عملیات قدس پنج؛ تصرف پاسگاه‌های شناور عراق در «هورالهویزه»

عملیات قدس پنج در 16 مردادماه سال 1364 در منطقه عملیاتی هورالهویزه با تلاش دلاورمردان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی انجام گرفت که به آزادسازی 30 کیلومتر مربع از خاک میهن و تصرف پاسگاه‌های شناور عراق در هور انجامید.

کد خبر: ۲۵۱۵۲۲

تاریخ: ۱۶ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۵:۱۳

به گزارش گروه سایر رسانه های دفاع پرس، عملیات قدس پنج برای تکمیل پیروزی‌های عملیات قدس یک و 2 در نظر گرفته شد و هدف از انجام آن تصرف پاسگاه «الیج» واقع در منطقه عملیاتی «هورالهویزه» و نزدیک شدن به منطقه «البیضه» در خاک دشمن و همچنین محدود شدن خط پدافندی نیروهای حزب بعث و تقلیل پاسگاه های عراقی که بر روی آب قرار داشتند بود.

مشخصات جغرافیایی هورالهویزه

هورالهویزه (به معنای تالاب هویزه) یا تالاب بزرگ هویزه بزرگ‌ترین تالاب خوزستان و یکی از بزرگ‌ترین تالاب‌های ایران است که در مرز ایران و عراق واقع شده و حدود یک سوم این تالاب در ایران و 2 سوم آن در کشور عراق است. این تالاب از دیدگاه منابع جانوری و گیاهی بسیارغنی است.

هورالعظیم درجنوب غرب شهرستان هویزه در غرب خوزستان در انتهای رود کرخه در منطقه مرزی دشت آزادگان بین 2 کشور ایران و عراق میان دشت آزادگان و هویزه خوزستان واقع شده‌ است.

راه‌های دسترسی به منطقه هور الهویزه شامل راه آسفالته سوسنگرد- بستان- چزابه ، راه آسفالته هویزه - رفیع، راه شنی و نظامی پاسگاه‌های طبر- شط علی و راه آسفالته اهواز- جاده سید خلف به طلائیه است.

هورالهویزه هم سطح دریاست ولی در برخی نقاط، 2 تا 3 متر ازسطح دریا بالاتر است و رودخانه صوئیب ( ادامه نهر سابله ) از وسط هور می گذرد.

گیاه نی با ارتفاع آن 2 تا 7 متراست، گیاه بردی با ارتفاع 1 تا 2 متر و چولان باارتفاع کمتر از نیم متر پوشش گیاهی هور را تشکیل می دهند.

موقعیت منطقه عملیاتی قدس پنج

با توجه به حساسیت پاسگاه «الیج» که در سمت چپ پاسگاه «بلاله» و نزدیک البیضه قرار داشت، تأمین بیشتر جاده «خندق» و جناح راست خط پدافندی مدنظر فرماندهان سپاه پاسداران بود، زیرا احتمال می‌رفت دشمن با اتکا به خشکی‌های موجود در این محور، با نزدیک شدن به مواضع خودی، آن را مورد تهدید قرار دهد.

از این رو، محدودتر شدن خط پدافندی خودی و تقلیل پاسگاه‌هایی که بر روی آب قرار داشت، از جمله اهداف این عملیات بود که رزمندگان ایرانی تقریبا به نیمی از این اهداف دست پیدا کردند.
در این عملیات افتخار آفرین رزمندگان اسلام متشکل از مجاهدان مبارز عراقی و یگان های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در 2 روز نبرد با دشمن بعثی، 30 کیلومتر مربع از منطقه هور الهویزه را آزاد کردند؛ همچنین 168 تن از نیروهای دشمن کشته و زخمی شده، یا به اسارت درآمدند. علاوه بر این چندین قبضه خمپاره‌انداز، سلاح ضد هوایی و مقادیری سلاح و مهمات از دشمن به غنیمت گرفته شد و گردان 3 از تیپ 701 کماندویی عراق به طور کامل منهدم شد.

اجرای عملیات

برای انجام عملیات قدس پنج یک ماه شناسایی توسط نیروهای اطلاعات و شناسایی در سه محور به شرح زیر انجام شد:

«محور محمد رسول الله (ص) سمت راست پاسگاه الیچ، محور حمزه سید الشهدا (ع) در امتداد آبراه تبوک (دو طرف این آبراه نی هایی به ارتفاع 5/3 تا 5/4 متروجود داشت) و محورعلی ابن ابی طالب (ع )» برای اجرای این عملیات، رزمندگان اسلام پیش از از آن در یک رزمایش آبی – خاکی مانند منطقه عملیاتی مورد نظر شرکت کردند تا نقاط ضعف و قوت مشخص شود و اشکالات وایرادها برطرف شود.

رزمندگان اسلام در یگان های سپاه از جمله تیپ 18 الغدیر یزد تحت امر قرارگاه سلمان نیز در عملیات پیروزمند قدس 5 در منطقه ی هورالویزه درساعت 22:50 نیمه ی مرداد ماه سال 1364 با رمز مبارک یا علی ابن ابیطالب (ع) آماده شدند.

