تأملی بر دیدار برجامی ترامپ و مکرون در واشنگتن؛

پای توافق مکمل در میان است!‌

لازم است دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی کشورمان با همراهی چین و روسیه،‌ هر گونه توافق مکمل برجام، که اتفاقا در تعارض با سند توافق هسته‌ای است را محکوم کرده و نسبت به آن از لحاظ حقوقی و سیاسی اعلام برائت کنند.

کد خبر: ۲۸۸۷۳۷

تاریخ: ۰۸ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۰۹:۵۲

به گزارش گروه سایر رسانه های دفاع پرس، سرانجام دیدار دونالد ترامپ و امانوئل مکرون در واشنگتن و ‌در سایه تبلیغات سنگین و گسترده رسانه های غربی صورت گرفت. اکثر رسانه های غربی این گونه القا کرده اند که دیدار مکرون و ترامپ، ‌اقدامی شجاعانه از سوی رئیس جمهور فرانسه برای نجات برجام است! ‌

این در حالی است که با بررسی شواهد و مستندات موجود می توان دریافت که هدف از این دیدار مشترک،‌ آخرین هماهنگی ها برای اعمال نظرهای غیر معقول و غیر منطقی رئیس جمهور آمریکا در تقابل با برجام و اعمال این نظرات در توافقی جداگانه بوده است. به عبارت بهتر، دیدار روسای جمهور آمریکا و فرانسه نه در راستای نجات توافق هسته ای، بلکه در راستای دفرمه کردن برجام و تبدیل آن به توافقی دیگر صورت گرفته است. در این خصوص نکاتی وجود دارد که نمی توان به سادگی از کنار آنها گذشت.

نخست این که ترامپ و مکرون از سال قبل تا کنون مشغول رایزنی با یکدیگر بر سر تغییر توافق هسته ای با ایران و تبدیل آن به توافقی مدنظر ایالات متحده آمریکا هستند. به عبارت بهتر، مکرون مدتهاست با تغییر توافق هسته ای موافقت کرده و در مقابل، اقدامی در راستای جلوگیری از خواسته های نامعقول و وقیحانه رئیس جمهور آمریکا در قبال برجام صورت نداده است.

رئیس جمهور فرانسه، به جای حرکت در ذیل استراتژی مهار آمریکا، به تاکتیک معامله با کاخ سفید بر سر برجام روی آورده است. نباید فراموش کرد که مکرون نخستین رئیس جمهور اروپایی بود که موضوع تحدید توان موشکی ایران و لزوم بحث دوباره در خصوص بندهای موسوم به غروب آفتاب در برجام را مطرح کرد. در ماه آگوست سال 2017 میلادی، مکرون مواضع خود را در تقابل با وضعیت فعلی توافق هسته ای علنی کرد. او از یک سو نسبت به حفظ برجام تاکید می کرد، اما هیچ گاه اشاره نکرد که منظور واقعی وی از «حفظ برجام» چیست!‌ آنچه مکرون و همتایان اروپایی وی دنبال می کنند، معامله سیاسی بر سر پرونده ای حقوقی به نام توافق هسته ای با ایران است. «تغییر برجام» به بهانه «حفظ برجام» موضوع دیگری است که طی یکسال اخیر بارها مورد توجه مقامات اروپایی قرار گرفته است.

بنابراین، «حفظ برجام به صورت موجود» از ابتدا نیز در دستور کار مقامات آمریکایی و فرانسوی قرار نداشته است. این که مکرون در جمع نمایندگان هر دو شاخه کنگره آمریکا (سنا و مجلس نمایندگان) گفت کشورش از «برنامه جامع اقدامات مشترک» (برجام) خارج نمی‌شود، به معنای حفظ برجام به صورت موجود از سوی فرانسه نیست، چرا که وی سریعا درادامه حرفش گفت: فرانسه خواستار توافقی جامع‌تر درباره ایران است.

در همین جهت «هلن دی گال»، سفیر فرانسه در فلسطین اشغالی، در مصاحبه‌ای اعلام کرده است که کشورهای اروپایی فاصله چندانی با رسیدن به توافق با آمریکایی‌ها در خصوص آنچه توافق «جانبی» یا «مکمل» برجام خوانده می‌شود، ندارند. دی گال در این خصوص تاکید کرده است:

«اختلافات اندک هستند. درباره مسائل محل اختلاف رایزنی کردیم و مصالحه‌هایی انجام شد. تصمیم نهایی درباره پذیرش یا عدم پذیرش این سند به عهده ترامپ خواهد بود. هنوز با دولت آمریکا برای بهبود توافق هسته‌ای تلاش می‌کنیم و انتظار من این است که تا لحظه آخر با جدیت زیاد در این خصوص تلاش کنیم. خوش‌بین هستیم، چون تمامی مواردی که آمریکایی‌ها مطرح کردند را در نظر گرفتیم. ولی نمی‌دانم اینها برای اینکه ترامپ بگوید که این توافقات مورد پذیرش او هستند و از توافق خارج نمی‌شود کفایت می‌کنند یا خیر.»

