یادداشت/ صادق عبدی

ارکان شش‌گانه برجام که مورد غفلت قرار گرفت

آیا نظام و رهبری برجام را با هویت و ماهیت فعلی پذیرفتند و به آن مجوز دادند یا خیر، برجام مورد نظر رهبری اساسا و ماهیتا متفاوت از آن چیزی است که امروزه می‌بینیم؟

کد خبر: ۲۹۱۶۸۶

تاریخ: ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۰۹:۵۰

به گزارش گروه سایر رسانه های دفاع پرس، صادق عبدی مدرس دانشگاه و وکیل پایه یک دادگستری در یادداشتی نوشت: متاسفانه علیرغم تاکیدات مکرر مقام معظم رهبری در خصوص شیوه تدوین، رعایت خطوط قرمز و رعایت شروط اجرائی برجام باز هم افرادی هستند که سعی دارند مسوولیت شکست برجام را به عهده نظام و رهبری بیاندازند، چرا که برجام با اجازه رهبری و تصمیم نظام بود.

برای پاسخ به این دسته از افراد باید ببینیم آیا نظام و رهبری برجام را با هویت و ماهیت فعلی پذیرفتند و به آن مجوز دادند یا خیر برجام مورد نظر رهبری اساسا و ماهیتا متفاوت از آن چیزی است که امروزه می‌بینیم اقتدار اقتصادی، نظامی و سیاسی کشور را نشانه رفته است.

ارکان و شروط تشکیل دهنده ماهیت برجام مورد نظر و تائید نظام و رهبری:

(1) اعتماد نکردن به آمریکا

اولین و مهمترین رکن اساسی برجام که مقام معظم رهبری بیان نمودند اعتماد نکردن به آمریکا بود. ایشان ‌درتاریخ 93/10/17 فرمودند (به این دشمن نمیشود اعتمادکرد...) ونیز در تاریخ 94/01/20 فرمودند (به طرف مقابل اعتماد نکنید به لبخند او فریب نخورید به وعده ی نقد که می‌دهد وعده ی نقد نه عمل نقد، اعتماد نکنید، وقتی خرش از پل گذشت برمی‌گردد و به ریش ما می‌خندد...) در این مقوله دراین چند سال بارها و بارها سخن گفتند حال ببینیم‌ دولت و هیئت مذاکره‌کننده به این رکن عمل کردند یا خیر؟

پاسخش با توجه به گذشت زمان و خروج آمریکا از برجام بسیار روشن است و متاسفانه دولت به آمریکا وهم پیمانانش اعتماد کرد چرا که اولا: دستور رئیس جمهور آمریکا را بعنوان تضمین پذیرفتند و حال اینکه در هیچ کجای دنیای دیپلماسی دستور جای تضمین نبوده و نیست ثانیا: به جای لغو، تحریمها متوقف شد ثالثا: به همین توقف هم اعتماد کرد و بارها و بارها به ملت اعلام کرد که دیگر تحریمی در کار نیست و در این خصوص در موارد متعددی و به هر بهانه‌ای منتقدان را به سخره گرفت و حال اینکه بعد از برجام هم تحریم‌های جدید وضع شد.

(2) شفاف و غیرقابل تفسیر بودن متن برجام

دومین رکن تشکیل دهنده برجام مورد نظر نظام شفاف و غیرقابل تفسیر بودن متن برجام بود. معظم له درتاریخ 97/11/19 فرمودند (هر آنچه هم قرارداد بسته میشود بین مسئولین ما و بین طرف مقابل باید روشن و واضح، غیرقابل تفسیر وت اویل باشد، اینطور نباشد که طرف مقابل با دبه کردن وچک و چانه زدن کارخودش را پیش ببرد)

متاسفانه هیئت مذاکره‌کننده در این خصوص هم دقت لازم را نداشتند یک نمونه آن تمدید قانون ایسا بود که علیرغم اینکه ایران مدعی بود که نقض برجام است ولی آمریکا گفت ‌داخل در تحریم نیست و نقض برجام محسوب نمی‌شود.

(3) لغو تحریم بصورت یکجا

سومین رکن تشکیل دهنده برجام مورد نظر نظام و رهبری لغو تحریم بصورت یکجا بود. مقام معظم رهبری در تاریخ 20/1/94 فرمودند (تحریم‌ها اگر چنانچه به یک توافق رسیدند در همان روز توافق باید لغو شود ...)

عدم رعایت این رکن توسط دولت و هیئت مذاکره‌کننده اظهرمن الشمس است چرا که اولا: از میان تحریم‌های چهارگونه تجارت، تکنولوژی، مالی و انرژی که طبق توافق ژنو قراربود لغو شود، فقط تحریم‌های اقتصادی و مالی مورد بحث قرار گرفت.