بر اساس طرح عملیات قرار شد گردان امام علی (ع) و گروهان ویژه غواص از سه محور یاد شده حمله را آغاز کنند بدین صورت که ابتدا نیروهای شناسایی، تخریب و غواص به عنوان جلودار با پاکسازی آبراه از سیم های خاردار و مین ها و بشکه های انفجاری و غافلگیر کردن نگهبان ها ، خط دشمن را بشکنند سپس با صدای تکبیر آنها نیروهای تکاور قایق سوار حمله خود را آغاز کنند و با انهدام مواضع دشمن به تصرف و پاکسازی هدف اقدام کنند.

زمان برآورد شده برای رسیدن به خط پدافندی دشمن از محورهای اول و دوم 2 ساعت و از محور سوم سه ساعت پیش بینی شده بود. نیروهای محور امام علی(ع) باید حدود یک ساعت زودتر از 2و محور دیگر حرکت می کردند از این رو ساعت شش بعدازظهر روز 15 مرداد 64 به راه افتادند.

موانع و تجهیزات و نیروی انسانی دشمن در منطقه

شش تا هفت ردیف سیم خاردار، 700 متر میدان مین، تک لول ضدهوایی، 2 قبضه خمپاره اندازو مقادیری مهمات، نیروهای گردان سوم از تیپ 701 کماندویی حذیفه

اهداف و نتایج عملیات

تصرف پاسگاه های الیج یک و 2، تأمین بیشتر جاده خندق، نزدیک شدن به شهرک البیضه و 9 پاسگاه شناور در منطقه غرب هور الهویزه توسط رزمندگان اسلام تصرف و آزاد شدند.

همچنین دشمن مجبور به انهدام پاسگاه مرکزی القهار به هنگام عقب نشینی به ساحل شهرک البیضه شد.

30 کیلومتر مربع از مناطق اطراف هور از جمله سمت چپ جاده خندق و سمت راست پاسگاه بلاله تأمین شد به گونه ای که نیروهای خودی به 2 کیلومتری البیضه رسیدند و در خطوط پدافندی جدید مستقر شدند.

دستاوردهای سلسله عملیات های قدس

سلسله عملیات های قدس نشان دهنده ادامه مقاومت نیروهای رزمندگان اسلام مقابل دشمن تا دندان مسلح بعثی با حمایت قدرت های جهانی و برخی شیوخ منطقه بود. این امر گذشته از دستاوردهای نظامی و آسیب پذیر کردن و انهدام دشمن، نتایج مهمی برای مردم شهید پرور و نیروهای مسلح کشورمان در راستای حفظ نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران داشت.

از نتایج این مقاومت ها می توان به « حفظ روحیه و قدرت رزمندگان اسلام، افزایش انسجام یگان ها و پرورش کادر و افزودن به تجربیات جنگی آنها، گرم نگه داشتن جو جنگ در میان مردم و یگان های عملیاتی، تضعیف روحیه سربازان دشمن و ایجاد تزلزل در آنان، به ضعف کشانیدن موضع قدرت نمایی و مانور دشمن که پس از عملیات بدر با جنگ شهرها در حال افزایش بود، در انفعال قراردادن دشمن و گرفتن مجال هرگونه پدافند از او، باز پس گیری بخشی از زمین های اشغالی و پیشروی در خاک دشمن، نشان دادن توانایی و قابلیت های نظامی جمهوری اسلامی برای وارد آوردن فشارهای پی درپی به دشمن، فریب دشمن و جلوگیری از هوشیاری آن نسبت به عملیات های اصلی و گسترده مثل والفجر هشت، نزدیک شدن به عمق خاک دشمن در بعضی مناطق و تسلط بر خطوط ارتباطی و عقبه آنها، بهره گیری از زمان و مشغول ساختن دشمن، برای طراحی عملیات گسترده و بازسازی و سازماندهی یگان ها، کشاندن نیروهای احتیاط دشمن به خطوط پدافندی و فرسایش آنها و نیز جلوگیری از آمادگی آنها برای مقابله با عملیات گسترده خودی و تقویت و پشتیبانی یگان های رزمی به وسیله مردم هر منطقه» اشاره کرد.

بدین ترتیب، سلسله عملیات های رزمندگان اسلام درتابستان 1364 که برمبنای فرمان حضرت امام خمینی (ره) برای حضور همه جانبه مردم و رزمندگان اسلام در جبهه ها و لزوم جلوگیری از آسودگی دشمن در برخی مناطق با هدف های نظامی ـ سیاسی انجام گرفت، به میزان بسیاری مؤثر واقع شد و ابتکار عمل در جبهه خودی و انفعال دشمن همچنان حفظ شد و در سایه این عملیات ها، فرماندهان نظامی توانستند طراحی و آماده سازی یکی از بی نظیرترین و موفق ترین عملیات های سالهای دوران دفاع مقدس را رقم بزنند.

منبع: ایرنا