یادداشت/ محمدرضا کلهر

تشدید روند عادی‌سازی روابط ارتجاع عرب با رژیم صهیونیستی

معرفی قدس به عنوان پایتخت اسرائیل و عدم واکنش جدی جهان عرب به این مسئله باعث شده است تا هم ترامپ و هم نتانیاهو نسبت به رسمی کردن روابط اسرائیل با برخی از کشورهای عربی امیدوار باشند.

کد خبر: ۲۹۲۲۵۸

تاریخ: ۰۱ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۰:۰۲

به گزارش گروه سایر رسانه های دفاع پرس، محمدرضا کلهر در یادداشتی نوشت: روند عادی سازی ارتجاع عرب با رژیم صهیونیستی در سه سال گذشته بسیار تشدید شده است.

شاید بتوان دلیل اصلی این مسئله را روی کارآمدن ملک سلمان در عربستان دانست. چرا که وی به همراه محمد بن سلمان وزیر دفاع و ولیعهد این کشور عادی سازی روابط بارژیم صهیونیستی را به عنوان یک اصل قبول داشته و سعی دارند این تصور را به کشورهای دیگر عربی نیز تسری دهند. اما در شرایط کنونی چند تغییر در این روند ایجاد شده است که به نظر می رسد ارتجاع عرب در حال وارد شدن به مرحله دیگری از روند عادی سازی روابط با این رژیم است.

انتقال سفارت آمریکا از تل آویو به قدس

دونالد ترامپ آذرماه 96 در سخنانی از معرفی قدس به عنوان پایتخت اسرائیل خبر داد و تاکید کرد که آمریکا سفارت خود را از تل آویو به قدس منتقل خواهد کرد. ترامپ بعد از این سخنرانی، قانون انتقال سفارت آمریکا از تل‌آویو به بیت‌المقدس (مصوب 1995) را به مدت شش ماه دیگر تعلیق کرد و مدعی شد این شش ماه فرصتی برای تحقق این مسئله است و قصد پایان انتظار صهیونیست‌ها را دارد. سرانجام با پایان این شش ماه دولت آمریکا در مراسمی نمادین سفارت خود را از تل آویو به قدس منتقل کرد و به همین منظور هیئتی بلندپایه از آمریکا با حضور افرادی چون استیو منوچن، وزیر خزانه داری، ایوانکا ترامپ و جرارد کوشنر دختر و داماد ترامپ و نزدیک به 300 نفر از نمایندگان کنگره آمریکا به قدس اشغالی سفر کردند. انتقال سفارت آمریکا مصادف با روز یوم النکبه، بود. از همین رو در این مراسم درگیری های خونینی روی داد که منجر به شهادت بیش از 300 نفر و زخمی شدن سه هزار تن دیگر شد. نکته مهم در این ماجرا عدم واکنش کشورهای عربی به ویژه ارتجاع عرب بود.

در ماه های گذشته بسیاری از رسانه ها اعلام کرده بودندکه طرح معامله قرن ترامپ در مورد فلسطین با موافقت عربستان همراه بوده است و حتی رویترز تاکید کرد که بن سلمان به محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان، شهر دیگری را به جای قدس به عنوان پایتخت فلسطین معرفی کرده است. این مسئله بزرگترین خیانت عربستان در ماجرای قدس بود. در شرایط کنونی نیز سازمان همکاری اسلامی نیز نشستی اضطراری در استانبول در مورد قدس برگزار کرد و برخی سران ارتجاع عرب در این نشست حضور نداشتند. در واقع سکوت امارات، بحرین و عربستان در مورد انتقال سفارت آمریکا به قدس تحولی بزرگ در روند عادی سازی روابط اسرائیل و ارتجاع عرب به وجود آورده است.

حتی در این شرایط «خالد بن أحمد آل خلیفه» وزیر خارجه بحرین ضمن حمایت تمام قد از تجاوزهای نظامی اسرائیل علیه سوریه مدعی شد: اسرائیل حق دفاع از خود را دارد! البته بحرین سال گذشته نیز از عادی سازی روابط با اسرائیل خبر داده بود. در این ارتباط آبراهام کوپر مدیر مرکز صهیونیستی شمعون ویزیتال در گفت‌وگو با معاریو فاش کرده بود حمد بن عیسی آل خلیفه پادشاه بحرین تصمیم آغاز عادی‌سازی روابط با اسرائیل را به اطلاع وی رسانده است و با وجود اینکه این خبر بازتاب وسیعی داشت، رژیم آل خلیفه این خبر را تکذیب نکرد.

