یادداشت/ نوید مؤمن

شطرنج برجامی مشترک آمریکا و اروپا

«نقض عهد آمریکا» و «بازی دوگانه اروپا» همچنان 2 قطعه اصلی پازل برجامی واشنگتن و تروئیکای اروپایی در قبال ایران محسوب می‌شوند.

کد خبر: ۲۸۰۳۸۰

تاریخ: ۰۳ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۱:۰۷

به گزارش گروه سایر رسانه‌های دفاع پرس، «نقض عهد آمریکا» و «بازی دوگانه اروپا» همچنان 2 قطعه اصلی پازل برجامی واشنگتن و تروئیکای اروپایی در قبال ایران محسوب می‌شوند. در جریان برگزاری کنفرانس امنیتی مونیخ، این بازی مشترک در تقابل با توافق هسته‌ای ادامه یافت.

«هربرت مک‌مستر» مشاور امنیت ملی آمریکا مانند دیگر مقامات کاخ سفید، صراحتا از بازبینی برجام خبر داد و در عین حال، بر خلاف تعهدات آمریکا (وفق مفاد 26 تا 29 برجام)، ایران را مکانی ناامن برای سرمایه گذاری کشور‌های جهان دانست! مک‌مستر در این‌باره اظهار داشت: «اکنون زمان رسیدگی به نقایص جدی در توافق [هسته‌ای] با ایران و مقابله با فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده این کشور از جمله تولید و اشاعه موشک و حمایت تهران از شبه‌نظامیان و تروریست‌های دست‌نشانده‌ای است که مناقشه‌های ویرانگر در سرتاسر خاورمیانه ایجاد می‌کنند!»

پس از مک‌مستر، «زیگمار گابریل» وزیر خارجه آلمان درصدد تکمیل بازی آمریکا با استناد به 2 مولفه «حمایت کلی از برجام» و «حمله به سیاست‌های منطقه‌ای ایران» برآمد. درنگی کوتاه بر اظهارات گابریل، نشان‌دهنده بازی مستقیم وی در زمین ایالات متحده آمریکاست: «از آمریکا می‌خواهیم برجام را لغو نکند؛ به ازای آن از آمریکایی‌ها می‌خواهیم تلاش کنند با کمک یکدیگر راهبرد‌های جدیدی را برای مقابله با سیاست‌های بی‌ثبات‌کننده ایران و عقب راندن نفوذ آن در منطقه خاورمیانه تعیین کنیم».

مقامات فرانسوی نیز در کنفرانس امنیتی مونیخ به ابراز حمایت کلی خود از برجام اکتفا کردند تا بار دیگر، فرضیه «توافق نهایی واشنگتن و تروئیکای اروپایی» در شهریورماه امسال بر سر «تغییر برجام» تقویت شود. اگرچه کنفرانس امنیتی مونیخ به صحنه تقابل ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپایی بر سر سیاست‌های حمایت‌گرایانه اقتصادی دونالد ترامپ تبدیل شد، اما نقطه مشترک بازی ترامپ و تروئیکای اروپایی در این کنفرانس، رفتار عملی آن‌ها ضدتوافق هسته‌ای با ایران بود. پس از برگزاری کنفرانس امنیتی مونیخ، آمریکا و اروپا در صدد تکمیل «بازی سیاسی» خود با «مانوری رسانه‌ای» درباره توافق هسته‌ای با ایران برآمده اند.

انتشار گزارش خبری اخیر از سوی خبرگزاری رویترز در همین راستا قابل ارزیابی است. این خبرگزاری مدعی شده است وزارت خارجه آمریکا در سندی که برای سفارتخانه‌های این کشور در برلین، پاریس و لندن ارسال کرده، مطالبات پیشین رئیس‌جمهور آمریکا از این کشور‌ها درباره توافق هسته‌ای ایران و گروه 1+5 را تعدیل کرده است. با این حال، زمانی که به مرور گزارش رویترز می‌پردازیم، درمی‌یابیم چنین ادعایی صرفا یک شانتاژ رسانه‌ای (آن هم بلافاصله پس از برگزاری کنفرانس امنیتی مونیخ) است. در متن نامه وزارت خارجه ایالات متحده خطاب به سفرای آمریکا در 3 کشور اروپایی آلمان، انگلیس و فرانسه آمده است: «ما خواستار تعهد شما مبنی بر همکاری با یکدیگر برای رسیدن به یک توافق تکمیلی یا جهت پرداختن به توسعه یا آزمایش موشک‌های دوربرد، ضمانت بازرسی‌های قدرتمند آژانس و اصلاح معایب موسوم به «بند‌های زوال‌پذیر» توافق هستیم.»

