رئیس مرکز مطالعات فلسطین در نشست بررسی تحولات مسجدالاقصی تشریح کرد؛

آیا بحران مسجدالاقصی پوششی برای سناریوهای دیگر بود؟/ صهیونیست‌ها به دنبال اجرای پروژه «اسرائیل 2»

صهیونیست‌ها شکست مفتضحانه‌ای در مسجدالاقصی خوردند که این شکست‌ها آنها را به پروژه اسرائیل 2 سوق داده است.

کد خبر: ۲۵۰۹۸۶

تاریخ: ۱۳ مرداد ۱۳۹۶ - ۰۹:۵۱

به گزارش گروه بین الملل دفاع پرس، دکتر صادق رمضانی گل افزانی در نشست هم‌اندیشی مؤسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی- علمی ندا، به بررسی تحولات اخیر در مسجدالاقصی پرداخت و در آغاز با طرح یک دسته بندی حادثه را از سه منظر مکان، زمان و فاعلان و شرکت‌کنندگان در این حوادث مورد بررسی قرار داد.

تأثیر اندیشه امام خمینی(ره) بر خیزش‌های مردمی

وی در ادامه به تأثیر دیدگاه حضرت امام خمینی(ره) بر نگاه مبارزان فلسطینی اشاره کرد و گفت: اینکه ما این پرسش را در مجامع بین المللی و داخلی مطرح کنیم که آیا اندیشه حضرت امام (ره) به عنوان مبارزه با رژیم غاصب اسرائیل همچنان پویایی خود و انرژی لازم برای خیزش ها را دارد؟ آیا مسئله روز جهانی قدس به عنوان یک نظریه ویژه و برجسته می تواند کاربردی باشد و جریان سازی کند یا یک روز است و تمام می شود؟ باید بگویم، ارتباط بین اندیشه امام و آنچه را که در صحنه فلسطین اشغالی به ویژه در کرانه باختری و قدس شرقی رخ داد جستجو کردم و به صورت دقیق و علمی به این باور رسیدم که آنچه در واقع مورد اعتماد ورزی شد و انرژی و ظرفیت جدیدی را شکل داد که بتواند منجر به یک رویارویی و خیزش مسلحانه بشود در واقع نگاه و اندیشه امام است.

براساس این رویکرد مثبت، این تحول و خیزش که شاید بتوانیم از آن به عنوان استمرار انتفاضه نام ببریم دارای یک رهبری الهی است. این مسئله مهمی است که 3 مقاله در رسانه های صهیونیستی دیدم که به این مسئله اشاره کرده اند و در واقع این خیزش را بی رابطه با این مفهوم و موضوع نیافته اند که به نحوی ایران اسلامی انقلابی امام خمینی همچنان پرچمدار این مبارزه است.

بیداری اسلامی زمانی برای بیداری همه جوانان منطقه

دومین رویکرد ایجابی و مثبت نسبت به واقعه ای که رخ داد این است که بیداری اسلامی که در سال 2011 شکل گرفت اگرچه حسب ظاهر آمریکایی ها بر موج آن سوار شدند و مانع استمرار این جریان شدند و چند حاکم از جمله مبارک، بن علی و معمر قذافی را سرنگون کرد و براساس بعضی تحلیل ها آمریکایی ها توانستند مدیریت کنند و مانع ادامه و استمرار آن شوند اما براساس تحلیل های غلط غربی ها مجدداً توانست میدان داری کند و آنچه که مقام معظم رهبری به آن اصرار داشتند که ما باید بیداری اسلامی را استمرار و عمق ببخشیم تا بتواند زمینه ساز تحولات اساسی و دگردیسی ریشه ای شود شکل گرفته است. و این بار از منطقه بسیار مبنایی و اساسی که همه مبانی بیداری اسلامی در آن خلاصه می شد یعنی فلسطین صورت گرفت که بحث اساسی و مرکزی مطالبات مردم تونس، مصر، یمن و لیبی بود.

فلسطین که رفته بود فراموش شود و فراموش شده بود. ( فعلا داخل ایران را بحث نمی کنیم) ولی در صحنه بین المللی فلسطین به دلیل زمان 2011 به بعد فرصتی را برای آمریکایی ها و رژیم صهیونیستی و همراهان عربی آنها ایجاد کرده بود که بتوانند عمق استراتژیک جهان اسلام را به وادی فراموشی بسپارند و توفیقاتی هم در این زمینه کسب کرده بودند. در این راستا معادلات تغییر می کند و اتفاقی می افتد و انتفاضه شکل می گیرد آن هم در منطقه‌ای که براساس بسیاری از اخباری که در اختیار داریم اصلا اسرائیلی ها همه جا را حدس می زدند الا اینکه این منطقه بتواند منطقه درگیری و صحنه ای بشود که چه تأثیراتی را از خود به جای گذاشت.

پرسشگری نسل جوان بیداری اسلامی

رایزن فرهنگی سابق جمهوری اسلامی ایران در تونس در ادامه به مسئله ای مهم و اساسی در بیداری اسلامی اشاره کرد و خاطر نشان ساخت: بنده 5 سال به عنوان اولین رایزن حوزه بیداری اسلامی در کشور تونس بودم و تحولات را از نزدیک مراقبت می کردم به عنوان یک نکته بسیار اساسی در بیداری اسلامی باید گفت بیداری اسلامی اگر هیچ ثمره ای نداشت اما یک اتفاقی را در درون خودش رقم زد و آن هم مبنایی بود که در نهج تحت عنوان «یرغربلن غربلة» می خوانیم یعنی موجب غربال کردن نسلی شد. غربال کردن ایدئولوژیک و فکری آن هم درمیان مدعیان سردمداری جریان اسلامی که اخوانی ها و دیگران بودند.

