اهداف ، اصول و راهبردهای حاکم بر پذیرش قطعنامه 598

حضرت امام(ره) با پذیرش قطعنامه‌ی 598 نه تنها کشور را از بحران عظیمی رهانیدند، بلکه تلاش نمودند، آن را به فرصتی دیگر برای نظام، انقلاب و کشور اسلامی تبدیل و از انرژی و نیروی آزاد شده‌ی ملت در جهت تجهیز و بسیج همگانی و همه جانبه برای رشد واعتلای بیش‌تر مملکت استفاده نمایند

کد خبر: ۲۴۴۰۶

تاریخ: ۱۱ مرداد ۱۳۹۳ - ۱۹:۱۲

به گزارش خبرگزاری دفاع مقدس، عبور امام (ره) از عقبه های تند و نفس گیر ، در جریان رهبری انقلاب و نظام اسلامی ، تدبیر ایشان در تنگناها و بحران های ویرانگر و بنیان کن ، مدیریت و رهبری مدبرانه ، هوشمندانه و مواجهه فعال ایشان با شرایط بحرانی و تهدیدآمیز در هدایت کشتی انقلاب ، به ویژه در جریان هشت سال دفاع مقدس ، مدیون رهبری الهی و مبتنی بر اصول و آموزه های مکتبی است که ترجمان آیات و روایات دین مبین اسلام است .  بی تردید برای الگوسازی از این اصول و راهبردها لازم است طی تحقیقات علمی زوایای مدیریت و رهبری الهی امام به صورت همه جانبه مورد بررسی و مطالعه علمی قرار بگیرد . یکی از تصمیمات حساس حضرت امام خمینی (س) مربوط به مقطع حساسی از جنگ تحمیلی است که به پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت منجر شد . پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت  یکی از تصمیمات مهم و در عین حال سوال برانگیز تاریخ انقلاب است که در مورد چرایی و چگونگی آن بحث های زیادی انجام گرفته است ولی هنوز زوایای مختلف آن به روشنی مورد مطالعه قرار نگرفته است و جا دارد در این زمینه مطالعات گسترده ای انجام شود . نظر به حساسیت و اهمیت این موضوع ، در این تحقیق با مطالعه و تحلیل محتوای کمی و کیفی متن کلام امام و نوشته های موجود ایشان درصحیفه امام ، اهداف ، اصول و راهبردهای مورد استفاده معظم له در این باره استخراج و مورد تحلیل علمی قرار گرفته است .

مبانی نظری

در این بخش از مقاله جهت رعایت اختصار اجمالا به تبیین و تعریف متغیرهای تحقیق پرداخته می شود .

راهبرد

اصطلاح “راهبرد”، مترادف واژه “استراتژی”[1] است که خود از کلمه یونانی “استراتگوس”[2] به معنی “فرمانده لشکر” گرفته شده است. بر این اساس قدیمی ترین تعریف “راهبرد” عبارت است از:

«هنر فرماندهان، تدابیر و تاکتیک های نظامی" (کرمی، 4:1381).

به تدریج واژه راهبرد از حوزه نظامی به اقتصاد و از آن جا وارد مباحث بازرگانی و مدیریت شد و مبنای مدیریت راهبردی[3] در سازمان گردید . راهبرد «طرح ، شیوه یا سلسله ای از اقدام ها یا برنامه ها برای دستیابی به هدف یا نتیجه ای خاص است» (فرهنگ رندام هاوس ، 1998 : 406).

“ویلیام گلوک”[4] (1984) ، استاد مدیریت در دانشگاه “جورجیا” آن را چنین تعریف میکند :

«راهبرد، طرحی است واحد، جامع و منسجم، که تواناییهای بنیادین شرکت را به چالشهای محیطی مربوط میکند و با اجرای صحیح آن از دستیابی به هدفهای اصلی سازمان اطمینان حاصل میشود .

