یادداشت/ سیدرحیم نعمتی

چوب آمریکایی لای چرخ کاهش تنش روسی

موفقیت طرح کاهش تنش عامل تعیین‌کننده‌ای برای روسیه است، تا در عرصه جنگ با داعش از رقیب آمریکایی پیشی بگیرد؛ اما به نظر می‌رسد که رقیب هم متوجه این موضوع شده و قصد دارد از همین روز اولِ اجرای طرح روسی چوب لای چرخ آن بگذارد.

کد خبر: ۲۳۸۴۳۰

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۰۸:۲۷

به گزارش گروه سایر رسانه های دفاع پرس، سیدرحیم نعمتی در یادداشتی نوشت:

دور چهارم مذاکرات آستانه طبق پیش‌بینی‌ها جلو رفت، هر چند تعدادی از اعضای هیئت عالی مخالفان با عربده‌کشی خواستند در جریان این دور از مذاکرات خودی نشان بدهند، اما این طرح روسیه بود که در نهایت به تصویب رسید. این طرح روز پنج‌شنبه گذشته به تأیید و امضای سه کشور روسیه، ایران و ترکیه به عنوان طرف‌های اصلی تضمین‌کننده آن رسید و در حالی که کارگروهی از این سه کشور تشکیل شده تا طی پنج روز نقشه مرزهای مناطق کاهش تنش را تعیین کرده و مسائل فنی مربوط به آن را حل وفصل کند، اصل طرح از ساعات اولیه شنبه ششم ماه می‌ به اجرا درآمده است.

استان ادلب و مناطقی از استان‌های همجوار حماء و حلب، حومه شمالی حمص، غوطه شرقی در حومه دمشق و بخش‌هایی در جنوب سوریه چهار منطقه مورد نظر هستند که قرار است جدای از ممنوعیت پرواز جنگنده‌ها بر فراز این مناطق، پست‌های ایست و بازرسی در مرزهای این مناطق ایجاد شود تا از رفت و آمد غیرنظامیان غیرمسلح و ارسال کمک‌های بشردوستانه به مناطق مورد نیاز اطمینان حاصل شود.

روشن است که این طرح را باید به عنوان بخش مکمل آتش‌بسی دانست که از پایان ماه دسامبر گذشته تا کنون با وجود تمام فراز و نشیب‌هایش دوام یافته است. یکی از مسائل اصلی این فراز و نشیب‌ها به دلیل مشکلات فنی بوده که در مناطق تماس طرف‌های درگیر وجود داشت و جدای از گرو‌ه‌هایی که به آتش‌بس نپیوسته بودند، تفکیک بین گروه‌های شامل آتش‌بس و گروه‌های خارج از آن هم مشکلاتی به وجود آورده بود.

حالا قرار است تا با این طرح از یک سو تکلیف مناطق تماس مشخص شده و با برقرار شدن پست‌های ایست و بازرسی امکان کمک به غیرنظامیان و بازگشت آواراگان به خانه و کاشانه خود فراهم شود و از سوی دیگر، آرامشی دست‌کم نسبی با ممنوعیت پرواز در این چهار منطقه ایجاد بشود، بنابر این موفقیت این طرح تضمینی برای تداوم آتش‌بس و برطرف شدن مشکلات آن است اما همچنان که سرگئی رودسکوی، رئیس اداره عملیات کل در ستاد ارتش روسیه، توضیح داده روسیه هدف دیگری از این طرح را هم در نظر دارد.

رودسکوی توضیح داده که این طرح باعث می‌شود با توقف درگیری‌ها در مناطق امن، ارتش سوریه با همکاری نیروی هوایی روسیه بر جنگ با داعش تمرکز کند و برای نابودی داعش از شرق پالمیرا به سمت دیرالزور حرکت کند، جدای از اینکه مناطق همجوار رود فرات در حومه شرقی حلب را هم آزاد کند. این هدف روسیه را باید با توجه به برنامه‌ای تحلیل کرد که امریکا با حمایت از نیروهای دموکراتیک در نظر دارد و این نیروها توانسته‌اند طبق این برنامه وارد شهر استراتژیک الطبقه شوند.

هیچ شکی نیست که شکست داعش از مدت‌ها پیش مبدل به اولویت اصلی دو کشور امریکا و روسیه در نقشه میدانی جنگ سوریه شده و امریکا در این مسیر حتی حاضر شده به تمام درخواست‌های ترکیه برای عدم حمایت از نیروهای کرد بی‌توجهی کند چرا که نمی‌خواهد در رقابت با روسیه عقب بیفتد.

در مقابل روسیه با حمایت هوایی و کمک لجستیکی به ارتش سوریه از سپتامبر 2015 سعی در تقویت این ارتش در مقابل دهها گروه مسلح رنگارنگ داشته و حالا می‌خواهد با ایجاد حداقل آرامش در مناطق درگیری ارتش سوریه را به سمت جنگ با داعش سوق بدهد تا از یک سو در عرصه جنگ با داعش از امریکا پیشی بگیرد.

از سوی دیگر، با پیشروی ارتش سوریه جایزه شکست داعش را با متحد سوریه‌ای تقسیم کرده باشد و حرف دو سال قبل ولادیمیر پوتین در مجمع عمومی سازمان ملل ثابت شود که گفته بود ارتش سوریه گزینه اصلی برای جنگ با داعش است بنابراین موفقیت طرح کاهش تنش عامل تعیین‌کننده‌ای برای روسیه است تا در عرصه جنگ با داعش از رقیب امریکایی پیشی بگیرد اما به نظر می‌رسد که رقیب هم متوجه این موضوع شده و قصد دارد از همین روز اول اجرای طرح روسی چوب لای چرخ آن بگذارد، هرچند رئیس‌جمهور روسیه و وزیر خارجه‌اش قبل و بعد از مذاکرات آستانه همتایان امریکایی را در جریان طرح خود گذاشته بودند اما به نظر می‌رسد ژنرال‌های امریکایی قصد کارشکنی در اجرای طرح روسی دارند و آدریان رانکلین گالووی، سخنگوی وزارت دفاع امریکا(پنتاگون) هم به صراحت گفته که طرح روسی تأثیری بر برنامه ائتلاف امریکایی در سوریه نخواهد گذاشت و امریکا طرف متعهد به این طرح نیست.

در مقابل، روسیه تأکید دارد که حتی جنگنده‌های امریکایی هم حق پرواز در مناطق چهارگانه را  ندارند و سامانه دفاع ضدهوایی را در این مناطق برای کنترل و نظارت پروازی نصب کرده است.

شاید روس‌ها پیش‌بینی کارشکنی از طرف امریکایی‌ها را می‌کردند که این سامانه را نصب کرده‌اند اما باید توجه داشت که پرواز جنگنده‌ها در این مناطق یکی از گزینه‌های امریکا برای ناکام گذاشتن این طرح است و گزینه دیگر استفاده از همان گروه‌های مسلحی است که نمایندگانش در آستانه عربده می‌کشیدند و در عرصه میدانی هم عامل دست امریکا هستند، به همین جهت است که این گروه‌ها در اولین روز اجرای طرح مدعی نقض آن از طرف ارتش سوریه شدند و باید منتظر ادعاهایی شبیه این بود که این گروه‌ها به دستور واشنگتن و برای تخریب طرح روسی مطرح می‌کنند.

منبع: روزنامه جوان