وادادگی ها، گرایش به غرب، گرایش به جریان های قدرت در دوسوی غربی و عربی وعبری در نسل گذشته اسلامگرایان، نسل جوان و جدیدی را روی کار آورد به عنوان پرسشگران که از رهبران خودشان در خصوص همه وادادگی های سؤال داشتند.

انقلاب اسلامی ایران کجای تفکر شما قرار دارد؟

در منطقه حامه که محل تولد راشد الغنوشی بود تعدادی از جوانان با بنده ملاقات کردند و گفتند ما از شیخ خود سؤال کردیم که « أین تذهب یا شیخ؟» کجا می روی؟ هم دستت در دست آمریکایی ها قرار داده ای، هم از این طرف وزیر جهانگردی خود را فارغ التحصیل دانشگاه های رژیم صهیونیستی قرار می دهی. از این سوی با معارضان سوری جلسه می گذاری و اولین جلسه معارضان سوری را در تونس برگزار می کنی. در این رویکردها شما که شعار ضد استکباری و ضد صهیونیستی سر می دادی و کتاب نوشته بودی، انقلاب اسلامی ایران کجاست؟ مبارزه با ظلم کجاست؟

این پرسشی بود که به وجود آمد. این پرسش، رویش نسل جدیدی از جوانان را در خود داشت. تلاش شد که این جوانان حوزه بیداری اسلامی در منطقه مغرب عربی نوعی مهارشدگی را تجربه کنند. به آنها گفته شد اکنون فرصت ندارند که با رهبران خود به تقابل بنشینند. اما پیام با فاصله، بین 2011 تا 2017 به فلسطین رسید. زمان خیلی طولانی نیست.

نگاه به عنصر مکان در تحولات اخیر

دبیر کمیته حمایت از انقلاب اسلامی نهاد ریاست جمهوری در ادامه به تحول به وجود آمده در جوانان فلسطینی در فلسطین اشغالی اشاره کرد و گفت: در این فرصت بیش از 6 ساله زمانی، جوانان جدیدی در گروه غیر متخاصم فتح شکل گرفتند. آن هم فتح که امضا کنند صلح است. فتحی که به 1967 ایمان دارد. فتحی که خسته از مبارزه است و احساس می کند در پایان کار باید تواضع و کرنش به رژیم صهیونیستی وجود داشته باشد. رهبران گذشته پیام انقلاب اسلامی را ناقص دریافت کردند. و بر همین مبنا دولتی را ساماندهی کردند که این دولت هیچ گاه عنوان شأن دار خود را نداشت و به عنوان خودگردان و چیزی شبیه این اصطلاحات که در اصطلاحات سیاسی نه جایگاه اقلیمی نه بین المللی داشت به خودشان اختصاص دادند و نوعی خرید و فروش سرزمینی صورت گرفت به صورت رسمی و امضا ها انجام شد.

اما چون پاسخ به پرسش اساسی- که آزاد سازی کامل سرزمین فلسطین بود- داده نشده بود لذا این نسل جوان جدید که هیچ کس تصورش نمی کرد، ایستادند و قیام کردند. سنین جوانانی که عملیات انجام دادند بین 15 سال تا 25 سال است که از نظر جامعه شناسی و روانشناسی قابل تأمل است و اگر بخواهیم آن را نادیده بگیریم نمی توانیم جریان بیداری اسلامی را در توسعه یافتگی سرزمینی خوب مطالعه کنیم.

داعش پدیده‌ای متصل به تحولات منطقه

رئیس مرکز مطالعات فلسطین پس از این بحث به پدیده ای به نام داعش در منطقه و تبیین تأثیر این پدیده پرداخت و گفت: این تحولات همزمان با به وجود آمدن مصنوعی به نام داعش شکل گرفت. در یک سخنرانی در یک شبکه فرانسوی گفتم که داعش یک جریان ژلاتینی است به این معنا که از حالتی به حالت دیگر در می آید. مطلوبی است که توسط همین غده سرطانی رژیم صهیونیستی، طراحی و در منطقه کاشته شده است. اما اینکه ما تصور کنیم از بین رفتنی است اینگونه نیست. این پدیده به دلیل اینکه خواستگاه ها، نیازها و آرمان هایش تا کنون محقق نشده با ما حرکت خواهد کرد. شکل آن تغییر خواهد کرد اما وجود خواهد داشت ما همواره یک مزاحم در منطقه خودمان خواهیم داشت مأموریت ها ممکن است متفاوت شود. یک زمان ممکن است در غرب آسیا بخواهند میدان داری کنند و مأموریت شان در موصل و جاهای دیگر به دلیل فشار ما و تغییر برنامه های آنها، جابه جا شود و به جاهای دیگر بروند ولی نهایتاً منطقه غرب آسیا هدف است. اگر داعش- که یک جریان پیوسته به تفکر صهیونیستی است- از نظر جغرافیایی تغییر مکان هم دهد اما نگاهش به ما است.

مسجدالاقصی نقطه اتحاد تمام جریان‌های اسلامی

معاون بین الملل دانشگاه اهل بیت مسجدالاقصی را نقطه تمرکز تمام جریان های اسلامی معرفی کرد و پتانسیل موجود در آن را برای ایجاد وحدت کافی دانست و ادامه داد: فضایی که در فلسطین حول مسجدالاقصی شکل گرفت اصلا نباید مسجدالاقصایی نگاه شود. بنده معتقدم مسجدالاقصی به لحاظ تقدسی که دارد و ریشه های قرآنی و در سیره نبوی که مورد تأکید قرار می گیرد همیشه می تواند محور وحدت، محور خیزش های وحدت گونه و نهایتا آزادسازی کامل سرزمین فلسطین شود. یعنی هر آنچه که ما در توان داریم و انرژی ما است از حالت جزیره ای خارج و روی مسجدالاقصی و بیت المقدس متمرکز کنیم. هر مقدار روی مسجدالاقصی متمرکز شویم به همان اندازه به پیروزی نهایی نزدیک شده ایم.