طبق این تعریف راهبرد ابزاری برای رسیدن به هدفهای سازمان میباشد . ماهیت راهبرد تشخیص فرصتهای اصلی و تمرکز منابع در جهت تحقق منافع نهفته در آنهاست و درونمایه اصلی آن فرصتها هستند . بر این اساس ،تصمیم گیری راهبردی اتخاذ و اجرای تصمیماتی است که نمی توانند به صورت مستقل و غیروابسته به محیط و در خلاء انجام بگیرند (لی[5] ، 1999 : 163). در تمام تعاریف ارائه شده در زمینه تصمیم گیری راهبردی نقش محیط و شرایط محیطی در اتخاذ این نوع تصمیمات بارز است . از جمله این تعاریف عبارتند از :

«تصمیمات راهبردی ، تصمیماتی هستند که سازمان در هنگام انتخاب محورهای رقابتی هماهنگ با فرصت ها و تهدیدات محیطی اتخاذ می نمایند (اشموس[6] ، 1998 : 12).

« تصمیم گیری راهبردی جهت گیری رو به آینده دارد و در رسیدن به اهداف با عدم قطعیت شدید مواجه است ((هریسون[7] ، 1999 : 319).

« تصمیم گیری راهبردی فرآیندی است که منجر به گزینش روش و اقدام مناسب برای اجرا می گردد . الگوی کلی و نظری فرآیند تصمیم گیری راهبردی مبتنی بر تعیین هدف یا هدف ها ، بررسی و تجزیه و تحلیل محیط داخلی و خارجی سازمان ، شناسایی و تشخیص مسأله (تهدیدها ، فرصت ها و روندها) و ارائه راه کارهای ممکن و ارزیابی و انتخاب راه کار مناسب برای اجرا می باشد (دهقانی پوده ،1378 :7).

در این تحقیق با توجه به سطح تجزیه و تحلیل مورد نظر که سطح فراسازمانی است تصمیم گیری راهبردی چنین تعریف می شود : «فرآیندی است ، مبتنی بر بررسی و تجزیه و تحلیل نقاط قوت و ضعف داخلی و فرصت ها و تهدیدات محیطی نظام توسط مدیریت ارشد نظام که منجر به گزینش روشی مناسب جهت نیل به اهداف اساسی و عالی نظام می گردد». ( فروتنی ، 1387 : 26 )

تهدید :آن چه به عنوان مزاحم و مانع در مسیر حرکت یک پدیده یا در مسیر فرآیند یک سیستم اتفاق می افتد و یا قرار است اتفاق بیفتد ؛ به گونه ای که موجب کندشدن شتاب حرکت ، توقف یا عقب نشینی و یا تغییر و انحراف مسیر گردد ، تهدید شمرده می شود .

فرصت :عوامل محیطی مساعد ، مطلوب و جلوبرنده هدف های سیستم به فرصت تعبیر می شود . (دیوید[8] ، 1379 : 360 )

اهداف راهبردی

در این تحقیق ، منظور از مقوله ی اهداف راهبردی ، نتایج مورد انتظار از تصمیم راهبردی هستند که مدنظر امام (ره) بوده اند و منظور از راهبردها ، راه های رسیدن به اهداف راهبردی است که حضرت امام (ره) با اتخاذ آن ها ، قصد دست یابی به اهداف تصمیم را داشتند.

اصول و مبانی

منظور از اصول و مبانی در این تحقیق ، معیار های ارزشی و اعتقادی و آموزه های دینی حاکم بر مکتب اسلام است که مبین باید و نباید ها ، اولویت ها ، تقدم و تاخر مقوله ها ، سمت و سو و جهت گیری سیاست های کلی و معیار های ارزشی حاکم بر تعیین و انتخاب چشم انداز ، اهداف و راهبرد هاست .

شناخت راهبردی

شناخت راهبردی (استراتژیک) محیط ، شناختی است که ضمن معرفی عوامل اصلی محیط، اطلاعات لازم را در مورد چگونگی تأثیر آن بر عوامل داخلی ، ساختارها و رفتارهای نظام ارائه می نماید .

تکلیف

منظور از تکلیف، عمل به حکم خدا در یک زمینه خاص یا انجام وظیفه بر اساس دستور الهی است.

