یادداشت/ محمدعلی خطیبی

بازی دو سر باخت عربستان در تقابل با ایران

یکی از سیاست‌های پررنگ و اصلی عربستان سعودی پس از ملک عبدالله و روی کار آمدن ملک سلمان، تقابل صریح و آشکار با ایران بوده است که بازی‌ای دو سر باخت را برای این رژیم رقم زده است.

کد خبر: ۲۹۷۵۷۰

تاریخ: ۰۹ تير ۱۳۹۷ - ۱۰:۳۲

به گزارش گروه سایر رسانه های دفاع پرس، محمدعلی خطیبی در یادداشتی نوشت: عربستان در حالی از افزایش 2 میلیون بشکه‌ای نفت خود خبر داده است که در اجلاس گذشته اوپک، هیچ مجوزی برای افزایش تولید نفت به این کشور داده نشد و تنها از اعضا خواسته شد در سطح سهمیه‌های مجاز خود اقدام به تولید کنند. بر اساس این مجوز، عربستان، کویت و امارات در مجموع تنها می‌توانند ٣٠٠ الی ٤٠٠ هزار بشکه در روز به ظرفیت‌شان اضافه کنند و چون این کشورها تاکنون این میزان کمتر از سهمیه‌شان تولید کرده‌اند که این خود جای سوال دارد؛ چرا این کشور که مدعی افزایش تولید است تاکنون زیر سهمیه مجاز تولید کرده است؟

در عین حال افزایش تولید بیشتر از این سهمیه خلاف است و اوپک حق برخورد با این کشور را دارد.

البته عربستان پیش از این و در دور قبلی تحریم‌ها نیز از سهمیه خود تخطی کرد و حالا نیز قصد دارد بر اساس همان رویه قبلی با افزایش تولید بازار جدیدی را برای خریداران نفت ایران مهیا کند. حال اینکه اوپک قصد دارد به چه نحوی با این کشور برخورد کند بستگی به اجماع نظر وزرای اوپک دارد که باید با مشورت و همفکری تصمیمی برای این تخلف عربستان اتخاذ شود.

موضوع دیگر در مورد افزایش تولید عربستان، بحث فنی توان افزایش تولید این کشور است و این سوال که آیا عربستان می‌تواند ٢ میلیون بشکه در روز به تولید خود اضافه کند و این میزان را برای مدتی معین حفظ کند؟

این روال بر اساس آمار موجود و نظرات کارشناسی بی‌تردید غیر ممکن است و با توجه به اینکه عربستان هم‌اکنون نیز با افت تولید مواجه است، نمی‌تواند هر نوع افزایش تولیدی را برای مدت طولانی حفظ کند. حتی زمانی که قیمت نفت در بازار جهانی با کاهش مواجه شد عربستان نخستین کشوری بود که به کاهش قیمت‌ها واکنش نشان داد و خواهان کاهش سهمیه‌ها برای افزایش قیمت نفت شد پس هر گونه افزایش تولید که با کاهش قیمت‌ها همراه باشد از سوی عربستان با واکنش مواجه خواهد شد.

به این ترتیب به نظر می‌رسد عربستان نه قادر است افزایش تولید خود را در سطحی که عنوان کرده است برای بلندمدت حفظ کند و نه می‌تواند در مقابل کاهش قیمت نفت مصون بماند. چرا که حتی اگر بخواهد با تولید غیرصیانتی تولید را در حد ١٢ میلیون بشکه حفظ کند به میادین خود آسیب می‌رساند و تولید این کشور را زیر سوال می‌برد.

در عین حال اگر عربستان برای جایگزینی نفت ایران به سمت افزایش تولید روی آورده است بعید به نظر می‌رسد که کشورهای خریدار نفت ایران بخواهند نفت‌شان را از عربستان تامین کنند و بیشتر سعی خواهند کرد سبد نفتی مطمئنی داشته باشند که با تصمیم‌گیری‌های آنی دچار صدمه نشود.

نکته دیگر در مورد نفت اوپک به موضوع ظرفیت مازاد بازمی‌گردد که این تصمیم عربستان می‌تواند با لطمه زدن به این ظرفیت شرایط بازار نفت در آینده را به مخاطره بیندازد. اعضای اوپک همواره نفتی را به عنوان ظرفیت مازاد برای حفظ ثبات بازار در شرایط اضطراری در اختیار داشتند که زمانی این میزان هفت میلیون بشکه بود که در زمان جنگ عراق و کویت، توانست بازار را در تعادل نگه دارد. این ظرفیت هم‌اکنون در حد ٢ میلیون بشکه است که همه آن در اختیار عربستان است. و حالا اگر این کشور برای تامین وعده افزایش عرضه خود بخواهد این ظرفیت را به بازار عرضه کند چندی بعد، و زمانی که بازار با افزایش تقاضا دچار کاهش عرضه خواهدشد؛ تنها نجات‌دهنده بازار ایران خواهد بود که البته این روال باعث قدرت دادن به ایران خواهد شد.

در آن زمان با انفجار قیمت‌ها مواجه می‌شود که این روال نه به نفع تولید‌کنندگان و نه مصرف‌کنندگان است و بهتر است از هم‌اکنون همه بدانند که مقصر آن شرایط امریکا و کسانی هستند که دست به چنین تصمیماتی می‌زنند.

منبع: روزنامه اعتماد