این استاد دانشگاه با نگاهی به بازیگران عرصه فلسطین نگاهی به جنبش حماس طی کرد و بیان کرد: از حیث زمانی هنگامی که بحث روز جهانی قدس مطرح می شود به عنوان بازیگران عرصه فلسطین بحث تحولات حماس مطرح می شود. حماس در سال شکل گیری و حین مبارزاتش استناد دائمی و پیوستی دائمی را در پوشه مبارزاتی خودش به نام صلح حدیبیه داشت و همیشه دنبال مفری می گشت. شاید بتوان گفت به لحاظ نگاه مذهبی که به مسائل می کند احساس سازش همیشه در این جنبش شکل گرفته بود و این مرحله مبارزاتی به مرحله فقاهتی رسیده بود. یعنی در مرحله فتوا ورود جدی پیدا کرده بود. لذا این انتظار برای کسانی که حماس و جریان مبارزاتی اخوان را دنبال می کنند متصور بود که حماس به روزی می رسد که او هم مثل جریان فتح به این نتیجه برسد که باید توافقی را بالاخره امضا کند. اگر چه در بند 20 سند خود این نکته را قرار داده باشد و مرزهای 1967 را بپذیرد. اما آنچه که برای ما مهم بود این بود که ما نقطه تمرکزمان به حماس به ماهو حماس نباشد یک نقد داخلی باشد.

اشتباه ما در تعامل با جریان‌های فلسطینی

دکتر صادق رمضانی در ادامه بحث خود با اشاره به یک اشتباه تعاملی در رویکرد های داخلی ما در مقابل فلسطینیان یک راهبرد برای مقابله با این اشتباه ارائه کرد و افزود: یکی از اشتباهاتی که ما در برخورد با تحولات و جریان های فلسطینی می کنیم این است که سرمایه گذاری روی اسامی و احزاب و شخصیت هایی می کنیم که تا حدودی سیاست زدگی را تمرین کرده اند. جریان ها امروزه در دنیا دو گونه بررسی می شوند. یک گونه فردی دارند و یک گونه حقوقی. ما همزمان که با مؤسسات تعامل می کنیم باید با افراد هم تعامل داشته باشیم. عین این اتفاق در اخوان المسلمین هم وجود دارد. اخوانی ها در تاریخ شکل گیری شان در منطقه مصر یک تاریخ و در منطقه مغرب عربی یک تاریخ 80 ساله دارند اما هیچ گاه بحث تقابل و رویکرد مواجهه و برخورد با اسرائیل را مطرح نکرده اند و در رویارویی با رژیم صهیونیستی شفاف نبوده اند. درون حماس هم یک انشعاب و انشقاق شکل گرفت. حماس خالد مشعل با حماس هنیه با حماس دیگرانی که به عنوان نسل جدید از آنها صحبت می کنیم متفاوت‌اند.

بنده معتقدم بازیگران اساسی تحولات آینده هر طرفی که باشد مهم این است که در درون فلسطین بازیگران چه کسانی هستند. در بیرون که به هر حال تغییر و تحولات سیاسی بازیگران را مشخص می کند و مصلحت اندیشی هایی وجود دارد. یک جمهوری اسلامی ایران با ثبات نگاه نسبت به آزادی کامل فلسطین مانده است و یک نسل ناشناس در درون فلسطین حتی می تواند خود احزاب و جریان های سیاسی فلسطینی را شگفت زده کند. این اتفاق در فتح، حماس و جهاد اسلامی افتاده است.

نسل جدید فلسطین نافی هرگونه سازش

اساسا آن نسل فلسطینی هوشمند آگاه، هرگونه خیانتی را پس خواهد زد. این آینده فلسطین است. یعنی فلسطین یکپارچه ، فلسطین تماما آزاد شده مطلوب نسل جدید است. سیاستمداران کهنه کار فلسطینی نتوانسته اند این نسل جدید را قانع بکنند. این نکته مهم است که فلسطین را براساس میدانداران جدید تعریف کنیم. لذا اگر می خواهیم سرمایه گذاری کنیم منبع شناسی و جریان شناسی کنیم. اگر می خواهیم سایت هایی را راه اندازی کنیم که مخاطب داشته باشد باید این نسل جدید پر پرسش را هدف قرار دهیم.

جریانات سیاسی دور از آمال فلسطین

کارشناس ارشد غرب آسیا در ادامه با اعلام عدم کارآمدی جریان های سیاسی در فلسطین گفت: بنده براساس آنچه به دست آورده‌ام بدون تردید می گویم ساختار فعلی جریانات حزبی و مبارزاتی در فلسطین نمی تواند رهایی بخش فلسطین باشد و مراکز مطالعاتی اسرائیل هم به این نتیجه رسیده اند که با توجه به ارتباطات پیدا و پنهان هر کدام از این جریانات سیاسی و مبارزاتی ، منافع و مصالحی را در داد و ستدها به دست آورده اند که سعی می کنند برای خودشان توجیه داشته باشند. رفتارهای جمهوری اسلامی ایران در سیاست های متناوبی که دارد به آنها این جرأت را بیشتر داده که بگویند در عرصه سیاسی می توان نوعی وادادگی و کم گذاشتن را تجربه کرد و در مقابل چیزی را به دست آورد و چیزی را هم از دست داد. دچار یک خطا در نگرش و استراتژی شدند مثال ها را با هم مخلوط کردند و این مثال های مخلوط باعث شده که ایهامی در مسئله فلسطین به وجود آید.