مصلحت

مصلحت به مفهوم انتخاب منطقی است بین اهم و مهم، در مواقع اضطرار ، زمانی که تصمیم دایر بر انتخاب بین امر اهم و مهم باشد . در این گونه موارد از باب تزاحم باید به اهم عمل شود و از مهم موقتا" چشم پوشی گردد . برای مثال حفظ مصلحت دین و نظام اسلامی بر دیگر مصالح و حفظ مصلحت جمعی بر مصلحت فردی ارجحیت دارد .

بیان مساله

حضرت امام خمینی (س) به عنوان یک رهبر و شخصیت  برجسته تاریخی در طول رهبری انقلاب و نظام اسلامی ایران ، پیوسته با فراز و نشیب های عظیمی مواجه بوده اند و در جریان رهبری نظام و مواجهه با بحرانها ،  تصمیمات مهم و راهبردی بسیاری اتخاذ نموده اند . یکی از زمینه های مهم مطالعاتی که به دلیل دامنه تاثیر آن از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است ، بررسی ویژگی های تصمیمات راهبردی حضرت امام خمینی (س) است که از جمله این ویژگی ها ، اهداف ، اصول و راهبردهای حاکم بر این تصمیم گیری هاست . شناخت این ویژگی ، بی تردید یکی از رموز موفقیت امام در اتخاذ تصمیمات استراتژیک را روشن خواهد ساخت . از آنجا که یکی از تصمیمات حساس و جنجال برانگیز حضرت امام (ره) پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت می باشد ، در این تحقیق ، محقق بر آن است تا به عنوان مساله اصلی تحقیق ، اهداف ، اصول و راهبردهای حاکم بر این تصمیم امام را مورد بررسی و مطالعه علمی  قرار دهد و با تحلیل داده های بدست آمده به روشن ساختن برخی از زوایای پنهان این قضیه کمک نماید .

سوال های تحقیق

این تحقیق شامل یک سوال اصلی و سه سوال فرعی به شرح زیر می باشد :

سوال اصلی : اهداف ، اصول و راهبردهای حاکم بر پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت از سوی حضرت امام خمینی (س) چیست؟

سوالات فرعی :

1-    اهداف حاکم بر پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت از سوی حضرت امام خمینی (س) ، چیست ؟

2-   اصول حاکم بر پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت از سوی حضرت امام خمینی (س) ، چیست ؟

3-   راهبردهای حاکم بر پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت از سوی حضرت امام خمینی (س) ، چیست ؟

روشاجرای تحقیق

این پژوهش یک تحقیق توصیفی است که برای اجرای آن از روش تحلیل محتوای کمی و کیفی استفاده شده است . در تحلیل محتوا عناصر و مطالب مورد نظر گردآوری و طبقه بندی می شوند و مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند . این عناصر ممکن است کلمه، جمله ، موضوع ، پاراگراف یا متن های کامل در آثار مکتوب یا شفاهی باشند (حافظ نیا ، 1381 : 65). اساس تحقیق در روش تحلیل محتوی بر مطالعه مکرر متن مورد تحلیل متکی است (ساروخانی ، 1372 : 296) . متن و محتوای مورد تحلیل ، در این تحقیق ، آن قسمت از بیانات و نوشته های امام  در جلد 21 صحیفه ی امام بود که در رابطه با پذیرش قطعنامه 598 بیان شده بود . این متون به طور عمیق و دقیق مطالعه و مقولات مرتبط با موضوع تحقیق از آن استخراج گردید . این مقولات با استفاده از آمار توصیفی شمارش ، تلخیص و طبقه بندی شدند و سپس مورد تحلیل و استنتاج قرار گرفتند و سرانجام براساس نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده های  عینی وکمی ، به سؤال ها ی تحقیق پاسخ داده شد . انتخاب صحیفه ی امام (ره) ، به عنوان محتوای مورد تحلیل با این هدف صورت گرفتکه اهداف ، اصول و راهبردهای حاکم بر پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت ، صرفاً با تکیه بر اظهارات و کلام خود ایشان شناسایی شوند ، تا به واقعیت امر منطبق باشند و بدین ترتیب از منبع موثق ، مورد اعتماد و دست اول ، جهت دست یابی به اهداف تحقیق ، استفاده گردد . در این تحقیق از مقوله های «موضوعی» استفاده گردید و هر یک از مقولات اصلی «رمزگذاری[9]» شد .

