فرهنگ انقلابی/ 3

فرهنگ دفاع مقدس به افزودنی نیاز ندارد

مقام معظم رهبری در تبیین رسالت هنرمند در انتقال ارزش‌های دفاع مقدس تاکید دارند که: «روضه‌‌خوانی برای شهدا، به سرنوشت روضه‌خوانی برای سیدالشهداء (ع) دچار نشود و باید همان چیزی که هست را هنرمندانه بیان کرد، اگر ما بلد باشیم و هنرمند باشیم، هیچ افزودنی‌ای لازم نیست.»

کد خبر: ۲۴۲۷۹۶

تاریخ: ۲۰ خرداد ۱۳۹۶ - ۰۹:۳۲

گروه فرهنگ و هنر دفاع پرس ـ رسول حسنی؛ بعد از گذشت 30 سال از پایان جنگ تحمیلی هنوز آن طور که باید این حادثه بزرگ به تصویر کشیده نشده است. این معضل دلایل متعددی دارد که هر کدام در جای خود قابل تحلیل است و هر یک از فعالان فرهنگی از نگاه خود آن را بررسی کرده است.

رهبر معظم انقلاب نیز در جایگاه یک فرهنگ‌شناس جامع‌الاطراف در بیانات مختلفی طی سال‌های رهبری‌شان بر لزوم توجه به دفاع مقدس و حفظ و صدور آن در قالب کالای فرهنگی تاکید داشته و معضلات و ظرفیت‌های کار در این حوزه را مورد مداقه قرار داده‌اند.

متن زیر تدوین و یازخوانی بیانات معظم‌له در دیدار فعالان فرهنگ دفاع مقدس می‌باشد که قسمت سوم آن را می‌خوانید:

شرط اصلی بیان هنری درست است

«هشت سال دفاع مقدس ما صرفاً یک امتداد و برهه‌ی زمانی نیست؛ گنجینه ی عظیمی است که تا مدت‌های طولانی ملت ما می‌تواند از آن استفاده و سرمایه گذاری کند.» «کار هنری در زمینه ی دفاع مقدس یکی از برترین کارهای هنری است. آن کسانی که در این رشته کار کردند آن را پیش ببرند و این رشته را مغتنم بشمرند.»

«برای حوزه‌ی هنر کشور، یکی از مهمترین جلوه‌گاه‌ها، دوره‌ی دفاع مقدس بوده و هست؛ باید از این استفاده کرد.» «خاطره‌گویی و تدوین و پخش خاطرات را باید در جایگاه حقیقی خودش نشاند، که جایگاه بسیار بالا و والایی است و بسیار مهم است.»

«شما که دفاع مقدس را روایت می‌کنید، آئینه ای هستید در مقابل یک مظهر جمال و جلال، که آن را منعکس می‌کنید. چقدر جان عزیز فدا شد، چقدر ثروت مال و ثروت وقت مصرف شد. شما امروز آن‌ها را با کار هنری خودتان بازآفرینی می‌کنید. همان تأثیراتی را که آن حادثه می‌توانست در یک نسل، بگذارد، شما با نوشته ، فیلم که بازآفرینی آن حادثه است، در مخاطب خودتان ایجاد می‌کنید. این خیلی کار بزرگی و مهمی است؛ خود این کار فرهنگی و کار هنری شما که روایت آن جهاد مقدس هست، جهاد است.»

«بیان هنری هم شرط اصلی است؛ تأثیر هنر به خواست کسی که مخاطب هنر است، وابستگی ندارد. ادبیات و هنر مقاومت و آنچه مربوط به دوره‌ی خاص دفاع کشور و ملت ماست، حقیقتاً از برجسته‌ترین و مهم‌ترین کارهاست.»

«روایت را روایت صحیح قرار بدهید؛ نگذارید روضه‌خوانی برای شهدا، به سرنوشت روضه‌خوانی برای سیدالشهداء (علیه الصّلاة و السّلام) ـ در دوره‌هایی ـ دچار بشود. همان چیزی که هست را هنرمندانه بیان کنید.» «ما می‌خواهیم کمبودهای هنرمندی خودمان را در تبیین حوادث عاشورا، با اضافه کردن افزودنی‌های غیرلازم پر کنیم؛ اگر ما بلد باشیم و هنرمند باشیم، هیچ افزودنی‌ای لازم نیست.»

«نکته ای که در باب روایت دفاع مقدس و کار هنرى برای آن مدت، باید مورد توجه باشد، این است که این میدان یک میدان بسیار وسیعی است و واقعاً هنوز بسیاری از بخش‌های آن کشف نشده است. نه اینکه نتوان آن را به دست آورد و فهمید، منعکس نشده است.»