ثانیا : همین دوبخش هم متوقف شده است نه لغو

ثالثا: این توقف هم مشروط به دوشرط شده بود 1 - ابتدا ایران به کلیه تعهدات هسته‌ای خود عمل کند 2 - آژانس ان اقدامات را تائید کند.

(4) اخذ تضمیین کافی و قوی برای جلوگیری از تخلف طرف‌های مقابل

چهارمین رکن اخذ تضمیین کافی و قوی برای جلوگیری از تخلف طرف‌های مقابل. این رکن از اساسی‌ترین شرط از شروط نه گانه اعلامی ازسوی مقام معظم رهبری بود ولی متاسفانه همگان می‌دانند دولت وهیئت مذاکره کننده به این شرط مهم عمل نکردند و ریاست محترم جمهور نه تنها تضمینی اخذ نکرد بلکه اساسا در مفهوم تضمیین دچار اشتباه شد چرا که نامه رئیس جمهور آمریکا به وزیر امور خارجه‌اش را که صرفا یک نامه داخلی بود به عنوان تضمیین به حساب آورد و با صد تاسف آن‌ را در پاسخ به نامه رهبری اعلام عمومی نموده است.

(5) اجرای مرحله به مرحله تعهدات، در مقابل لغو مرحله به مرحله تحریم‌ها

پنجمین رکن تشکیل دهنده ماهیت برجام مورد نظر رهبری، اجرای مرحله به مرحله تعهدات، در مقابل لغو مرحله به مرحله تحریمها بود. یکی دیگر از شروط نه گانه شرط مزبور بوده است اما متاسفانه دولت به این رکن عمل نکرده است و به صورت یکطرفه و از روی لجبازی به تمامی تعهدات برجامی خود عمل کرده است و تمامی قدرت چانه زنی را ازدست داده است و نتیجه آن شد که داریم می‌بینیم چرا که دیگر نه اورانیوم غنی شده بیست درصد داریم و نه قدرت غنی‌سازی کارخانه فردو را داریم و نه کارخانه آب سنگین اراک و نه سانتریفیوژهای نسل جدید

(6) فعال‌بودن و تعطیل نشدن تکنولوژی و مراکز هسته‌ای

ششمین رکن تشکیل دهنده ماهیت برجام مورد نظر نظام و رهبری فعال‌بودن و تعطیل نشدن تکنولوژی و مراکز هسته‌ای بود. معظم له درتاریخ 93/01/20 تصریح فرمودند (فعالیت‌های ایران درزمینه تحقیق و توسعه هسته‌ای متوقف یا کند نخواهد شد، هیچیک از دستاوردهای هسته‌ای قابل تعطیل شدن نیست و کسی حق معامله بر روی آنها را ندارد)

با نگاهی گذرا به تعهدات انجام گرفته از سوی ایران قابل اثبات است که این خط قرمز هم رعایت نشده است چرا که اولا: تحقیق و توسعه محققین ایرانی بسیار کند و محدود شده است به میزان سانتریفیوژهائی که طرف مقابل تعیین کرده است یعنی از بیست هزار به حدود پنج هزار عدد تقلیل پیدا کرده است ثانیا: فقط اجازه سانتریفیوژهای نسل اول به ایران داده شده و استفاده از نسل‌های پیشرفته ‌یعنی نسل هشت ممنوع شده است برای تقریب به ذهن‌ کانه به ما گفته‌اند برای مسافرت از تهران به مشهد فقط باید از دوچرخه استفاده کنی حق استفاده ازهواپیما را نداری ثالثا: راکتور ساخته شده توسط متخصصین ایرانی در اراک کاملا تعطیل و بتن‌ریزی شده است خامسا: غنی‌سازی از بیست درصد به سه و هفتاد و شش درصد رسیده است

نتیجه: با توجه به مراتب و مطالب فوق‌الذکر درست است که مقام معظم رهبری اجازه مذاکره را دادند ولی این اجازه مشروط به ارکان و شروطی بود که برخی از آنها را بیان کردیم نه برجام حاضر که مفاد و شروط آن در خیلی موارد صددرصد مخالف با شروط و ارکانی بود که مقام معظم رهبری تبیین نمودند.

اینکه برای فرار از مسئولیت و پاسخگوئی صرفا به یک امر کلی تحت عنوان اجازه رهبری مهر تائید بر برجام بزنند و مسئو لیت نافرجام برجام را حالا که به مشکل برخوردند به عهده رهبری بیاندازند،این نوع استدلال اولا یک نوع سفسطه و مغالطه است و ثانیا یک ظلم نابخشودنی به رهبری، نظام و ملت مظلوم ایران است.

منبع: فارس