یافته های تحقیق

در این بخش از مقاله داده های کمی حاصل از کدگذاری و استخراج مقوله ها در سه حوزه اهداف راهبردی ، اصول و راهبرهای مورد استفاده بیان می گردد( فروتنی ، 1387  : 472-466 ) .

1-   اهداف راهبردی

حضرت امام خمینی(ره) در 3 مورد از بیانات خود، به طور تلویحی انگیزه و هدف از پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت را بقای انقلاب، تأمین مصالح نظام و اثبات عدم پایبندی صدام به معاهدات بینالمللی معرفی نمودند.

1-1 بقای انقلاب

حضرت امام (ره) در این رابطه فرمودند:

«... آن ساعتی هم که مصلحت بقای انقلاب را در قبول قطعنامه دید و گردن نهاد، باز به وظیفه خود عمل کرده است ، آیا از اینکه به وظیفه خود عمل کرده است نگران باشد ؟» (صحیفهی امام(ره)، ج 21: 284).

2-1 تأمین مصالح نظام

«... و خدا می داند اگر نبود انگیزهای که همهی ما و عزت و اعتبار ما باید در مسیر مصلحت اسلام و مسلمین قربانی شود، هرگز راضی به این عمل نمیبودم و مرگ و شهادت برایم گواراتر بود. (صحیفهی امام(ره)، ج 21: 92).

3-1 اثبات عدم پایبندی صدام به معاهدات بینالمللی

حضرت امام(ره) با اشاره به شناخت از ماهیت صدام و عدم پایبندی وی به قراردادها و قطعنامههای مجامع بینالمللی ضمن پیشبینی تهاجم دوبارهی صدام پس از پذیرش قطعنامه 598 فرمودند:

«[با پذیرش قطعنامه] ما خواستیم به دنیا ثابت کنیم که صدام معتقد به مجامع بینالمللی نیست.»

(صحیفهی امام(ره) ج 21: 284).

2- راهبردها

امام در این تصمیم از 21 نوع راهبرد مختلف و مقتضی استفاده کرده اند که عبارتند از:

شماره

راهبردها

فراوانی

درصد

1-2

2-2

3-2

4-2

5-2

6-2

7-2

8-2

9-2

10-2

11-2

12-2

13-2

14-2

15-2

16-2

17-2

18-2

19-2

20-2

21-2

دعوت به حفظ هوشیاری و بیداری

دعوت به صبر و تحمل و مقاومت

هدایت رسانههای جمعی و مسئولین

دلجویی از امت و اظهار همدردی با آنان

توصیه به حفظ آمادگی مردم و نیروهای مسلح

دعوت به حضور گسترده در جبههها

فرصت ندادن به دشمن

بهانه ندادن به دست دشمن

گرفتن بهانه از دست دشمنان

توصیه به پرهیز از رخوت و سستی

تجلیل و تقدیر از رزمندگان

هشدار و توصیه

راهبرد تبدیل تهدید به فرصت

دادن اعتماد به نفس به مردم

راهبرد مقابله به مثل

روشنگری و تنویر افکار عمومی

توصیه به پیروی از خطوط کلی سیاست نظامی کشور

توصیه به وحدت و برادری نیروهای مسلح

توصیه به حفظ سرمایههای مردمی و نظامی

دعوت از پیش کسوتان جهاد و شهادت برای حضور در تمامی صحنهها

پیش گیری از مخالفتهای احتمالی

7

2

1

1

9

3

1

1

1

1

3

3

10

1

1

4

1

1

1

1

1

96/12

70/3

85/1

85/1

62/16

55/5

85/1

85/1

85/1

85/1

55/5

55/5

52/18

85/1

85/1

41/7

85/1

85/1

85/1

85/1

85/1

جمع

54

100

نگارهی (1) : راهبردهای امام(ره)

