یادداشت/ رسول حسنی

داستان اصحاب فیل و ابابیل در دنیایی از رنگ‌های فانتزی

«فیل‌شاه» یک اثر فانتزی با داستانی ظاهرا قرآنی است که سعی دارد با زبانی کودکانه مفاهیم بزرگی را منتقل کند و به مدد طراحی شخصیت یک فیل بازیگوش تا حدودی موفق بوده است.

کد خبر: ۲۷۶۸۹۲

تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۱:۵۳

گروه فرهنگ و هنر دفاع پرس ـ رسول حسنی؛ «هادی محمدیان» بعد از تجربه موفق «شاهزاده روم» که درباره مادر بزرگوار حضرت امام زمان (عج) بود، بار دیگر یکی از مهم‌ترین وقایع تاریخ اسلام را دستمایه تولید اثر قرار داده است. او در تازه‌ترین اثر سینمایی‌اش داستان مهم اصحاب فیل را موضوع انیمیشنی سینمایی قرار داده که در وهله اول و بدون هیچ پیش داوری، انتخاب هوشمندانه‌ای است.

داستان اصحاب فیل بدون شک پتانسیل بسیار بالایی را برای جذب مخاطبان حتی در میان بزرگ‌سالان داراست. چرا که این داستان به دلیل تمرکز بر نقش فیل و ابابیل (پرستو) چه در متن قرآنی آن و چه در فیلمنامه «فیل‌شاه» فی نفسه جذاب است، اما اینکه چرا این داستان در فیلمنامه قوام نیافته مهمترین سوالی است درباره این فیلم مطرح است.

سال گذشته انیمیشن موفق و به یادماندنی «فهرست مقدس» در جشنواره سی و پنجم فجر‌ اکران شد. این اثر با نگاهی به آیات سوره مبارکه «بروج» و داستان «اصحاب اخدود» ساخته شد. در این فیلم شاهد بودیم که فیلمساز تا چه میزان به تفسیری درست از این آیات رسیده و اثر فاخری را تولید کرده است. برگ برنده انیمیشن فهرست مقدس فیلمنامه محکم و استوار آن است که طبعا کاراکترهای قوی، دیالوگ‌های پیش برنده، فضاسازی قابل باور و ریتم درست و مناسب آن باعث شده تا با اثری قابل قبول روبه‌رو شویم.

مهمترین نکته‌ای که سبب می‌شود تا صنعت انیمیشن به حرکت بیافتد، رشد فیلمنامه نویسی در این حوزه است. نمی‌شود صرفا به مدد خواندن یکی دو کتاب در زمینه تاریخ اسلام و به اتکای آیاتی از قرآن، انیمیشنی دینی ساخت و انتظار داشت کودکان با مفاهیم قرآنی آشنا شوند.

اگر مخاطب مختصر اطلاعی از شخصیت‌های داستان مثل عبدالمطلب و ابرهه و همچنین دلیل لشکرکشی ابرهه نداشته باشد، نمی‌تواند درکی از داستان «فیل‌شاه» پیدا کند.

این اثر به دلیل فضای فانتزی خود قطعا مخاطبان زیادی را به سالن‌های سینمای می‌کشاند اما آیا این جذب مخاطب بدون آنکه چیزی ارائه کند، کافی است؟

اگر شاد فیل شخصیت اصلی این اثر به اصحاب فیل و ابابیل گروه نمی‌خورد و داستان در جای دیگر و فضای دیگری پیش می‌رفت چه تفاوتی با شرایط فعلی داشت؟

در متن اثر داشته‌هایی وجود داشت که در ادامه این داشته‌ها چندان که باید به خدمت فیلمنامه درنیامد. آیا شخصیت مریم دختربچه‌ای که توسط یک کشیش مسیحی بزرگ می‌شود و ارتباط او با حیوانات نمی‌توانست به یکی از نقاط مهم فیلم یا حتی تبدیل به شخصیت اصلی فیلم و کاتالیزور آن تبدیل شود؟

متاسفانه در فیل‌شاه، روی این شخصیت مانور داده نشد. مریم این فیلم می‌توانست نقشی پیامبرگونه برای فیل‌هایی باشد که قصد تخریب خانه کعبه را دارند و همه تلاش او مصروف این باشد که شهر پیامبر خاتم (که پدرخوانده مریم، بشارتش را به او داده) تخریب نشود‌.

چنان که در تفاسیر و احادیث به ما رسیده فیل‌ها و بخصوص ابابیل ماموران خدا بودند تا تکبر ابرهه را به تمسخر بگیرند. چقدر از این معنا در انیمیشن «فیل‌شاه» به مخاطب منتقل شد تا ما نیز در کنار کودکان باور کنیم پرندگان ماموران خدا بودند.

کودکان بسیار باهوش‌تر از آنی هستند که فکر می‌کنیم. آنها به دلیل ذهن فعال و خلاقی که دارند ضعف داستان را بهتر درک می‌کنند هر چند نتوانند آن را به زبان بیاورند.

محمدیان و گروه سازنده «فیل‌شاه» به لحاظ تکنیک و تسلط بر زبان انیمیشن، چیزی از همتایان خارجی خود کم ندارند و اگر ضعفی از این ناحیه دیده می‌شود متوجه بودجه‌ای است که در اختیار دارند. انیمیشن «فیل‌شاه» با حداقل هزینه تولید شده و آنچه روی پرده دیده می‌شود فراتر از انتظار است. گروه سازنده «فیل‌شاه» با توجه به پولی که در اختیار دارند در قیاس با سرمایه‌ای که کارگردانان هالیوودی در اختیار دارند در واقع معجزه کرده‌اند و از این منظر باید گفت آنها حقیقتا کاری جهادی کرده‌اند و از این حیث شایسته تقدیر هستند.

انتهای پیام/ 161