بیانات رهبر انقلاب در دیدار دست‌اندرکاران کنگره قرآن و علوم انسانی؛

برای حرکت به سمت قرآنی شدن باید حرکت جمعی صورت گیرد

به‌مناسبت برگزاری کنگره قرآن و علوم انسانی، پایگاه اطلاع‌رسانی رهبری بیانات ایشان در دیدار دست‌اندرکاران این کنگره را منتشر کرد.

کد خبر: ۲۶۸۶۷۶

تاریخ: ۰۹ آذر ۱۳۹۶ - ۱۰:۳۸

به گزارش گروه اخبار داخلی دفاع پرس، بیانات رهبر انقلاب در دیدار دست‌اندرکاران کنگره قرآن و علوم انسانی صبح امروز در محل این همایش در قم منتشر شد.

متن این پیام به شرح ذیل است:

بسم الله الرّحمن الرّحیم

خیلی خوش آمدید. یکی از عیوب کار ما اهل حوزه، همیشه انفرادی کار کردن بوده؛ حتی آنجایی هم که جمعیّتی از ما جمع می‌شدند، فرض کنید پای یک درس، هر کدام برای خودشان کار می‌کردند. کار مشترک ماها منحصر بوده در مباحثه که یک درس را دو نفر، سه نفر با همدیگر مباحثه کنند؛ وَالّا در به‌اصطلاح کارکرد علمی و گرفتن محصول علمی، همکاری مشترک و هم‌فکری در بین مجموعه‌های حوزوی ما رایج نبوده. درحالی‌که در دنیا به خصوص دنیای غرب این‌جوری نیست؛ آنجا کارهای مشترک، زیاد انجام می‌گیرد. حتّی گاهی مثلاً فرض کنید کارهایی طراحی می‌شود که از ده‌ها جزء یک محصول واحد، هر جزئی به یک مجموعه‌ای واگذار می‌شود؛ بعد کسانی هستند که آن محصولات کار این مجموعه‌ها را می‌گیرند و آن محصول نهایی را از مجموع این‌ها به‌دست می‌آورند؛ یعنی این‌جور طراحی می‌کنند. خب، پیدا است که این‌جور کار کردن آثارش خیلی بهتر و بیشتر است. خوشبختانه ملاحظه می‌شود که حوزه در این جهت دارد حرکت می کند؛ یعنی این کار شما مصداقی از همین همکاری است. کاری بشود که این به‌ معنای واقعی کلمه همکاری باشد؛ یعنی همه با هم همکاری کنند، ذهن ها به کمک یکدیگر بیایند و یک محصول مطلوبی بیرون بیاید. این یک نکته است.

نکته‌ دوم این است که در این کنگره‌ شما دو بخش مهم وجود دارد: یکی قرآن؛ یکی علوم انسانی. مسئله‌ قرآن و مرجعیت  قرآن و رجوع به قرآن و استفهام از قرآن در مسائل گوناگون فکری و عملی و اجتماعی و سیاسی و حکومتی و مانند این ها، خیلی چیز مهمی است. ما واقعاً در این زمینه‌ها کم‌کاریم؛ واقعاً کم‌کاری داریم، [و در زمینه‌] تدبّر در قرآن برای کسانی که اهل تدبّرند؛ [این] نشان می‌دهد که ما خیلی خودمان را محروم کرده‌ایم از آیات الهی و از رهنمودهای آیات الهی در زمینه‌های گوناگون؛ خب، خود این مرجعیت قرآن برای این مسئله‌ مهم، یک موضوع اساسی و حساس است. علوم انسانی و اهتمام به آن و توجه به آنکه چند سال است که بر سر زبان‌ها رایج است، هم یک مسئله است. کار شما پیوند زدن این دو امر مهم با یکدیگر است و این به نظر من خیلی مهم است؛ خیلی به‌جا است که هرچه می‌شود در این زمینه تلاش صورت بگیرد.