در این بخش جهت رعایت اختصار به برخی از بیانات امام در رابطه با این راهبردها ، اشاره می شود :

1-2 دعوت به حفظ هوشیاری و بیداری

حضرت امام(ره)، بعد از پذیرش قطعنامه، مردم و نیروهای مسلح را دعوت به هوشیاری نمودند و تأکید کردند که قبول قطعنامه به معنای حل مسألهی جنگ نیست:

« اکیداً به ملت عزیز ایران سفارش میکنم که هوشیار و مراقب باشید. قبول قطعنامه از طرف جمهوری اسلامی ایران، به معنای حل مسألهی جنگ نیست.»  ( صحیفهی امام(ره)، ج21 : 93).

« نیروهای نظامی ما نباید از کید و مکر دشمنان غافل بمانند... مردم ما... باید خطر تهاجم جهان خواران، در شیوهها و شکلهای مختلف را جدیتر بدانند.»  ( صحیفهی امام(ره)،ج 21 : 94).

2-2 دعوت به صبر و تحمل و مقاومت

« من... همهی ملت ایران را به هوشیاری و صبر و مقاومت دعوت میکنم.» ( صحیفهی امام(ره)، ج21 : 92).

«تحمل کنید که خدا با صابران است. بغض و کینهی انقلابیتان را در سینه نگه دارید...»( صحیفهی امام(ره)، ج 21 : 96).

3-2 هدایت رسانههای جمعی و مسئولین

« در مقطع کنونی به طور جدی از همهی گویندگان و دست اندرکاران و مسئولین کشور و مدیران رسانهها و مطبوعات میخواهم که خود را از معرکهها و معرکه آفرینیها دور کنند و مواظب باشند که نا خود اگاه آلت دست افکارو اندیشههای تند نگردند و باسعهی صدر در کنار یکدیگر مترصد اوضاع دشمنان باشند...»  ( صحیفهی امام(ره) ، ج 21 : 94).

4-2 دلجویی از امت و اظهار همدردی با آنان

« فرزندان انقلابیام، ای کسانی که لحظهای حاضر نیستید از غرور مقدستان دست بردارید... میدانم که به شما سختمیگذرد، ولی مگر به پدر پیر شما سخت نمیگذرد...»( صحیفهی امام(ره)، ج 21 : 95).

5-2 توصیه به حفظ آمادگی مردم و نیروهای مسلح

حضرت امام خمینی(ره)، بعد از پذیرش قطعنامهی 598، با گوشزد کردن احتمال حملهی دوبارهی صدام و نقض قطعنامه توسط وی، مردم و نیروهای مسلح را به حفظ آمادگی دعوت نمودند:

« ما باید برای دفع تجاوز احتمالی دشمن آماده و مهیا باشیم و ملت ما نباید فعلاً مسأله را تمام شده بداند.» (صحیفهی امام، ج31: 94).

« سلحشوران ارتش اسلام، باید خود را آماده کنند که اگر دشمن دست به حملاتی زد، جواب مناسبی به آن بدهند.»(صحیفهی امام(ره)، ج21: 101).

6-2 دعوت به حضور گسترده در جبههها

« فرزندان انقلابیام توجه کنید که امروز روز حضور گسترده در جبهههاست.فکر نکنید که دیگر جنگ تمام شده است.»

(صحیفهی امام(ره)، ج 21: 101).

7-2 فرصت ندادن به دشمن

حضرت امام(ره) برای گرفتن فرصت حملهی دوباره از دست صدام خطاب به نیروهای مسلح و مردم فرمودند:

« فکر نکنید که دیگر جنگ تمام شده است، خود را مسلح به سلاح ایمان و جهاد کنید بر دشمن غدار رحم جایز نیست و اینها تمام حرفهای شان فریب است.»(صحیفهی امام(ره)، ج 21: 101).

