اولین‌های دفاع مقدس/ 42

«کمان 99» پاتکی تمام‌عیار به یک تهاجم

به تلافی حمله سراسری نیروی هوایی عراق علیه نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران در روز سی و یکم شهریور ماه عملیات تاکتیکی هوایی برای انهدام نیروی هوایی عراق در روز یکم مهرماه 1359 به منظور کسب برتری هوایی توسط نیروی هوایی ایران در کمتر از یک روز از آغاز جنگ انجام شد.

کد خبر: ۲۵۸۹۹۲

تاریخ: ۰۳ مهر ۱۳۹۶ - ۱۴:۰۰

به گزارش خبرنگار حماسه و جهاد دفاع پرس، این عملیات بر پایه طرح نبرد البرز صورت می گرفت؛ اما در طرح نبرد البرز نیروی هوایی از پیش‌دستی و غافلگیر کردن دشمن منع شده بود و به همین دلیل نیروی هوایی ایران صبر کرد تا اولین ضربات را از دشمن دریافت کند و سپس در روز یکم مهرماه با علم به اینکه اصل غافلگیری دشمن که از اصول جنگ است، هرگز واقع نخواهد شد و دشمن با آمادگی کامل در صحنه حضور دارد، با 140 فروند هواپیما فرودگاه و پایگاه های هوایی دشمن را در هم کوبید.

نام این عملیات «انهدام نیروی هوایی دشمن» و زمان آن طلوع آفتاب و آغاز روشنایی روز در سرزمین عراق و در منطقه مربوط به اهداف مورد نظر، در تاریخ اول مهر ماه 1359 انجام گرفت.

رمز عملیات کمان 99 نام داشت که منظور از واژه کمان گذاشتن تیر در چله کمان از سوی ملت ایران و رها نمودن آن تا دورترین نقاط عراق بود. عدد 99 نیز تقارن شمارش اوراق و صفحات طرح البرز با عدد 99 را نشان می داد.

سراسر خاک و فضای عراق، پایگاه های هوایی کرکوک، موصل، رشید، حبانیه، ناصریه، شعیبیه، کوت، المثنی و اهداف دیگر آن در حد فاصل مدار 30 درجه شمالی یعنی جنوبی ترین مدار در خاک عراق تا شمالی ترین مدار در کشور مذکور که مدار 37 درجه شمالی را شامل می شود، قرار داشت. مهمات هواپیماها، برج های مراقبت هوایی، تاسیسات کارخانه های هواپیما سازی و سوله ها و پناهگاه های اسکادران های تعمیر و نگهداری هواپیماها، باندهای پروازی و اهدافی که در زمین گیر کردن هواپیماهای دشمن و کاهش فعالیت های هوایی او علیه نیروهای خودی موثر باشند، در آن جا وجود داشت.

حملات هوایی علیه این اهداف از بعد تاکتیکی، نیروی زمینی دشمن را در ابعاد خدمات پشتیبانی رزمی و آتش پشتیبانی هوایی، دفاع هوایی و اطلاعات و هشدار اولیه در میدان جنگ با کاستی فراوانی رو به رو می ساخت و چنین تدبیری می توانست به تهاجم نیروی زمینی عراق در خوزستان پایان دهد و دشمن را مجبور به اتخاذ وضعیت دفاعی و فرو رفتن در عمق زمین و در سنگرهای دفاعی نماید.

از بعد استراتژیک دفاعی، برآوردهای هوایی دشمن حکایت از زمین گیر بودن نیروی هوایی ایران را داشت و انجام چنین عملیات هوایی سنگین می توانست معادلات استراتژیک دشمن را در سرنگونی نظام اسلامی و چنین تعاریفی منفعل کند.

در این عملیات که عمده ترین عملیات تاکتیکی هوایی در عرف هوانوردی نظامی جهان محسوب می شد نیروی هوایی ایران از هواپیماهای جنگنده بمب افکن برای بمباران سود جست.

اجرا و هدایت عملیات

در آستانه طلوع آفتاب یکم مهرماه 1359 با ابلاغ رمز کمان- 99 هواپیمای جنگنده بمب افکن و شکاری رهگیر نیروی هوایی در هفت پایگاه هوایی کشور به غرش درآمدند و باندهای پروازی را پشت سر نهادند و هرگروه با بهره گیری از سوختگیری هوایی برای انهدام هدف دور دست و یا بدون عملیات سوختگیری در هوا، فضای کشور عراق را شکافتند و درنوردیدند و اهداف خود را در سراسر خاک عراق در هم کوبیدند. اهدافی که در داخل پایگاه های هوایی دشمن مورد توجه خلبانان بود شامل: باندهای پروازی، پناهگاه های هواپیماها، راه های خزش، انبارهای مهمات، انبارهای آمادگی و قطعات پشتیبانی کننده هواپیماها، مخازن سوخت هواپیماها و خودروها رادارهای هدایت کننده هواپیماها، برج های مراقبت کنترل، سیستم های فرماندهی کنترل پایگاه ها و مراکز مخابراتی و انواع آنتن های آن بود.

نقاطی از دشمن که مورد هدف قرار گرفت

الف. 48 فروند هواپیما جنگنده بمب افکن تایگر اف-5، پایگاه هوایی موصل در بخش شمال عراق در استان نینوا را در هم کوبیدند.

ب. شانزده فروند هواپیمای جنگنده بمب افکن فانتوم اف -4، پایگاه کوت در استان نیستان (العماره) عراق را در هم کوبیدند.

ج. چهل فروند هواپیمای جنگنده بمب افکن تایگر اف – 5، پایگاه هوایی ناصریه را در استان ذیقار عراق را هم در هم کوبیدند.

د. دوازده فروند هواپیمای جنگنده بمب افکن فانتوم اف – 4، پایگاه هوایی شعیبیه در استان بصره عراق را در هم کوبیدند.

ه. دوازده فروند هواپیمای جنگنده بمب افکن فانتوم اف – 4، پایگاه هوایی الرشید در جوار بغداد را در هم کوبیدند.

و. پایگاه های هوایی حبانیه شامل: تموز و هضبه در غرب بغداد، فرودگاه بین المللی بغداد، پایگاه هوایی کرکوک در استان کرکوک، فرودگاه المثنی و برخی فرودگاه های دیگر در امواج بعدی حملات هوایی بمباران شدند. در موج دوم حملات هوایی پایگاه یکم شکاری با پنجاه درصد از هواپیماهای آماده و پایگاه دوم شکاری نیز با پنجاه درصد از هواپیماهای آماده، حمله ور شدند.

انتهای پیام/