شتاب امارات برای عادی سازی روابط

اما شاید بتوان اقدامات امارات در روزهای گذشته را به عنوان اوج حمایت های ارتجاع عرب از اسرائیل دانست. خبرنگار رادیوی رژیم صهیونیستی اخیرا اقدام به انتشار عکسی در صفحه خود در شبکه اجتماعی توییتر از نمایندگان ورزش امارات و رژیم صهیونیستی در جریان حضور آن ها در کنفرانسی ورزشی در شهر بوتسوانا پایتخت گابن کرده است. انتشار این عکس درحالی صورت می‌گیرد که نشانه های عادی سازی روابط بین امارات و رژیم صهیونیستی بیش از پیش نمایان می شود. تیم ورزشی زنان امارات چند روز پیش با همتای صهیونیستی خود در بازی‌های قهرمانی آزاد والیبال اروپا در جبل الطارق مسابقه داد. این بازی چند روز پس از آن انجام شد که رژیم صهیونیستی میزبان دوچرخه سواران اماراتی و بحرین در مسابقات قدس بود. چند روز پیش، کمیته المپیک فلسطین مشارکت دوچرخه سواران اماراتی و بحرینی در مسابقات تور ایتالیا به میزبانی رژیم صهیونیستی را محکوم کرد و آن را لکه ننگ دانست.

تلاش امارات برای نزدیکی به تل‌آویو قابل توجه است. در این ارتباط «شمس الدین النقاز» در پایگاه «عربی 21» می‌گوید: روابط امارات و رژیم صهیونیستی عادی نیست تا جایی که در بسیاری از مناسبت ها نفوذ لابی صهیونیست در داخل محافل تصمیم گیری ابوظبی به اوج خود رسیده و «محمد دحلان» جاسوس اسرائیل به عنوان مشاور امنیتی «محمد بن زاید» ولی عهد امارات تعیین شده است. به گفته النقار، این روابط ابتدا از منافع اقتصادی مشترک بین دو رژیم اماراتی و اسرائیلی و سپس گشایش سفارتخانه اسرائیل در امارات آغاز شده و به مشارکت نیروی هوایی امارات برای دو بار متوالی در مانورهای هوایی مشترک ارتش های خارجی از جمله اسراییل می رسد.

غیبت بن سلمان

محمد بن سلمان ولیعهد سعودی در یک ماه اخیر در رسانه ها غایب بوده و سناریوهای مختلفی در مورد این غیبت ذکر شده است. برخی از رسانه ها معتقدند وی در جریان تیراندازی اول اردیبهشت در کاخ الخزامی زخمی شده به همین دلیل قادر به حضور رسانه ای نیست. اما در این مورد یک سناریوی دیگر نیز وجود دارد.