8-2 بهانهندادن به دست دشمنان

امام (ره) با پذیرش قطعنامه حربه تبلیغاتی آنها، مبنی بر جنگ طلبی ایران را خنثی نمودند:

« با اعلام این تصمیم حربهی تبلیغات جهان خواران علیه ما کند شده است.»  (صحیفهی امام(ره)، ج 21: 94).

9-2 گرفتن بهانه از دست دشمنان

حضرت امام(ره) برای گرفتن بهانه از دست دشمنان، رسماً اعلام نمودند که پذیرش قطعنامه از سوی ایران یک مسألهی جدی است و یک تاکتیک جنگی و نظامی نیست:

« البته ما رسماً اعلام می کنیم که هدف ما تاکتیک جدید در ادامهی جنگ نیست چه بسا دشمنان بخواهند، با همین بهانهها حملات خود را دنبال کنند.»  (صحیفه ی امام(ره)، ج 21: 94).

10-2 توصیه به پرهیز از رخوت و سستی

« مردمی که باید، به جبهه بروند و جبههها را پر کنند و تعقیب کنند این مطلب را و سستی نکنند.»

(صحیفه ی امام(ره)، ج 21: 115).

11-2 تجلیل و تقدیر از رزمندگان

حضرت امام(ره) با تجلیل از رزمندگان دفاع مقدس فرمودند:

«... شما آیینهی مجسم مظلومیتها و رشادتهای این ملت بزرگ در صحنهی نبرد و تاریخ مصور انقلابید. شما فرزندان دفاع مقدس و پرچم داران عزت مسلمین و سپرحوادث این کشورید...» (صحیفهی امام(ره)، ج 21: 133).

12-2 هشدار و توصیه

حضرت امام(ره) با هشدار به نفوذ مدعیان و راحت طلبان غیرمعتقد به مبانی انقلاب در ارکان نظام فرمودند:

« من مجددا به همهی مردم و مسئولین عرض میکنم که ... نگذارید این مدعیان بیهنر امروز و قاعدین کوته نظر دیروز به صحنهها برگردند. من در میان شما باشم و یا نباشم، به همهی شما وصیت و سفارش می کنم که نگذارید، انقلاب به دست نااهلان و نامحرمان بیفتد. نگذارید پیشکسوتان شهادت و خون، در پیچ و خم زندگی روزمره ی خود، به فراموش سپرده شوند.»(صحیفهی امام، ج21: 93).

13-2 راهبرد تبدیل تهدید به فرصت

حضرت امام خمینی (ره) بعد از پذیرش توأم با اکراه قطعنامه، سعی نمودند با توجه به شرایط خاص کشور، این تهدید را به فرصت تبدیل نموده، ضمن تعیین خطوط کلی مسئولین را به:

1)بازسازینیروها و تجهیز کلیه آحاد کشور براساس اصول دفاع همه جانبه

2)ارتقای اخلاقی، اعتقادی، علمی و هنری جوانان و آماده نمودن آنان جهت مبارزهی علمی و استقلال و خودکفایی مؤکداً توصیه نمودند:

باید بزرگترین توجه ما به بازسازی نیروها و استعدادها و انتقال تجارب نظامی و دفاعی به کلیهی آحاد ملت و مدافعان انقلاب باشد، چرا که در هنگامهی نبرد مجال پرداختن به همهی جهات قوتها و ضعفها و طرحها و برنامهها و در حقیقت ترسیم استراتژی دفاع همه جانبه نبوده است، ولی در شرایط عادی باید با سعهی صدر و به دور از حب و بغضها، به این مسایل پرداخت و از همهی اندوختهها و تجربهها و استعدادها و طرحها استفاده نمود و در جذب هر چه بیشتر نیروهای مومن به انقلاب همت گماشت و تجارب را به دیگران منتقل ساخت... و در تجهیز کلیهی آحاد و افراد این کشور، براساس اصول و فرمول خاص دفاع همه جانبه و تا رسیدن به تشکل واقعی و حقیقی، بسیج و ارتش بیست میلیونی کوشش نمود.» (صحیفهی امام، ج21: 135- 134). « ... من به همهی مسئولین و دستاندرکاران سفارش میکنم که به هر شکل ممکن، وسایل ارتقای اخلاقی و اعتقادی و علمی و هنری جوانان را فراهم سازید و آنان را تا مرز رسیدن به بهترین ارزشها و نوآوریها همراهی کنید و روح استقلال و خودکفایی را در آنان زنده نگه دارید... مبارزهی علمی برای جوانان، زنده کردن روح جستجو و کشف واقعیتها و حقیقتهاست ...» (صحیفهی امام(ره)، ج 21: 96).

