در گزارش دفاع پرس بررسی شد؛

«اُمُ المعارک» چگونه شکل گرفت؟/ جایگاه عملیات کربلای 5 در دوران دفاع مقدس

در عملیات کربلای 5 شدت درگیری، تلفات طرفین و حجم آتش نسبت به کل مدت جنگ تحمیلی بی نظیر بود، به حدی که این نبرد «اُمُ المعارک» نامیده شد.

کد خبر: ۲۲۰۶۴۹

تاریخ: ۱۹ دی ۱۳۹۵ - ۰۰:۱۲

به گزارش خبرنگار حماسه و جهاد دفاع پرس، عملیات کربلای پنج، از ویژگی‌های مختلفی در زمینه وسعت، زمین اصلی منطقه نبرد، ترتیب نیروهای خودی و دشمن، ارزش سیاسی و اقتصادی، زمینه‌ها و پیامدهای سیاسی برخوردار است.

منطقه عمومی شرق بصره و شلمچه، از نخستین ساعات تجاوز رسمی ارتش رژیم بعثی-صهیونیستی صدام آوردگاه حق و باطل بوده است؛ از مقاومت دلیرمردان خرمشهری گرفته تا عملیات پدافندی غدیر در روزهای پس از پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت سازمان ملل متحد –که خلاصه و عصاره تمام هشت سال ایثار و حماسه‌آفرینی ملت ایران بوده- در این منطقه رخ داده است.

در عملیات غرورآفرین الی بیت‌المقدس، این منطقه مورد توجه فرماندهان ارشد دفاع مقدس قرار گرفت و با قطع عقبه‌های دشمن، سبب قطع امید محاصره‌شدگان بعثی در خونین‌شهر و نهایتاً بازگشت خرمشهر مظلوم، مقاوم و سربلند به میهن اسلامی شد.

همچنین در همین منطقه عمومی شرق بصره و شلمچه بود که اولین عملیات گسترده و برون‌مرزی قوای اسلام طرح‌ریزی و اجرا شد؛ ولی به علت کشف شیوه‌های عملیاتی نیروهای خودی توسط دشمن و فرصتی که توسط رژیم غاصب صهیونیستی در حمله به جنوب لبنان برای حزب بعث ایجاد شد و نیز به کارگیری امکانات و اجرای طرح‌های سد و موانع مستشاران اسرائیلی خصوصاً خاکریزها، دژها و سنگرهای مثلثی شکل و استفاده نظامی استراتژیک از برخی طرح‌های عمرانی مانند احداث کانال پرورش ماهی در سال 1353 به طول حدود 30 کیلومتر و عرض تقریبی 2 کیلومتر از شمال پاسگاه زید و نهر کتیبان تا جنوب شلمچه و رودخانه اروند که در سمت کانال شمال غربی به جنوب شرقی و در امتداد خط مرزی قرار گرفته است، این عملیات ناکام ماند.

در عملیات کربلای چهار علی‌رغم عدم وصول به تمامی اهداف تعیین شده به علت موفقیت لشکر 19 فجر استان‌های بوشهر و فارس و تیپ 57 حضرت ابوالفضل (ع) استان لرستان در رخنه به مواضع مستحکم دشمن در محورهای پنج ضلعی و شلمچه، بار دیگر با گذشت چهار سال پس از عملیات رمضان توجه فرماندهی وقت کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، محسن رضایی میرقائد و سرفرماندهی قرارگاه خاتم الانبیا (ص) را به خود جلب کرد.

با توجه به نزدیکی این منطقه به دومین شهر راهبردی عراق، به نظر می رسد انتخاب منطقه عمومی شرق بصره و شلمچه در صورت کسب پیروزی قاطع می‌توانست به عنوان یک هدف راهبردی تأمین‌کننده شرایط جمهوری اسلامی ایران جهت دستیابی به صلحی شرافت‌مندانه و وصول به حقوق پایمال شده ملت ایران باشد.