بن سلمان در فروردین ماه در سفر به آمریکا علیه فلسطین مواضع شدیدی اتخاذ کرد. وی در مصاحبه با نشریه آتلانتیک به صراحت از حق موجودیت اسرائیل برای داشتن سرزمین دفاع کرد. این مسئله برای عربستان بسیار سنگین بود. فشار افکار عمومی باعث شد تا ملک سلمان در نشست سران عرب در ظهران برای رهایی از این فشار حتی عنوان نشست را به قدس تغییر دهد و در بیاینه پایانی از فلسطین به صورت ظاهری دفاع کرد. بنابراین یکی از احتمالات این است که بن سلمان با هدف رهایی از فشارهای رسانه ای مدتی را به دور از رسانه ها به سرببرد. دلیل اصلی این مسئله نیز به موضوع انتقال سفارت آمریکا از قدس به تل آویو بر می گردد. اخیرا این انتقال با کشتار شدید مردم فلسطین همراه بود و این مسئله از قبل قابل پیش بینی بود. بن سلمان در این شرایط باید یک موضع صریح و واضح می گرفت نظر وی طبیعتا دفاع از اسرائیل می بود. چرا که به قدرت رسیدن بن سلمان تنها با کمک های ترامپ و نتانیاهو صورت گرفته است. بن سلمان به عنوان رکنی اساسی در حمایت از اسرائیل نه به مخالفت با اسرائیل اعتقاد دارد و نه بنا دارد آینده خود و پادشاهی اش را در سایه چنین هزینه هایی با چالش مواجه ببیند. علاوه بر این، یکی ازشعارهای اساسی مردم درغزه و کرانه باختری شعار علیه بن سلمان و آل سعود بود و غایب ترین رسانه ها در پوشش این ماجرا رسانه های متعلق به سعودی بودند. از طرفی موضع حمایتی بن سلمان از اسرائیل در این شرایط که حتی برخی کشورهای اروپایی نیز از فلسطین حمایت کرده اند می توانست فشارهای داخلی و منطقه ای علیه وی را بار دیگر افزایش دهد. بنابراین او بهترین راهکار را غیبت رسانه ای تا اتمام ماجرای انتقال سفارت دانسته است.

در صورت واقعی بودن این سناریو به خوبی می توان به این نکته رسید که عربستان در حال گذار از مرحله حساسیت زدایی از افکار عمومی در مورد ارتباط با اسرائیل است. پیش از این ، دیدارهای محرمانه و آشکاری بین مقامات اسرائیل و عربستان صورت گرفته بود. حتی برخی از رسانه های عربی مانند صوت العرب اخیرا تصویری از ولیعهد عربستان، ولیعهد ابوظبی، پادشاه بحرین و رئیس جمهور مصر منتشر کرده است که در آن این رسانه مدعی است که این چهار نفر در مراسم انتقال سفارت آمریکا شرکت کرده و به صورت سری و محرمانه سه ساعت با نتانیاهو وجرارد کوشنر نیز ملاقات داشته اند.

در شرایط کنونی روابط عربستان با رژیم صهیونیستی بیشتر از هر زمانی عادی شده است. «مجتهد» شاهزاده افشاگر و مشهور سعودی اخیرا، اطلاعات محرمانه‌ای را درباره امضای قرارداد خرید چندین فروند پهپاد بین عربستان و رژیم صهیونیستی با واسطه‌گری آفریقای جنوبی، در صفحه شخصی خود در توییتر منتشر کرد. پیش از این، علنی شدن کمک 80 میلیارد دلاری ملک سلمان به نتانیاهو در تبلیغات انتخاباتی در سال 2015 توسط اسحاق هرتزوگ، عضو کنست و رهبر مخالفان دولت نتانیاهو، افشای همکاری‌های امنیتی میان تل‌آویو و ریاض از سوی مسئول سابق موساد، علنی کردن قرارداد نفتی تونس با یک شرکت صهیونیستی و ایجاد 4000 فرصت شغلی، رسانه‌ای شدن دیدار عکاشه نماینده پارلمان مصر با سفیر رژیم صهیونیستی در قاهره، نشان از عزم جدی سران مرتجع عرب برای عادی سازی روابط با اسرائیل حکایت داشت. انور عشقی مشاور پادشاه عربستان در سال گذشته میلادی در دیدار علنی خود با دوری گلد مدیرکل وزارت امور خارجه رژیم صهیونیستی، باب جدیدی را روی روابط اعراب و سعودی‌ها گشود. «انور عشقی» تاکید کرد به محض اعلام موافقت رژیم صهیونیستی با طرح به اصطلاح صلح عربی، 22 کشور عربی و 20 کشور اسلامی روابط خود را با این رژیم علنا عادی خواهند کرد.

به نظر می رسد که روند عادی سازی روابط کشورهای عربی با اسرائیل وارد فاز جدیدی شده است. در واقع معرفی قدس به عنوان پایتخت اسرائیل و عدم واکنش جدی جهان عرب به این مسئله باعث شده است تا هم ترامپ و هم نتانیاهو نسبت به رسمی کردن روابط اسرائیل با برخی از کشورهای عربی امیدوار باشند. بدون شک محور این عادی سازی نیز امارات، بحرین و عربستان خواهند بود.

منبع: فارس