از دست رفتن فرصت به دلیل نبود شجاعت

رئیس مرکز مطالعات فلسطین با نگاهی به موضع ضعیف برخی در فلسطین که موجب از دست رفتن فرصت طلایی به وجود آمده شد خاطرنشان ساخت: براساس آنچه در مسجدالاقصی به وجود آمد، به نظر می رسید که این ظرفیت و انرژی عالی می تواند یک اتفاق را رقم بزند. اما شما می بینید یکی از اعضای حماس عاجزانه از پادشاه مغرب و اردن تقاضا می کند که شما هم نظر خود را خواهش می کنیم بدهید و بگویید که به این اتفاق چگونه نگاه می کنید. این نوع درخواست حکایت از این دارد که نوعی عدم شجاعت در مبارزه همیشه باعث شکست خواهد شد. مبارز باید شجاع باشد و زمانی که کمی از خوف و ترس خود را در مطالبه بیان کند، دشمن رصد می کند و پاشنه آشیل او را می فهمد و نهایتا از آنجا وارد می شود. حماس این نوع ضعف ها را از خود نشان داده است و پس از آن در گوشه ای گیر افتاد و مجبورش کردند که آن سند را امضا کند.

بعداً 24 صفحه نامه نوشتند و مجددا آمدند بیانیه ای که مشحون از نگرش های مقاومتی بود منتشر کردند و در آن از مجموعه ای از کشورها مثل عربستان، ایران، ترکیه، قطر تشکر کردند. پازل را به گونه ای چیدند که به کسی بر نخورد. مثلا به ایران که رسیدند گفتند که شما از بخش نظامی ما حمایت می کنید. این نگاه غیر شجاعانه غیر معرفتی وقتی در کنار نامه اخیر آقای هنیه به رئیس جمهور قرار می گیرد گویای این است که اتاق فکر حماس در اختیار همان نسل سنتی قرار دارد که می خواهد با کراوات و لباس های اتوکشیده ترددی محترمانه داشته باشد ضمنا نام مبارز از آنها سلب نشود.

وقتی در الجزایر مردم سفیر عربستان را به سؤال می کشند و با او برخورد می کنند همه نگرانی شان این است که اینجا نگاه سنتی که به حماس می شد از اذهان نیفتد و کمرنگ نشود. تلاش کردند خودشان را به جریانات اخوانی نزدیک کنند. اینجا است که ما می توانیم آزمون و خطاهای حماس را مجدد تست کنیم. موضع رسمی دولت الجزایر و مغرب مشخص کرد که حماس آزمون ناصوابی را پس داده است. آن سند، ابهتی را که در نگاه حاکمیتی و مردمی داشت فرو ریخته و حماس دیگر آن حماس گذشته نیست و آن توان و ظرفیت مبارزاتی را ندارد.

اقدام غیر راهبردی؛ مانعی بر سر نتیجه گیری

دبیر کمیته حمایت از انقلاب اسلامی مردم فلسطین در ادامه بحث خود در خصوص مسجدالاقصی به عملکرد دو طرف درگیری در تحولات مسجدالاقصی اشاره کرد و افزود: 2 سؤال اینجا مطرح است. اینکه مسجدالاقصی به صورت مطالعه شده از طرفین فلسطینی و اسرائیلی مورد توجه قرار داشت آیا اساسا نقشه راه کهنی پیرامون این داشتند که بخواهند حول مسجدالاقصی درگیری و معرکه ای را مدیریت کنند یا خیر. از منظر فلسطینی مجموعه اخبار و مطالعات بیانگر عدم وجود نقشه راه است. در واقع به صورت تلقائی و مفاجئاتی بوده است. یعنی برنامه مدروس مطالعه شده و مدیریت شده ای از سوی جریان های سیاسی و مبارزاتی درون فلسطینی نبود.

اما از ناحیه صهیونیست ها این مسئله کاملا مدیریت شده بود. بحث یهودی سازی بیت المقدس در دو خواستگاه دینی و سیاسی، بحثی است که آنها هیچ گاه پنهان نکرده اند و همیشه به آن توجه داشته اند. و سعی کردند در جای جای مناطق دنیا ایجاد کنند. مراکز مطالعاتی را نسبت به این خواسته خودشان فعال کردند برای خودشان حقی قائل شدند. لذا این برنامه از ناحیه اسرائیل مطالعه شده بود و آنها با این گمان که برنده این معرکه اند فضا را باز کردند، تا بتواند نقشه راه خود را به صورت دقیق تری اجرایی کند اما موفق نشد. شکست نتانیاهو شکستی مفتضحانه بود. لطف الهی کمک کرده به لحاظ اینکه قبله اول مسلمانان است و انرژی خیزشی خود را دارد و باید مسلمانان حول آن متحد شوند این اتفاق برای شیاطین اسرائیلی قابل پیش بینی نبود. لذا رژیم صهیونیستی در این معرکه شکست کاملی را احساس کرد و شاید این شکست اثرش کمتر از جنگ 33 روزه و 22 روزه نبود.

هوشیاری جناح مقاومت در برخورد با بحران مسجدالاقصی

معاون بین الملل دانشگاه اهل بیت به هوشیاری جناح مقاومت در بحران مسجدالاقصی در ادامه اشاره کرد و گفت: مسئله بعدی در مسئله مکانی ایجاد خشم و غضب منفعلانه نظامی بود که اسرائیل به دنبال تست آن از ناحیه حزب الله لبنان بود که بتواند واکنش حزب الله را دنبال خود داشته باشد. سکوت حزب الله لبنان در این واقعه شاید در ابتدا وقتی به تحلیل می نشینید نگران کننده باشد اما قرائت دقیق از آنچه که ارائه شد حکایت از هوشمندی حزب الله لبنان در عدم واکنش سریع نسبت به این واقعه دارد.

