ارزش علم و معرفت در زندگی شهید چمران

شهید چمران در ریاضیات و بخصوص درس هندسه، آنقدر توانا بود که حریفی نداشت. شاگردان او نه تنها ریاضیات که همه چیز از فلسفه و تاریخ را از او می‌آموختند.

کد خبر: ۲۳۸۴۸۶

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۱:۴۲

به گزارش گروه سایر رسانه های دفاع پرس، خیلی کم درس می‌خواند و همیشه سر کلاس درس را یاد می‌گرفت. در خطاطی، نقاش و عکاسی بسیار ماهر و زبردست بود. نقاشی بسیار زیبایی از حضرت علی علیه‌السلام در کودکی کشید. بعد از اتمام دبیرستان در کنکور رتبه ۱۵ کشور را کسب کرد و در رشته الکترونیک در دانشکده فنی شروع به تحصیل کرد.

دوره مهندسی برق(الکترومکانیک) دانشکده فنی تهران را با نمره ممتاز و شاگرد اولی به پایان رساند و با استقاده از بورس تحصیلی ویژه شاگردان ممتاز برای ادامه تحصیل راهی آمریکا شد. ابتدا در دانشگاه تگزاس آمریکا مشغول تحصیل شده و درجه فوق لیسانس برق را دریافت نمود. سپس در سال ۱۳۴۲ از دانشگاه برکلی در کالیفرنیا دکترای خود را در رشته مهندسی برق در پلاسما و گداخت هسته‌ای دریافت کرد که در آن زمان جدیدترین دانش روز غرب بوده است.

بازرگان استاد درس ترمودینامیک وی بود. بسیار سختگیر بود و به کسی نمره بیشتر از ۱۵ یا ۱۶ نمی‌داد، اما به مصطفی نمره ۲۲ داد. بازرگان به همه می‌گفت: برای چنین دانشجویی نمره من همین است.

آن روزها در آمریکا، پلاسما موضوع درجه یک بود. فیزیک پلاسما یعنی بمب هیدروژنی، چیزی هم که ایشان درست کرد یک لامپ پیشرفته در ابزار جنگی بود. در درسهای آن روز رایانه آنالوگ، جزو مهمترین و سخت ترین درسها بود. مصطفی از آن نمره ۲۰ گرفت. در حال حاضر همه جزواتی را که او نوشته است درس می‌دهند.

خلاصه یادداشتهای ایشان از درس فیزیک پلاسما که آنرا در سال ۱۹۶۱ گذرانده، محتوای بسیار غنی دارد و انگار به‌روز است. وقتی در دانشگاه برکلی در حال گذراندن دوره دکتری بود، به یکی از همکاران که چند سال از چمران زودتر فارغ التحصیل شده کمک کرد، بطوری که در پایان نامه ویلیام هارتمن می‌بینیم که از چمران به نیکی یاد می‌شود.

موضوع پایان نامه چند صد صفحه‌ای شهید چمران در مقطع دکترا ،باریکه الکترون در مگنترون با کاتد سرد است. مگنترون یک لامپ الکتریکی است که اولین کارهای مربوط به آن در سال ۱۹۲۱ انجام گرفت. اولین مگنترون یک دو قطبی استوانه‌ای بود که در میدان مغناطیسی طولی(موازی با محور استوانه) قرار گرفته بود. کاتد آن رشته نازک داغ و آند آن استوانه‌ای بود.

الکترونهایی که از سطح کاتد جدا می‌شوند به طرف آند حرکت می‌کنند، ولی در اثر میدان مغناطیسی، جهت حرکت آنها تغییر می‌کند و می‌توانند به طرف کاتد برگردند. اگر میدان الکتریکی افزایش یابد الکترونها می‌توانند به آند برخورد کنند و جریان بزرگ الکتریکی بوجود می‌آید، این پدیده را مگنترون می‌نامند.

از مگنترون به عنوان لامپ تقویت کننده یا نوسان ساز هم می‌توان استفاده کرد. در رساله دکترای ایشان بررسی‌های نظری درباره نوسان پلاسما، پدیده‌های پخش بار فضایی و همچنین بررسیهای عملی درباره اثر شکل آند بر مدارهای نوسانی و نقطه ضعف و قوت آنها به عمل آمده است. از مکانیک آماری برای بررسی انعکاس و حرکتهای گردابی پلاسما نیز استفاده شده است.

شهید چمران در ریاضیات و بخصوص درس هندسه، آنقدر توانا بود که حریفی نداشت. شاگردان او نه تنها ریاضیات که همه چیز از فلسفه ، تاریخ علم الاجتماع از او می‌آموختند.

منبع: پایگاه اطلاع رسانی آزادگان ایران