نکته دوم این که مذاکرات مقامات آمریکایی و اروپایی طی هفته های اخیر در سطح کارشناسان وزارت امور خارجه این کشورها ادامه داشته است. با این حال هنوز رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا و مشاور امنیت ملی وی یعنی جان بولتون تصمیم نهایی خود را در خصوص برجام و نحوه مواجهه با توافق صورت گرفته، اعلام نکرده اند، اما رسانه های غربی تقریبا هم نظر هستند که پیش نویس توافقنامه مکمل یا همان توافق ثانویه در خصوص برجام، ‌مورد توافق دیپلمات های آمریکایی و اروپایی قرار گرفته است. این مذاکرات بر سر سه موضوع اعمال بازرسی از اماکن نظامی ایران، تجدید نظر در بندهای موسوم به غروب آفتاب و تحدید توان موشکی ایران همگام با برجام صورت گرفته است.

سومین نکته این که مذاکرات واشنگتن و تروییکای اروپایی با یکدیگر بر سر اصلاح توافق هسته ای، با واکنش دو کشور چین و روسیه مواجه شده است. در این میان صریح ترین واکنش را مسکو نشان داده است. نماینده روسیه در سازمان ملل متحد اعلام کرد از آن‌جایی که مذاکرات مربوط به آینده توافق هسته‌ای با ایران (برجام) فقط بین آمریکا،‌ بریتانیا، فرانسه و آلمان انجام شده است،‌ اگر هم تصمیمی در مورد آن گرفته شود،‌ مسکو حق ملزم نبودن به اجرای چنین تصمیمی را برای خود محفوظ می‌داند.

مقامات چینی نیز عنوان کرده اند که در هر شرایطی نسبت به توافق هسته ای با ایران پایبند خواهند ماند. با این حال سوال اصلی اینجاست که توافق احتمالی صورت گرفته میان واشنگتن و تروییکای اروپایی (توافق اعضای 1+3) در این معادله چه نقش و جایگاهی خواهد داشت؟ آنچه مسلم است این که توافق صورت گرفته میان آمریکا و اروپا از اعتبار و اصالتی برای ایران، ‌روسیه و چین برخوردار نبوده و نیست، زیرا این توافق، با هدف تغییر برجام (توافقنامه ای که در سال 2015 میلادی به امضای اعضای 1+5 وتایید شورای امنیت رسید) صورت گرفته است. تمامی مواردی که در توافق مکمل یا ثانویه برجام و از سوی کشورهای غربی مدنظر قرار داده شده است، در تعارض با ماهیت و اهداف برجام بوده و از این رو، نمی توان اعتبار و اصالتی برای آن قائل بود.

توافق جدید در خصوص هر سه حوزه مذکور (بندهای غروب آفتاب، توان موشکی ایران و بازرسی از اماکن نظامی) در تعارض با سند اولیه و جامع توافق هسته ای بوده و از آنجا که ایران، روسیه و چین نیز در این مذاکرات شرکت نکرده و رسمیتی نیز برای آن قائل نشده اند، قابل اجرا نخواهد بود. این در حالیست که رسانه های غربی به تاسی از سیاستمداران خود و در هماهنگی کامل با مقامات آمریکایی و اروپایی سعی دارند امضای احتمالی توافق مکمل یا ثانویه میان واشنگتن و تروییکای اروپایی را موضوعی طبیعی، عادی و حقوقی جلوه دهند! ‌بنابراین، ‌در کنار بازی سیاسی مشترک سیاستمداران آمریکا و سه کشور اروپایی (فرانسه،‌انگلیس و آلمان) باید مراقب بازی های تبلیغاتی و رسانه ای طرف غربی در این معادله بود.

لازم است دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی کشورمان با همراهی چین و روسیه،‌ هر گونه توافق مکمل برجام، که اتفاقا در تعارض با سند توافق هسته ای می باشد را محکوم کرده و نسبت به آن به لحاظ حقوقی و سیاسی اعلام برائت کنند. بدیهی است که در این برهه زمانی، تروییکای اروپایی سعی دارند ژست «طرف های فداکار» را در این خصوص گرفته و معامله خود با ایالات متحده آمریکا را در ذیل الفاظی مانند «نجات توافق هسته ای» کتمان کنند. در اینجا لازم است تروییکای اروپایی و نمایندگان آنها صراحتا از سوی کشورمان مورد خطاب قرار گرفته و اقدامات یک ساله آنها در معامله هسته ای با ترامپ و عدول آنها از وظیفه اصلی خود، یعنی مهار برجامی آمریکا محکوم شود.

منبع:‌ پایگاه بصیرت