اما جریان های اهل سنت در دنیا در اردن در الجزایر در یمن و ... به خیابان آمدند بسیاری از تحلیلگران داخلی و خارجی این را شبه معجزه دیدند اما یک پرسش بزرگ برایشان مطرح شد که بازیگر مهم منطقه ای و تأثیر گذار بزرگ منطقه ای یعنی جمهوری اسلامی ایران چرا هیچ واکنشی نشان نداد. واقعیت مطلب قرائت دقیق و صحیح از نقشه راه اسرائیلی بود. هرگونه واکنش سریع در مقابل این حادثه می توانست اسرائیل را برنده میدان اعلام کند اما دنیای اهل سنت به ویژه جریان های اخوانی فرصت را مغتنم شمردند چون از کار کنار زده شده بودند و به نحوی دیگر دیده نشده بودند فلسطین را بهانه کردند. ما این را از منظر مثبت نگاه می کنیم.

واکنش‌هایی از نقاط مختلف

این استاد دانشگاه در بخش بعد به برخی واکنش های به وجود آمده در دنیا حول مسئله مسجدالاقصی اشاره کرد و گفت: مسئله فلسطین مسئله‌ای فرامرزی است و نگاه جهانی را می طلبد. لذا همه در این زمینه نظر داده اند.

رئیس اتحادیه منطقه آلبانی می گوید: من فکر می کنم دولت صهیونیست این خطر را در نظر نمی گیرد که اقدامات تهاجمی و بدون محاسبه اسرائیل این دولت را به اعمال رفتارهای جنون آمیز می کشاند. تنش های مسجدالاقصی می تواند در صلح و ثبات منطقه ای و جهانی تأثیر بگذارد. به طور قطع اصلی ترین دلیل تنش ها، مسئله اشغال قدس است. » این نگاه دقیق و درست است و توجهات به سمت قدس در حال هدایت شدن است.

سخنگوی اتحادیه مسلمانان کوزوو: « شهری مانند قدس و مکانی مانند مسجدالاقصی باید در خدمت تمام انسان ها و جوامع باشد. باید در آنجا آرامش وجود داشته باشد. هرگونه تنش و خونریزی در آن محکوم است. مسجدالاقصی در کنار مسجدالحرام و مکه یکی از 3 مکان مقدس برای مسلمین است و تجاوز به آن غیر قابل پذیرش است» این نوع نگاه ها وجود دارد.

صهیونیست‌ها به دنبال پروژه اسرائیل 2

مدیریتی که عربستان سعودی برای صلح با اسرائیل در نظر گرفته بود. و سفرهای عدیده ای که انجام گرفته بود وحتی سفرهایی که نتانیاهو به آفریقا داشت همه بی پاسخ مانده بود. جزماً عرض می کنم براساس اطلاعات کامل می گویم که بعد از مقهور شدن اسرائیل در چندین نبرد و مبارزه، جنگ 22 روزه ، 33 روزه و مسئله اخیر در بیت المقدس، اسرائیل به دنبال جایابی است. مکانی برای هجرت دادن کسانی که به این منطقه اشغالی مهاجرت کرده اند لذا در منطقه آفریقا دنبال فضای امنی برای خودش می گردد. حتی در آمریکا، به برخی مؤسسات، هزینه های سنگینی پرداخت کرده که بتوانند برایش جایابی کنند. و جایابی برای اسرائیل دوم فراتر از نقشه از نیل تا فرات، حکایت از پذیرش یک شکست در آینده است.

از نظر صهیونیست ها آینده ابهام آمیزی رقم خورده است. اسرائیل آن آرامش خود را ندارد. مقاومت و انتفاضه توانسته است تأثیر خود را بگذارد به گونه ای که اگر چه مقاومان فلسطینی به مقاومت خودشان بین ایمان و عدم ایمان توجه چندانی نکرده اند اما طرف اسرائیلی شاید به دلیل آنکه رعب الهی در دلشان انداخته شده است، این باور را کرده اند که دیگر نمی توانند پایدار باشند. لذا ثبات و پایداری برای اسرائیل در آینده متصور نیست. اینها شعار نیست. مراکز مطالعاتی به دنبال جایابی حتی در شمال آفریقا برای اسرائیل هستند.

به دنبال جانشینی برای ابومازن

کشورهای مختلفی نسبت به حادثه مسجدالاقصی ورود کرده اند. اکثر حاکمان اسلامی تلاش کرده اند با حفظ قیادت محمود عباس با آنچه در فلسطین می گذرد به نحوی همراهی کنند. آنچه که رژیم صهیونیستی به دنبالش بود این بود که در این آزمون با نقشه ای که در اختیار دارد محمود عباس جای خود را به محمد دحلان بدهد. در واقع رهبر آینده فلسطین در تعاملات با رژیم صهیونیستی شود. که این رخداد، این نقشه راه را دچار زحمت کرد نمی گویم معطل کرد دچار زحمت کرد.

لزوم شناساندن رهبران خود فروخته فلسطینی

از اینجا به بعد وظیفه من و شما و بسیاری از کسانی که در مراکز مطالعاتی فعالیت می کنیم این است که چهره های اسرائیلی فلسطینی را به جوانان نسل جدید این جریان های مقاومتی بشناسانیم. تصور نکنیم که دحلان را جوانان فلسطینی فتح می شناسند. تصور نکنید که نسل سوم حماس دحلان شناسند. ما ایرانی ها با رویکردهای خاص فلسطین را مطالعه می کنیم که دقیقا این حوزه مطالعاتی ما به آن منطقه منتقل نشده است. ما باید خیلی کار کنیم تا بتوانیم خلاصه یافته های علمی خود را به جوانان فلسطینی منتقل کنیم. در برخوردهای چهره به چهره ای که در دانشگاه های دنیا با فلسطینی ها داشتم، این را متوجه شدم که فلسطینی ها از آنچه که در ذهن ما از حوزه مقاومت، مردان مقاومت، احزاب می گذرد مطلع نیستند. یک نگاه مذهبی خشک متأسفانه فاصله ای انداخته است.