از دیگر ویژگی‌های عملیات کربلای پنج، قرار گرفتن در حساس‌ترین موقعیت زمانی و وضعیت روانی ناشی از اقدامات تبلیغاتی تحت عنوان «سال سرنوشت» توسط مسئولین کشور به علت فتح فاو و نیز قرار گرفتن تحت فشارهای اقتصادی است.

پس از فتح فاو و شکست استراتژی موسوم به دفاع متحرک دشمن در عملیات کربلای یک و بازپس‌گیری شهر مهران، افشای ماجرای «مک فارلین»، عدم فتح در عملیات کربلای چهار با اجرای عملیات روانی توسط دشمن مبنی بر شکست عملیات سالانه، زمستانی و گسترده نیروهای ایرانی، آبرو و حیثیت نظامی جمهوری اسلامی ایران می توانست به خطر بیفتد.

از سویی موفقیت لشکر 19 فجر استانهای بوشهر و فارس و تیپ 57 حضرت ابوالفضل (ع) در رخنه به مواضع دشمن و از سوی دیگر فرستادن یگان‌های عمده موجود در منطقه و فرماندهان کلیدی ارتش بعثی-صهیونیستی صدام به مرخصی، سبب ایجاد فرصتی بسیار عالی ولی محدود جهت اجرای عملیاتی وسیع و احتمالاً موفق توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای کسب اهداف جمهوری اسلامی ایران شده بود.

یکی دیگر از ویژگی‌های عملیات کربلای پنج سرعت در طرح‌ریزی و اجرای آن بود که پس از نبرد عظیم الی بیت المقدس رکورد جدیدی در عرصه طرح‌ریزی و آماده‌سازی عملیات آفندی در نبردهای مدرن تا آن روزگار بر جای گذاشت.

عنصر زمان، اهمیت فراوانی در برنامه ریزی و اجرای هر کاری دارد؛ این عنصر به ویژه در فعالیت‌های نظامی نقش مهمی را ایفا می کند؛ سرعت بالا در طرح ریزی، اجرا و تدبیر این عملیات سبب غافلگیری دشمن بعثی در نخستین ساعات اجرای عملیات شد.

شکسته شدن دژهای شلمچه –که جهت تأمین دومین شهر راهبردی عراق نسبت به اقدامات آفندی ایران- توسط مستشاران شرقی، غربی و صهیونیستی احداث شده بود، سبب تردید آنان نسبت به ادامه نبرد نظامی با جمهوری اسلامی ایران شد.

اگرچه وسعت منطقه عملیاتی 75 کیلومتر مربع (نصف سرزمینهای آزاد شده در عملیات ثامن الائمه) بود؛ ولی پیچیدگی موانع در زمین اصلی منطقه نبرد و تغییر زمین منطقه توسط یگانهای مهندسی رزمی ارتش بعثی-صهیونیستی صدام نسبت به سایر مناطق عملیاتی از تنوع بیشتری برخوردار بود.

همچنین شدت درگیری، تلفات طرفین و حجم آتش نسبت به کل مدت جنگ تحمیلی بی نظیر بود، به قدری که این نبرد «أُمُ المعارک» نامیده شد.

یکی دیگر از شاخصه‌های اصلی این عملیات، استفاده وسیع دشمن از سلاح‌های شیمیایی بود؛ زیرا در مقابل سیل پیشروی رزمندگان اسلام تاب مقاومت نداشتند.

تغییر نگاه ابرقدرت‌ها به وضعیت جنگ و تمایل آنان جهت اقدامات سیاسی به منظور اجرای طرح جنگ بدون بازنده، نتیجه ایثار، پایداری و مقاومت شگفت‌آور رزمندگان اسلام در برابر پاتک‌های سنگین ارتش بعثی-صهیونیستی صدام و متحدانش بود؛ این عملیات را می‌توان مصداق «جنگ احزاب» در دوران معاصر دانست.

نبرد عظیم کربلای پنج مظهر نبرد تمام اسلام در برابر تمام کفر بود و خون بهترین فرزندان اسلام بر خاک شلمچه ریخته شد، تا کربلا دوباره معنا شود و بسیجیان خمینی (ره) به امامزادگان عشق مبدل شوند.

انتهای پیام/ 171