتن قوطیهای حاوی سوخت از کشتیها توسط چنگک و ریختن آن به باک هواپیمای خود به افزایش مدت زمان پرواز اقدام کنند.

هر چند که اینگونه بررسی و فعالیتها برای ممکن کردن سوختگیری در حال پرواز از 1918 آغاز شد اما اثر بخشی ناکافی و مخاطرات فراوان راه حل بهتری را طلب میکرد. نهایتاً در 1923 اولین سوختگیری هوایی یک هواپیما از هواپیمای دیگر با موفقیت به انجام رسیده و راه حل مناسب ایجاد شد.

برد جنگندههای ایرانی

امروز بیش از 90 سال از اولین سوختگیری هوایی در دنیا، 63 سال از اولین سوختگیری هوایی رزمی (در جنگ کره) و 40 سال از اولین سوختگیری هوایی در کشورمان میگذرد. در این مدت بزرگترین و تأثیرگذارترین مأموریتهای تهاجم هوایی در دنیا و ایران به واسطه همین قابلیت سوختگیری در آسمان ممکن شده است.

برای نمونه میتوان به عملیات نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نهاجا) علیه پایگاههای هوایی H-3 در غرب عراق و حضور بمبافکنهای ولکان نیروی هوایی انگلیس در جنگ فالکلند در نزدیکی آرژانتین به واسطه سوختگیری هوایی اشاره کرد.

پیش از انقلاب اسلامی ایران، هواپیماهای جنگنده بمبافکن اف-4 فانتوم (در سه گونه موجود آن) و جنگنده رهگیر اف-14 قابلیت سوختگیری هوایی داشتند. سوخترسانهای موجود در نهاجا نیز شامل 13 فروند بوئینگ707 و 3 فروند بوئینگ747 بود که یکی از بزرگترین ناوگانهای سوخترسان را در نیروهای هوایی دنیا تشکیل میدادند.

لازم به ذکر است که سوخترسانهای 747 کشورمان، خود توانایی سوختگیری هوایی از دو نوع سوخترسان موجود در کشور را دارند. هر چند برد پروازی این هواپیما بسیار بالا است اما وجود این قابلیت برای افزایش مداومت پرواز یا برد پروازی این هواپیما در صورت لزوم مفید خواهد بود.

دو روش عمده سوخترسانی هوایی توسط سوخترسانهای بزرگ، استفاده از بوم و سبد است. در روش اول یک بوم حاوی لوله سوختدهی در انتهای بدنه هواپیما نصب شده و برای اجرای عملیات لوله از بوم به صورت تلسکوپی خارج شده و دریچه ورود سوخت در هواپیمای رزمی متصل میشود. در روش دوم یک سبد که به انتهای لوله انعطافپذیر متصل است از سامانه سوخترسانی خارج شده و به لوله سوختگیری در هواپیمای رزمی وصل میشود.