مسجدالاقصی می تواند این فاصله را کم کند به شرط آنکه ما بیاییم مطالعات دینی خود را در خصوص مسجدالاقصی و سیره نبوی ، سیره ائمه هدی بازخوانی کنیم و یک بار به حوزه های علمیه خودمان، مرجعیت های خودمان و مؤسسات تصمیم ساز خودمان این باور را دهیم که مسجدالاقصی ارزش توجه دارد. یعنی وقتی شما در رسانه ها از فلسطین صحبت می کنید در بسیاری از مجامع دینی ما یک وازدگی را ایجاد می کند. با این کار ما در واقع داریم به روایاتی که ما را معطوف به سمت مسجدالاقصی می کند پشت پا می زنیم. بازخوانی مسئله مسجدالاقصی و انرژی که این مکان الهی می تواند در ایجاد وحدت امت اسلامی بدهد یک ضرورت مطالعاتی است که هم در حوزه های علمیه ما باید شکل بگیرد و هم در مؤسسات مطالعاتی.

تحولات منطقه؛ در راستای منافع ایران

تحالف و هم پیمانی آمریکا و عربستان و آینده اسرائیل برای اینکه اسرائیل در آینده در جوامع اسلامی- عربی پذیرفته شود و اینکه جایگزین مدیریت صلح چه کسی خواهد بود قرائت تحولات منطقه ای از منظر تحولات درون فلسطینی یک موضوع است و از منظر سرمایه گذاری آینده و رقابتی که بین آمریکا، روسیه و اروپا هست تعریف دیگری دارد. در واقع بعد از تحرکات بیداری اسلامی و طرح جایگزینی ترکیه به جای قطر و حذف عربستان از میدان مدیریت منطقه ای اختلافات شدیدی شکل گرفت. و شاید اینکه ترکیه به نحوی به عنوان حاضن و پناهگاه و ملجأ داعش شد به این دلیل بود که بتواند آن نقشی را که می خواستند از او بگیرند جبران کند و اقتدار خودش را اثبات کند و عربستان متوجه این طرح محرمانه و جایگزینی ترکیه به جای قطر شده بود و تضعیف جایگاه خودش شده بود. معادلات را به صورت طبیعی به هم زد. هزینه هایی که عربستان مجددا انجام داد، تحولاتی که در جامعه عربستان در حوزه مدیریت عالی آن صورت گرفت همه اینها این معادلات خطرناک منطقه ای را مورد توجه قرار داد. اما آنچه که ما رصد می کنیم و برای ما مهم است این است که آیا این سیاست های خبیثانه ای که آمریکایی ها بعضا با کمک اسرائیلی ها برای جایگزینی عربستان انجام می دادند دود آن به چشم چه کسی می رفت و متضرر که بود. براساس مطالعات دقیق انتظار می رفت که آمریکا در این بازی منطقه ای اش ایران اسلامی را به سمت هزیمت و شکست سوق دهد تحولات درون عربستانی همه در چارچوب جمهوری اسلامی رقم خورد.

روی کار آمدن ترامپ به نوعی روی دیگر پیروزی سیاست های جمهوری اسلامی ایران را رقم خواهد زد و مجال بحث الآن نیست اما معادلات آن نشد که سیاست مداران آمریکایی و اتاق فکر اسرائیلی دنبال می کردند. فعلا ایران است که با اقتدار در منطقه مدیریت می کند. در صحنه نظامی، سیاسی و اروپا نسبت به این اقتدار ایران معترف است و حضور ایران رابرای حل و فصل جریانات و منازعات دائما مطالبه می کند.

حمایت از گروه‌های جدید تغییر دیدگاه نسبت به ایران را می‌طلبد

در مورد بحث تسلیح کرانه باختری و اینکه ما گروه مسلح خاصی را بخواهیم به وجود آوریم. چیزی شبیه حشد الشعبی و بسیج و امثال اینها به نظر می رسد که نمادها و نمودهایی از شکل گیری این نوع حشدالشعبی آثاری را بروز داده اما انسجام و مدیریت کار آسانی نیست. به هرحال تا زمانی که نوع نگاه در فلسطین در حوزه منطقه ای به ایران نگاه مذهبی باشد این مسئله سامان نخواهد گرفت. با رویکرد دولت های عربی اسلامی غیر از جمهوری اسلامی شکل گیری این حشد الشعبی ، ایجاد یک گروه درجه دومی را رقم خواهد زد که نمی تواند آمالی را برای رهایی فلسطین از چنگال صهیونیست ها رقم بزند. آن مطلوبی که به دنبال آن هستیم تنها راهش این است که ما بتوانیم تغییر نگرش مذهبی در جامعه فلسطین به وجود آوریم.

