چه کتاب‌هایی با محوریت حج تدوین شده‌اند

ادیبان و سفرنامه‌نویسان فارسی‌زبان به دفعات و از زوایای دید مختلف به مسئله حج پرداخته‌اند. برخی از کتاب‌هایی که با تلاش سفرنامه‌نویسان و نویسندگان ایرانی نوشته شده‌اند را در این گزارش ببینید.

کد خبر: ۳۰۲۳۲۱

تاریخ: ۱۰ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۷:۲۱

به گزارش گروه سایر رسانه‌های دفاع پرس، فریضه حج همواره در مرکز توجه ادیبان مسلمان بوده است. این فریضه یکی از مهم‌ترین فروع دین اسلام است و نخستین بار در دین حضرت ابراهیم (ع) انجام شده است. از ادیبانی که توجه ویژه‌ای به مسئله حج و پرداختن به آن داشتند می‌توان به جلال آل احمد اشاره کرد.

آل احمد در کتاب «خسی در میقات» داستان سفر خود به عربستان و ادای فریضه حج را روایت کرده است. این نویسنده نامی کشورمان در کتاب «خسی در میقات» چنین نوشته است: «من فهمیدم که خسی هستم که به میقات آمده، نه کسی که به میعاد.» کلمه میقات به معنای محل احرام بستن حاجیان است.

بنابراین گزارش، در بخشی از کتاب «خسی در میقات» چنین می‌خوانیم: «دوشنبه ۲۴ فروردین مدینه. صبح رفتم بقیع. آفتاب که می‌زد من اثر سنت را در خاک می‌جستم؛ و قبل از همه اثر برادرم را. اما هیچ اثری و علامتی. وقتی گور چهار امام شیعه و گور عثمان و زنان و فرزندان پیامبر (ص) بی نشان افتاده، برادر من دیگر کیست؟ اکنون، ذره بی نشان خاکی در این سفره سنت...
سراسر قبرستان تپه ماهور و خاکی - خاک بدجوری نرم- و گله به گله تکه سنگ سیاهی به زمین فرورفته. یا لاشه تکه مرمری با گوشه‌ای از یک کاف کوفی کناری افتاده. به علامت قبری که سنگش را شکسته‌اند و با خاک یکسان کرده. وهابی‌ها چهل سال پیش. وقتی به حکومت عربستان رسیدند.»

کتاب «به سوی خدا می‌رویم با حج» یکی دیگر از کتاب‌هایی است که با محوریت حج تدوین شده است. این کتاب به همت آیت‌الله سید محمود طالقانی اولین امام جمعه تهران در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی بوده است. آیت‌الله طالقانی در کتاب «به سوی خدا می‌رویم با حج» تلاش کرده است خاطراتش از سفر حج را روایت کند. وی بخش‌های این کتاب را با عناوینی چون «حج در قرآن»، «کعبه خود سنگ نشانى است که ره گم نشود»، «مقام ابراهیم»، «کعبه خانه «امن»، «بر مستطیع است حج این خانه»، «سفر حج و مقرّرات حکومت ها»، «اخترشناسى و سفر»، «دستورات سفر»، «آداب سفر حج از زبان غزالى»، «آداب و سنن مناسک عمره و حج» مشخص کرده است.

بنابراین گزارش؛ یکی از آثار اسماعیل شفیعی سروستانی با عنوان «بخت خاک» شناخته می‌شود. این کتاب فقط یک سفرنامه نیست. کتاب «بخت خاک» حاصل تفکرات و تجربیات فردی است که مناطق حجاز، عراق و سوریه را زیارت کرده و ارتباط آن‌ها با یکدیگر را درک کرده است.

شایان ذکر است؛ بخش اول کتاب «بخت خاک »با عنوان «شوق کعبه» شناخته شده است و بخش دوم آن نیز عنوان «کربلا حقیقت ماست» را به خودش اختصاص داده است.

خاطرنشان می‌شود؛ سعید سمنانیان و الهه منفرد نیز در سال ۱۳۸۱ کتابی با عنوان «گلچین شعر حج» را منتشر کردند. انتشارات مشعر این کتاب را وارد بازار کتاب کرده است. کتاب «گلچین شعر حج» مجموعه‌ای از اشعار شاعرانی، چون منصور حلاج، فرخى سیستانى، ناصر خسرو، سنائى، خاقانى، عراقى، سعدی و مولانا را دربرگرفته است.

منبع: صدا و سیما