براستی «رویترز» چگونه با استناد به این متن، مدعی تعدیل خواسته‌های ترامپ در قبال برجام شده است؟! آنچه از این متن کوتاه برمی آید، اصرار ایالات متحده آمریکا بر «تحدید توان موشکی ایران»، «حذف بند‌های موسوم به غروب آفتاب از متن برجام» و «بازرسی آژانس از اماکن نظامی ایران» است. این 3 خواسته اصلی ترامپ، بار‌ها طی یک سال اخیر مطرح شده و مسأله تازه‌ای نیست. بدون شک، میان این مانور رسانه‌ای رویترز (مبنی بر عقلانی جلوه دادن خواسته‌های آمریکا (!) و ادعای تعدیل آنها) و رفتار مشترک آمریکا و تروئیکای اروپایی در کنفرانس مونیخ ارتباطی معنادار وجود دارد. انتشار این خبر طی روز‌های اخیر نیز به صورتی کاملا هدفمند انجام شده است، اما بازی به اینجا ختم نمی‌شود!

رویترز در ادامه به نقل از مقامات آمریکایی و اروپایی مدعی شده است واشنگتن و تروئیکای اروپایی می‌توانند با یکدیگر بر سر یک «توافق مکمل» با ایران به توافق برسند و تایید یا عدم تایید این توافق از سوی ایران، چین و روسیه نیز اساسا اهمیتی نخواهد داشت! بر این اساس ممکن است واشنگتن و تروئیکای اروپایی شروطی را تحت عنوان یک «توافق یکجانبه» لحاظ کنند که مطابق آن، اگر ایران به آزمایش‌های موشکی خود ادامه دهد یا اجازه بازرسی از اماکن نظامی خود را ندهد، برجام به صورت خودکار لغو شود! بنابراین رویترز در بخشی از گزارش خود دست به نوعی «بسترسازی رسانه‌ای» برای «نقض عهد مشترک آمریکا و اروپا» در قبال توافق هسته‌ای با کشورمان زده است.

همان‌گونه که مشاهده می‌شود، بازی مشترک آمریکا و تروئیکای اروپایی در تقابل با برجام به نقطه حساسی رسیده است. کنفرانس امنیتی مونیخ، «محل اثبات» بازی مشترک برجامی ایالات متحده آمریکا و اروپای واحد در قبال ایران بود. همچنین گزارش خاص و معنادار خبرگزاری رویترز نیز از شطرنج هسته‌ای واشنگتن و تروئیکای اروپایی در تقابل با توافق هسته‌ای پرده بر می‌دارد. بدیهی است طی ماه‌های مارس و آوریل (۲ ماه منتهی به ضرب‌الاجل ۴ ماهه ترامپ) این روند تشدید خواهد شد. با چینش شواهد و مستندات موجود می‌توان به این نتیجه رسید که ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپایی، درصددند به جای احیای مذاکرات 1+5، مذاکرات 0+4 را میان خود شکل داده و برگزار کنند. بدیهی است این اقدام نه‌تن‌ها با واکنش قاطعانه جمهوری اسلامی ایران، بلکه با مخالفت شدید چین و روسیه نیز مواجه خواهد شد. قدر به یقین این موضوع، «تلاش آمریکا و اروپا برای همسان سازی رویکرد خود در قبال برجام» است؛ موضوعی که باید با هوشمندی دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی کشورمان همراه باشد.

همچنین لازم است در مواجهه با این بازی وقیحانه، از ظرفیت 2 کشور چین و روسیه نیز استفاده کرد. بدون شک طی هفته‌های آتی، رفتار‌های تقابلی مشترک واشنگتن و تروئیکای اروپایی در قبال برجام، ملموس‌تر خواهد شد. نکته جالب توجه اینکه اسم رمز این عملیات مشترک کشور‌های غربی، «تلاش برای حفظ برجام» است!

منبع: روزنامه وطن امروز