14-2 خودباوری و دادن اعتماد به نفس به مردم

« ما در شرایط جنگ و محاصره توانستهایم، آن همه هنر آفرینی و اختراعات و پیشرفتها داشته باشیم، انشاءا... در شرایط بهتر زمینهی کافی برای رشد استعدادها و تحقیقات را در همهی امور فراهم میسازیم.» (صحیفهی امام، ج21: 96).

15-2 راهبرد مقابله به مثل

حضرت امام(ره) با نقض قطعنامه 598 توسط عراق و حملهی مجدد صدام، با اتخاذ راهبرد مقابله به مثل به منظور بازدارندگی دشمن، فرمودند: « ما تا قبول قطعنامه از سوی عراق جواب دشمنان اسلام را در جبههها خواهیم داد.» (صحیفهی امام، ج21: 101).

16-2 روشنگری و تنویر افکار عمومی

حضرت امام(ره) به دنبال حمله مجدد صدام بعد از پذیرش قطعنامه جهت تنویر افکار عمومی فرمودند:

« می بینید که به هیچ چیز از امور اعتنا ندارند. امروز میگویند، جنگ، فردا همان جنگ را صلح میکنند. باز فردا جنگ شروع می کنند.» (صحیفهی امام(ره)،ج 21: 116).

17-2 توصیه به پیروی از خطوط کلی سیاست نظامی کشور

«... و در کنار این مسئولیت بزرگ و پیروی از خطوط کلی سیاست نظامی کشور... تا انقلاب اسلامی ما از خطر آفتها و تفرقهها و بیتفاوتیها محافظت گردد.»(صحیفهی امام(ره)، ج 21: 135).

18 -2 توصیه به وحدت و برادری نیروها

« باید همان محافل انس و نورانیت و برادری و وحدتی که در میدانهای نبرد و در جبهه بوده است... به مجامع داخلی و به همهی محیطهای سیاسی و اجتماعی و نظامی کشانده شود... » (صحیفهی امام، ج21: 135).

19-2 توصیه به حفظ سرمایههای مردمی و نظامی

« مبادا که این سرمایههای عظیمی که محصول سالها تجربه و تلاش در عسرت ها و فرازها و نشیبها بوده است، در مسیر زندگی روزمره به فراموشی سپرده شود.» (صحیفهی امام، ج21: 135).

20-2 دعوت از پیش کسوتان جهاد و شهادت برای حضور در تمام صحنهها

« انقلاب اسلامی هنوز سالها و ماههای تعیین کننده ی دیگر در پیش خواهد داشت که واجب است، پیش کسوتان جهاد و شهادت در همهی صحنهها حاضر و آماده باشند.» (صحیفهی امام، ج21: 134).

21-2 پیشگیری از تخلفات و مخالفتهای احتمالی

« دادگاه ویژه تخلفات جنگ را در کلیهی مناطق جنگی تشکیل و طبق موازین شرع بدون رعایت هیچ یک از مقررات دست و پاگیر به جرایم متخلفان رسیدگی نمایید. هر عملی که به تشخیص دادگاه موجب شکست جبههی اسلام و یا موجب خسارت جانی بوده و یا می باشد، مجازات آن اعدام است." (صحیفهی امام، ج21: 102).

3- اصول

اصول حاکم بر اندیشهو عمل امام(ره) در رابطه با اتخاذ این تصمیم، در نگاره(2) آمده است. برای رعایت اختصار صرفا به فرازهایی از سخنان حضرت امام(ره) در رابطه با هر یک از ا