داعش؛ چتر حمایتی صهیونیست‌ها

داعش یک چتر حمایتی برای ایجاد امنیت اسرائیل است. دقیقا همان دیوار حائلی که به صورت بتونی ملاحظه می کنید به صورت انسانی شکل گرفته و در قالب داعش است. من در کشور تونس که بودم 4 هزار مسجد در آنجا وجود دارد. نزدیک 400 مسجد را مرکز آموزش نظامی داعشی ها قرار داده بودند و از آنجا آنها را به ترکیه می بردند و از ترکیه وارد سوریه می کردند. خیلی از اینها را می شناختم چون دانشجویانی بودند که در دانشگاه ها درس می خواندند و ما هم با دانشگاه ها رفت و آمد داشتیم و آنجا کارهایی را انجام می دادیم. بعد از اینکه پشیمان می شدند و باز می گشتند و با هم صحبت می کردیم، صحبت های عجیبی می کردند به عنوان مأموریت های پنهان، در ترکیه سفارت اسرائیل با اینها ارتباط می گرفت و مأموریت خاص برای اینها تعریف می کردند. نکته جالبی که یکی از اساتید سودانی جذب شده در داعش بیان می کرد این بود که همان مدل فراماسونری چند طبقه ای یا طبقاتی را برای داعش تعریف می کردند. داعش یک داعش چند طبقه ای بود در سیستم مبارزاتی خودش فقط سیستم توسعه سرزمینی ، ایجاد حاکمیت اسلامی در یک منطقه و مسائلی از این دست نبود. مجال آن اینجا نیست.

اهداف میانه در بحران مسجدالاقصی

در مورد بحث اینکه صهیونیست ها می دانستند گیت هایی را که می گذارند باعث تحولاتی در منطقه می شود آیا این را برای انحراف اذهان گذاشته بودند. پاسخ این سؤال را یکی از رهبران حماس داده اند به اینگونه که ما فلسطینی ها هیچ گاه به خودمان کمربند انفجاری نمی بندیم که برویم مسجدالاقصی را منفجر کنیم. این را خود اسرائیلی ها هم می دانند و اصلا این فضا در ذهن ما هم خطور نمی کند. اما آن نقشه ای که اسرائیلی ها داشتند این بود که اولا مدیریت امنیتی مسجد الاقصی که توسط اوقاف اردن بود و آنها مدیریت می کردند با این برنامه این را از اردنی ها بگیرند. آنها کنار زده شوند و نهایتا بحث یهودی سازی کل قدس این دو نقشه را داشتند که موفق نشدند. البته جریان سومی هم بود که به دنبال این بودند که اقتدار آمریکا را در منطقه خاورمیانه با سفری که نمایندگان آمریکا می کنند مطرح کنند که بگویند پایان بخش این درگیری آمریکایی ها با مدل ترامپی هستند که این هم توفیقات آنچنانی را رقم نزد.

آیا بحران مسجدالاقصی پوششی برای سناریوهای دیگر بود؟

اسرائیل همیشه برنامه هایش پوششی است اما هدف خود را کاملا طرح کرده است. برای آنکه آن هدف محقق شود روش های پوششی هم به کار می گیرد. مسجدالاقصی چیزی نیست که عنوان پوششی داشته باشد. مسجدالاقصی اشتباه استراتژیکی بود که اسرائیلی ها از نظر بنده هجوم آوردند. خواستند تست کنند اما مرتکب خطا شدند. و باید تاوان آن را پس دهند. این عدم شناخت اسرائیلی ها از ظرفیت مسجدالاقصی است هر آنچه که تاکنون بافته اند چه در زیر مسجد یا بالای آن یا در جغرافیای منطقه قدس، همه اینها ظرفیتی است که مسلمانان می توانند از آن استفاده کنند. آنچه که برای ما مهم است این است که از این ظرفیت به عنوان ظرفیت وحدت بخش استفاده کنیم که متأسفانه انحراف جریان های فلسطینی مانع از این می شود. ذوق زدگی آنها در نیل به قدرت مانع از آن شده است که بتوانند از مسجدالاقصی به عنوان عامل وحدت استفاده کنند.

مسجدالاقصی عرصه بازیگری نیست

این استاد دانشگاه به بیان نکته ای در خصوص اصطلاح «بازیگران» پرداخت و گفت: با به کار گیری کلمه بازیگران موافق نیستم. این اصطلاح ما را دور می کند از اینکه بخواهیم آینده مسجدالاقصی را با نگاهی به بازیگران تحولات دنبال کنیم. برای بازیگری باید یک میدان تصور کنیم مسجدالاقصی یک زمین بازی نیست. مسجدالاقصی یک موضوع است. در درون موضوع بازی نمی کنید یا موضوع را پرورش می دهیم و حفظ و تقویتش می کنیم یا حذفش می کنیم. بحث بر سر ماندن و نماندن است. آنچه که با کمک کشورهای عربی اتفاق می افتد اعتقادم این است که اختلافی که بین قطر و کشورهای عربی اتفاق افتاده دقیقا به نفع ما است و ما باید از این فرصت تاریخی نهایت استفاده را ببریم حول محور فلسطین مجددا جمع شویم و می توانیم هم آگاهی بخشی کنیم.

تغییر حاکمان یا تغییر تفکر بیمار؟

یکی از دوستان از بنده پرسید آیا با تغییر رژیم عربستان و ... ما چه فرصتی به دست می آوریم؟ گفتم اساسا ما نباید دنبال تغییر حاکمان باشیم. یک تفکر بیمار هست ما این باید با کمک مردمان آن منطقه این تفکر بیمار را سالم سازی کنیم. حذف کردن هنر نیست. اینکه خواستگاه مردمی در جهان عرب و جهان اسلام این است که همه فلسطین باید آزاد شود این را در تفکر حاکمان جا بیندازیم. یعنی مردمشان را به خودشان نزدیک کنیم. این فرصتی است که ما می توانیم در لابی های سیاسی در کشورهای عربی عضو خلیج فارس جا بیندازیم .