یک نکته‌ دیگر این است که امروز در کشور، جاهایی و مراکزی وجود دارد که برای علوم انسانی دارند تلاش می‌کنند و کار می‌کنند، هم در شورای عالی انقلاب فرهنگی هست، هم بیرون شورای عالی انقلاب فرهنگی هست؛ بخش‌های گوناگونی در زمینه‌ علوم انسانی دارند کار می‌کنند. هدف‌شان هم همین است؛ حالا اسم کارشان را قرآن و علوم انسانی یا مانند این‌ها نگذاشته‌اند، لکن دارند در جهت سوق دادن مسائل و موضوعات علوم انسانی به سمت آموزه‌های اسلامی کار می‌کنند. از این‌ها استفاده بشود؛ یعنی همکاری بشود با این مجموعه‌ها. ما احتیاج داریم به اینکه از محصول افکار یکدیگر استفاده کنیم؛ یعنی الان کسانی هستند، دارند کار می‌کنند، تلاش می‌کنند. البتّه من نمی‌دانم، حالا در گزارش حضرتعالی و آقا، این نبود که با مراکز گوناگون همکاری و ارتباط دارید یا ندارید؛ اگر باشد که چه بهتر، اگر نیست حتماً بگردید، این عناصر را پیدا کنید، این مراکز را پیدا کنید و با این ها همکاری کنید، از تجربه‌هایشان استفاده بشود؛ این‌ها کار کرده‌اند. این هم یک نکته است.

یک نکته‌ اساسی این است که علوم انسانی، دو سه قرن است که در دنیا ابداع شده و اشخاصی روی آن فکر کرده‌اند، کار کرده‌اند، مسائلی را به ‌وجود آورده‌اند؛ بعضی هم که [ابداع آن‌ها] به قرن نمی‌رسد، چندین دهه است که دارند روی آن کار می‌کنند؛ یعنی به‌ اصطلاح چیزهایی جزء علوم مختلف انسانی هستند که برای ما حکم واردات را پیدا می‌کند؛ حالا غیر از فلسفه و ادبیات و مانند این‌چیزهایی که مربوط به خود ما است، مسائلی به وجود آمده، سرفصل‌هایی تولید شده، روی آن کار شده، فکر شده، نقد شده، چند لایه ردّوبدل شده. این کارها انجام گرفته، ما حالا می‌خواهیم وارد بشویم و این مسائل را از آن ریشه‌ی به‌ اصطلاح غیر دینی یا بعضاً ضدّ دینی آن جدا کنیم و به یک منشأ قرآنی و یک منشأ دینی و وَحیانی متصل کنیم. خب این خیلی مهم است؛ این یک تسلّط اساسی بر کارهای دیگران لازم دارد؛ ما باید بدانیم که دیگران در این زمینه‌ها چه کرده‌اند. [دانستن] کارهایی که آن ها انجام داده‌اند، پیشرفت هایی که آن ها انجام داده‌اند، از مسائلی است که مورد نیاز است؛ باید کار بشود.

حالا اشاره کردید که مثلاً نهصد یا هشتصد مقاله یا چکیده‌ مقاله [به کنگره] آمده، خب خوب است؛ این تعداد کمّیّت، واقعاً قابل توجّه است؛ لکن مهم‌تر از کمّیّت، کیفیّت است؛ یعنی کاری کنیم که از این کاری که شما مثلاً در این کنگره -در آذرماه- خواهید کرد، بیست‌ سی‌ مقاله‌ پُرمغزِ راه‌گشا خارج بشود که بتواند محلّ استفاده‌ عموم کسانی که در این زمینه‌ها فکر می‌کنند و کار می‌کنند قرار بگیرد.

یک نکته‌ دیگر هم این است که امروز در دنیای اسلام هم در این زمینه‌ها متفکّرینی دارند کار می‌کنند؛ در دنیای عرب مثلاً کسانی هستند که دارند کار می‌کنند، در شبه قارّه در هندوستان فضلائی هستند که دارند در این زمینه‌ها کار می‌کنند، از این‌ها غفلت نشود. حالا خوشبختانه کنگره‌ شما بین‌المللی است و این کاری هم که از شما برمی‌آید همکاری و همبستگی با متفکّرین دنیای اسلام از خیلی از مراکز دانشگاهی دیگر ما بر نمی‌آید؛ یعنی این جامعةالمصطفی این خصوصیّت را دارد که می‌تواند در یک سطح وسیع بین‌المللی یک مسئله را مطرح کند و بهره‌گیری کند. این خیلی خوب است؛ از این‌ها واقعاً استفاده بشود؛ یعنی کسانی هستند در دنیای اسلام؛ گاهی می‌آورند بعضی از کتاب‌ها را مثلاً از شمال آفریقا یا مثلاً از همین منطقه‌ غرب آسیا، از کشورهای عربی، کسانی نوشته‌اند؛ [وقتی] آدم نگاه می‌کند، می‌بیند افکار خوبی در بین این ها هست؛ یعنی واقعاً فکر کرده‌اند، کار کرده‌اند، مطالعه کرده‌اند و می‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد.