«بدون تبیین و تبیین بلیغ، قطعاً هیچ فکری و هیچ اندیشه‌ی متقنی، توفیق رواج و اعتقاد عمومی پیدا نخواهد کرد. سعی کنید در تبیین، عنصر اتقان مطلقاً به دست فراموشی سپرده نشود؛ گاهی اوقات انسان خیال می‌کند برای شیرین کردن یک قضیه در چشم مخاطبین، باید آن را با پیرایه‌ها و اغراق‌هایی بیا‌میزد؛ بعد که از یک افق بالاتری نگاه می‌کند، می‌بیند نه، این پیرایه‌ها چون مصنوع ما بود نه فقط بر ارزش آن عنصر حقیقی نیفزود، بلکه گاهی از آن کاست.»

«مدیریت و فرماندهی جنگ، کار بسیار سنگین و پیچیده ای است. این کار را جوان‌های ما انجام می‌دادند. این تدبیر، این حکمت، چیز بسیار شگفت آوری است؛ مظهر شکوفایی استعدادها و ظرفیت‌هاست. جوان‌ها توانستند کارهای بزرگ از خودشان نشان بدهند. جنگ مظهر این ارزش‌هاست. راوی جنگ چنین ارزشهایی را روایت می‌کند.»

«نگهداری اسناد، پردازش اسناد، تدوین اسناد؛ این‌ها خیلی مهم است؛ این‌ها نبایستی بگذارند از دست برود؛ در اختیار محققین قرار بگیرد و ان شاءالله ادبیات دفاع مقدس از تحقیق استفاده کند؛ هنر دفاع مقدس هم از ادبیات و تحقیق حداکثر استفاده را ان شاءالله بکند.»

«اینکه تصور بشود که هنر دفاع مقدس در جامعه ی ما مخاطب ندارد خطای بزرگی است. تحقیقاً پرمشتری‌ترین آثار هنری بعد از انقلاب در زمینه های مختلف، آن آثار هنری است که مربوط به دفاع مقدس بود؛ چه در زمینه ی فیلم و سینما، چه در زمینه ی کتاب، خاطره، داستان. البته بعضی از کارها هست، مشتری پیدا نمی‌کند؛ این اشکال در مضمون و محتوا نیست، اشکال در ساخت، قالب، کیفیت، مایه های کم هنری است. البته این کار افراد پابه رکاب و آماده و مسئولیت شناس لازم دارد؛ چنین عناصری می‌توانند در این عرصه و میدان نقش ایفاء کنند.»

«شما قدر خودتان را بدانید، می‌توانید حامل آن‌چنان نورانیتی باشید که انسان‌ها را تکان می‌دهد.» «تاریخ انقلاب، تاریخ دفاع مقدس را قدر بدانید و بین مردم هم منتشر کنید. جوان‌های ما، نه جنگ را دیده‌اند، نه روایت درستی از جنگ شنیده‌اند. هر چه می‌توانید کاری کنید که جوان‌ها جنگ را بشناسند.» «کارتان، کار مهمی است. باید این خط با همت و تلاش بیشتر، با کوچک دیدن مشکلات و بلند برداشتن قدم‌ها، با دور دیدن اهداف، با استمداد از خدای متعال و داشتن اخلاص راه را ادامه بدهید.»

«کار کردن در این فضا تحقیقاً مصداق جهاد فی سبیل‌الله است، برای خاطر اینکه دشمنان این انقلاب و دشمنان سبیل‌الله سعی دارند که نگذارند این راه روشن مقابل چشم‌ها قرار بگیرد؛ شما درست عکس آنها، نقطه‌ی مقابل آن‌ها عمل کردید؛ بنابراین، این مجاهدت در راه خدا است.» «یکی از بزرگ‌ترین هنرهای نویسنده این است که بتوانند لحظات حساس را ترسیم کنند. یکی از محسنات نگارش‌های خوب و برجسته این است که این لحظه‌های حساس را توانسته‌اند تصویر کنند. بعضی از لحظه‌ها هست که جز با تصویر جسمانی و نمایشی قابل فهمیدن نیست؛ [اگر] این را کسی بتواند در نگارش، خوب بیان کند، خوب تصویر کند، واقعاً هنر بسیار بزرگی است.»

منابع:

در دیدار مسئولان دفتر هنر و ادبیات مقاومت 25/4/1370

در دیدار جمعی از مدیران و فعالان فرهنگی دفاع مقدس‌ 6/7/1379

در دیدار جمعی از پیشکسوتان جهاد و شهادت و خاطره‌‌گویان دفتر ادبیات و هنر مقاومت‌ 31/6/1384

در دیدار فعالان عرصه هنر دفاع مقدس 26/ 6/ 1388

در دیدار مسئولان مؤسسه روایت سیره شهدا 14/ 4/ 1389

در دیدار راوی، نویسنده و برخی از دست‌اندرکاران کتاب لشکرخوبان 15/7/1392

انتهای پیام/ 161