بازی ترکیه با مسئله فلسطین

ترکیه در درون خودش به خاطر فلسطین بازی را شروع کرده است می توانیم این بازی در درون ترکیه مورد توجه قرار دهیم و بگوییم این بازی است به هرحال اردوغان دنبال فرصت هایی است اردوغانی که به اسرائیل نزدیک است و از اسرائیل دور است. این از پدیده های بسیار عجیب است قطر در گذشته خودش را در دور و نزدیک شدن به اسرائیل نشان داد. اما اینکه ترکیه دارد میدانداری می کند شما مطمئن باشید به دلیل این است که هم حماس اخوانی به ترکیه نزدیک شده و هم اخوان مغربی دارد به ترکیه نزدیک می شود. ترکیه دارد به آمریکا نزدیک می شود. نزدیک شدن ترکیه به آمریکا به دلیل نزدیکی دو جریان اخوانی به ترکیه ، ضربه مهلکی به آینده ترکیه می زند و اقتدار بخشی ترکیه در حوزه مسئله فلسطین را دچار ابهام شدید خواهد کرد.

ترکیه پرچمداری خودش را نسبت به فلسطین از دست خواهد داد. نمی تواند مقتدرانه وارد عرصه فلسطین بشود. جریان های درونی ترکیه مانع این قضیه خواهند شد. همچنان پرونده ترکیه نسبت به کردها باز است و درگیر این مسئله است ارتباطش با کردها و مسائلی که پیرامون مرزهای خودش دارد و اینکه آن جستجوی سرزمینی که برای اسرائیل دوم انجام می شود که کردستان می تواند باشد دغدغه ای است که ترکیه را نگران کرده است. و نشست هایی که در تونس برای جایابی در منطقه کردنشین ترکیه به خاطر اسرائیل صورت گرفته مزید بر علت شده است. لذا وضعیت پیشِ روی ما یک وضعیت مبهم، نگران کننده است.

فلسطین فراموش نشود؛ این وظیفه است

آن نگرانی که من به آن رسیده ام این است که در این درگیری های مجدد منطقه، فلسطین فراموش می شود. وظیفه ما این است که بتوانیم این شعله را همچنان شعله ور تر کنیم. از طریق ابزارهای هنری، ابزاری های فکری و فرهنگی ، ارتباطات گسترده فرد به فرد نه مؤسساتی. ارتباطات مؤسساتی باعث اخماد نار جریان مسجدالاقصی خواهد شد.

اقتدار جمهوری اسلامی؛ حاصل تحولات منطقه

عربستان از اینکه داعش به خود عربستان هم حمله کند به شدت نگران است به علاوه اینکه بی میل نیست به نحوی فشار یمنی ها را هم کاهش دهد. نتیجه این تحولات اقتدار بخشی به نظام جمهوری اسلامی ایران را رقم زده است. آنچه اسرائیل به دنبال آن است این است که جمهوری اسلامی تقویت نشود آنچه که در صحنه عملی زخ می دهد این است که جمهوری اسلامی ایران هر روز با این پیروزی ها مقتدرتر می شود به گونه ای که کنش گران منطقه ای و کسانی که آمریکا روی آنها سرمایه گذاری کرده و می خواهد میدانداری صلح منطقه ای را به آنها بدهد، اینها مایل اند با ایران کار کنند نه با آمریکا.

آمریکا دچار یک دوگانگی در تصمیم سازی در آینده اش خواهد شد. احساس کرده که نمی تواند کشورهای عربی را چه به صورت منسجم و توأمان و چه به صورت منفرد همراه خودش به صورت 100% همراه کند. ظرفیت جمهوری اسلامی ایران، دیگر ظرفیت تخویفی، نگران کننده و فوبیایی نیست. یک ظرفیت قابل تأمل و قابل اتکا که می تواند باعث تقویت حاکمان هم بشود. یعنی این تغییر و دگردیسی را در اندیشه حاکمان ملاحظه می کنیم. لذا هر چقدر که ما بتوانیم این پیروزی ها رقم بزنیم. به همان مقدار هم شکست اسرائیل را محقق کرده ایم و هم اینکه همسویی کشورهای عربی و اسلامی را همراهی آنها را با خودمان خواهیم داشت. بدون آنکه دچار شعار زدگی شویم. آینده ، آینده جمهوری اسلامی است. یعنی جمهوری اسلامی ایران در حوزه های سیاسی مورد پذیرش قرار می گیرد و احترام جمهوری اسلامی ایران روز به روز افزایش پیدا می کند.

بعضی مقالاتی که می خوانیم ما را دچار نگرانی نکند که جمهوری اسلامی ایران در کشورهای عربی تضعیف شده است نقشی که قدرت های استکباری دارند را نمی توانیم نادیده بگیریم. اما پیروزی ها خود را نشان می دهند و همه هم می دانند که این جمهوری اسلامی ایران است که توانسته این پیروزی ها را به صورت منسجم مدیریت کند.

استکبار به دنبال عدم بسیج عمومی

اینها الان به دنبال آن هستند که بسیج عمومی، پیوستگی نسل نو شکل نگیرد. الآن صحبت از این است که بتوانند جلوگیری کنند از خط ارتباطی نسل نو فارغ از جغرافیا. وقتی شما در کشورهای مختلف گروه های مقاومتی را شکل داده اید و اینها توانسته اند عمل کنند در مرحله مبارزه مسلحانه پیروزی هایی را ثبت کنند این نگران کننده شده است. بحث از این دست است که اسرائیل را به سمت جستجوی سرزمینی نو فرا خوانده است.

ترکیه بازیگر خطرناک منطقه

یکی از دست های بسیار آشکار برای جایابی اسرائیل در مناطق نو ترکیه است. ترکیه نقش بسیار بسیار مشخصی به عنوان چتر حمایتی اسرائیل در آینده به صورت واضح در منطقه آفریقا خواهد داشت. اگر بخواهیم جای رصد دارد و جای آن هم مراکز پژوهشی است.

انتهای پیام/ 131