ما از خیلی از این‌ها بی‌خبریم؛ کمااینکه آن ها هم نسبت به کارهایی که در اینجا شده اطّلاعی ندارند؛ یعنی واقعاً در طول این سی چهل سال بعد از انقلاب، خوب کارهایی انجام گرفته؛ ما هم راضی نیستیم، احساس کمبود می‌کنیم، جنابعالی هم اشاره کردید، بنده هم عقیده‌ام همین است که ما کم‌کاری داریم؛ امّا بالاخره در همین حالت کم‌کاری، کارهای خوبی انجام گرفته، ما کتاب‌های خوبی داریم؛ کارهای با ارزشی انجام گرفته؛ حالا آدم نگاه می‌کند در همین حوزه‌ قم و در بعضی جاهای دیگر، مقالاتی که نوشته شده، کتاب‌هایی که نوشته شده، درس‌هایی که داده شده، بعضاً خیلی با ارزش است، خیلی خوب است. این‌ها هم خبر ندارند؛ در دنیای اسلام غالباً مطلع نیستند از کارهایی که ما اینجا کرده‌ایم و انجام گرفته. این همکاری بین‌المللی هم به نظر من یکی از بخش های خیلی خوبی است که می تواند بر این کنگره مترتّب بشود. حالا دو سه موضوع را هم آقا پیشنهاد فرمودند که عرض بکنم که حالا من حضور ذهن ندارم که درباره‌ آن مسائل اظهار نظر کنم، لکن حالا شما تا آذرماه وقت زیاد دارید، خوشبختانه مجال زیادی وجود دارد؛ اگر چیزی به ذهن برسد بعدها ممکن است عرض کنیم.

به‌ هر حال ما دعا می‌کنیم که خدا شماها را موفّق بدارد. حقّاً و انصافاً این کارهایی که امروز به‌ وسیله‌ فضلای جوان و نواندیش قم دارد انجام می‌گیرد خیلی با ارزش است؛ خیلی. بنده گاهی اوقات که می‌بینم و مشاهده می‌کنم. انگیزه‌ها را یا حرف‌ها را یا کارها را انسان نگاه می‌کند، واقعاً خدا را شکر می‌کنم. یک وقت‌هایی بود که در قم این چیزها به ذهن بعضی‌ها می‌آمد. چنین نبود که خالی‌الذّهن محض باشند؛ نه، یک چیزهایی به ذهن شان می‌آمد- امّا مثل رؤیا بود، واقعاً مثل رؤیا بود [برای] آدم و امید اینکه این چیزها ممکن است تحقّق پیدا کند؛ در قم، یا در غیر قم، در حوزه‌های علمیّه آدم واقعاً امید نداشت؛ امروز خوشبختانه تحقّق پیدا کرده؛ امروز حرکت عمومی آغاز شده. حالا اشکالاتی هست، ایرادهایی داریم؛ خود ما، خود حوزه و مسئولان و بزرگان حوزه، گاهی اشکالات و ایرادهای بجایی دارند امّا حقیقتاً آنچه هم اتّفاق افتاده خیلی باارزش است. به‌هرحال از خداوند متعال می خواهیم به شماها توفیق بدهد، کمک تان کند تا این کار را هرچه بهتر، هرچه تمیزتر، پُرمغزتر و قابل‌ارائه‌تر ان‌شاءاﷲ دربیاورید دربیاورید و ما و همه استفاده کنیم.

والسّلام علیکم و رحمةالله

این دیدار در چهارچوب دیدارهای دسته‌جمعی برگزار شد. در ابتدای این دیدار، حجت‌الاسلام علیرضا اعرافی مدیر حوزه‌ علمیه‌ قم و حجت‌الاسلام محمدعلی رضایی‌اصفهانی دبیر علمی کنگره گزارش‌هایی ارائه کردند.

انتهای پیام/ 151