یادداشت/

گم شدن هویت یار مهربان در مسیر استعمار فرهنگی

مریم شادی

کد خبر: ۲۱۳۸۳۹

تاریخ: ۳۰ آبان ۱۳۹۵ - ۰۱:۱۰

گروه فرهنگ و هنر دفاع پرس - «مریم شادی» مدیر اسناد و پژوهش‌های سازمان حفظ آثار و ارزش‌های مشارکت زنان در دفاع مقدس یادداشتی به مناسبت هفته کتاب‌خوانی در اختیار خبرگزاری دفاع مقدس قرار داده است که در ادامه می‌خوانید:

فرهنگ، برخاسته از مولفه‌هایی است که هویت یک جامعه را می‌سازد و آنچه به عنوان «دانایی» از آن نام می‌بریم جز با غنای فرهنگی حاصل نمی‌شود. این که روند دانایی محوری جامعه‌ای در طول بازه زمانی مشخص افزایش و یا کاهش می‌یابد؛ امروز یک استراتژی اداره و حتی سلطه بر جوامع است.

استراتژی پایین نگه داشتن سطح دانش و «دانایی اجتماعی» یکی از ابعاد جنگ نرم است که هویت جوامع را تحت تاثیر قرار می‌دهد. جامعه‌ای که به دانایی به عنوان یک نیاز اصلی نگاه نکند، نمی‌تواند ترسیم درستی از سطح پیشرفت و تعالی اجتماعی ارائه دهد. ابزارهای رسیدن به این دانایی بسیار متنوع و متغیر است. گاهی در استراتژی سلطه از این ابزارها در جهت معکوس استفاده می‌شود؛ به نحوی که ابزار در خدمت دانایی به ابزار نادانی پروری جامعه تبدیل می‌شود. یکی از مهمترین ابزارهای این مسیر، کتاب است، ابزار مکتوبی که بهترین شکل اشاعه دانایی است. سطح مطالعه یکه شاخص عمده در سنجش روند دانایی جوامع است.

سطح سواد و مطالعه همه گروهای اجتماعی داده معتبری را می‌سازد که نوع تفکر، نوع پردازش اطلاعات؛ سبک زندگی و بسیاری دیگر از مولفه‌ها را مشخص می‌سازد. از سوی دیگر کیفیت این مطالعه نیز بسیار تعیین کننده است. سوگیری و جهت دادن سطح مطالعه و سواد افراد به سمت و سویی ویژه‌، ارتباط مستقیمی با روش زندگی و نوع نگرش افراد خواهد داشت.

این روزها هم گروه‌ها و جریان‌های اجتماعی بسیار متنوعی در ترویج فرهنگ کتابخوانی شکل گرفته است. «یک روز با کتاب»، «من و کتابخانه‌ام»، «کتاب من» و بسیاری دیگر از پویش‌های اجتماعی که هر کدام به نحوی در ترویج آنچه «فرهنگ کتابخوانی» خوانده می شود؛ موثر هستند.

الان بهتر است با گذر از قضاوت همیشگی درباره اینکه سطح مطالعه جامعه ایرانی در چه حد است؟، به این مسئله مهم‌تر بپردازیم که «همه خوراکی فرهنگی» چه هویتی از یک ملت خواهد ساخت. جامعه اجتماعی که به هویت فرهنگی خویش توجه نکند و در مسیر پرورش آن از هرچه به دستش بیاید استفاده نماید، هویت معوجی خواهد داشت که برای خودش نیز ناشناخته خواهد بود. دورانی که ما بسر می‌بریم بیش از آنکه نیازمند به تشویق آحاد اجتماعی برای افزایش کمیت مطالعه باشد؛ باید بر روی کیفیت مطالعه متمرکز شود. خوراک فرهنگی امروز نقطه عزیمت جهش‌های استعماری است و برنامه‌ریزی بلند مدتی برای آن صورت گرفته است.

یار مهربان امروز گرچه هست، اما هویتی گم شده دارد که باید آن را جستجو و احیا کرد. تعلق اجتماعی به کتاب خوب خواندن استراتژی فرهنگی دنیای امروز است و انباشت ذهن و حوزه تفکر انسان با داده‌هایی که هویت وی را مغتوش می‌سازد، بهترین مسیر استعمار فرهنگی است.

این بار خود را در آستانه ایام کتاب و کتابخوانی با این مولفه محک بزنیم چه کتابی می‌خوانیم؟ و چه هویتی می‌یابیم؟ ...

انتهای پیام/ 131