مروری بر کتاب پیامبران جدید سرمایه؛

رهبران جدید سرمایه‌داری چه کسانی هستند؟

پیامبران جدید سرمایه اکثرا جوان، خوش‌صحبت و خوش‌برخورد هستند، آن‌ها با شلوار جین و تی‌شرت در محل کارشان حاضر می‌شوند و مدام از تغییر سخن می‌گویند.

کد خبر: ۳۰۵۲۴۳

تاریخ: ۳۰ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۱:۱۴

به گزارش گروه سایر رسانه‌های دفاع پرس، پیامبران قدیم سرمایه اکثرا فلاسفه و یا سیاست‌مدارانی سال خورده و جدی بودند که همه چیزشان رسمی بود؛ لباسشان، حرف زدنشان، برخوردشان. اما مردم امروز دیگر دلبسته چنین پیامبرانی نمی‌شوند.

پیامبران جدید سرمایه اکثرا جوان، خوش صحبت و خوش برخورد هستند، آن‌ها با شلوار جین و تی شرت در محل کارشان حاضر می‌شوند و مدام از تغییر سخن می‌گویند، کسانی مثل شریل سندبرگ (مدیر عملیاتی فیسبوک)، جان مک کی (مدیر اجرایی هول فودز)، اپرا وینفری، و بیل و ملیندا گیتس (بنیانگذاران بنیاد گیتس). این پیامبران پیام آور سرمایه داری سبز، سرمایه داری خلاق، سرمایه داری وجدانمندانه، کسب و کار فمینیسم، بازار نیکوکاری و چیز‌های دیگری از این دست هستند.

دیسنت نیکول اشاف، مدرس جامعه شناسی در دانشگاه بوستون در این کتاب کم حجم، پرمغز و بسیار خوش‌خوان به بازگویی داستان این پیامبران جدید، دیدگاه هایشان و تاثیر این دیدگاه‌ها می‌پردازد. آیا پیام‌های این پیامبران جدید می‌تواند مشکلاتی مانند منفعت‌طلبیِ افسارگسیخته، بحران‌های زیست محیطی و نابرابری‌های جنسیتی و درآمدی را حل کند؟ یا این پیام‌ها نیز مانند پیامبرانشان جز در ظاهر تغییر دیگری نکرده‌اند؟ آیا می‌توان روی این پیام‌ها برای اصلاح نظام سرمایه داری حساب کرد یا همچنان باید منتظر پیامبرانی «جدیدتر» با پیام‌هایی جدیدتر بود؟

این کتاب که ترجمه‌ای است از The new prophets of capital اسطوره سازی مدرنی را بررسی می‌کند که بخشی حیاتی از سرمایه داری قرن بیست و یکم است.

اشاف می‌گوید: سرمایه داری همواره به داستان‌هایی نیاز داشته است تا ما را صبح‌ها از تخت بیرون بکشد، قصه‌هایی دربارۀ کاپیتالیسم خلاق و تفکر مثبت که پیامبران جدیدی مثل بیل گیتس و اپرا وینفری دارد تعریف می‌کند.

فهرست تفصیلی کتاب عبارت است از:
سپاسگزاری‌ها
مقدمه: قصه گویی
[۱]شریل سندبرگ و کسب و کار فمینیسم
ایدئال‌ها و واقعیت‌های فمینیسم
آیا زنان بدترین دشمنان خودشان‌اند؟
زنان جهان! متحد شوید؛ و قدرت را به دست بگیرید
بدن هایمان و خودمان ... در خدمت سرمایه داری
فمینیسم به مثابه ایدئولوژی: نیاز به دیدگاهی جمعی
[۲]هویت سرمایه: هول فودز، سرمایه داری وجدانمندانه و توسعه پایدار
عصر آنتروپوسین
«بدنام» و «بد فهمیده شده»: تقصیر سرمایه داری نیست!
مصرف کننده ـ. شهروند
طبیعت، سرمایه داری و روح کارآفرینی
اغواگری بازار آزاد
نجات سیاره
عدالت زیست محیطی به نهاد‌های رادیکال و دموکراتیک نیاز دارد
[۳]کاهن معبد اُ: اُپرا و سوژه نئولیبرال
آن بیرون، دنیا بسی سرد است
در جست و جوی زندگی شیرین
نئولیبرالیسم و درمان ذهن
تنها مختص زنان خانه دار نیست
بازنگری در رؤیای آمریکایی
[۴]بنیاد گیتس و ظهور سرمایه داری بشردوستانه
ان. جی اوها، بنیاد‌ها و جامعه مدنی
سرمایه داری خلاق
واکسیناسیون
آموزش
استفاده از بازار برای نیکوکاری؟
غیردموکراتیک و اعتمادناپذیر
[۵]نگاهی به آینده
برای مطالعه بیشتر

پی نوشت‌ها:

مؤلف در بخشی از مقدمه: قصه گویی کتاب در معرفی بخش‌های این اثر می‌نویسد: من کار خود را با تمرکز بر فراخوان به زنان برای پیش روی و تصاحب قدرت و بحث گسترده‌تر او مبنی بر اینکه تمام استراتژی عای فمینیستی با یکدیگر سازگار هستند. سندبرگ صدای قدرتمندی برای زنان محسوب می‌شود و به پروژه فمینیستی اعتقاد دارد، اما مدل رهایی بخش او به اهداف فمینیسم منجر نخواهد شد. درخواست‌های سندبرگ شاید برای برخی زنان کارساز باشد، اما در مقیاسی نظام‌مند نیرو‌ها و عواملی را تقویت می‌کند که زنان را سرکوب و از هم جدا می‌کنند.

فصل دوم سرمایه داری سازگار با محیط زیست و روند رو به رشد تولید و مصرف پایدار را با نگاه به سرمایه داری وجدانمندانه بررسی می‌کند. سرمایه داری وجدانمندانه مدلی است که مدیر ارشد اجرایی هول فودز، جان مک کی، ارائه کرده است. روایت مک کی مشکلات کلیدی گسترش سریع سرمایه داری جهانی و تأثیرات ویرانگر آن بر روی محیط زیست را برجسته می‌کند، اما این مدل در به چالش کشیدن تناقضات اساسی و تضاد‌های تولید سودمحور شکست می‌خورد. نیاز‌های انسان می‌تواند اشباع شود، اما انگیزه سود هرگز اشباع نمی‌شود، یعنی حتی تولید پایدار در یک سیستم سرمایه داری نمی‌تواند محیط زیست را از استعمال مفرط و آسیب‌های برگشت ناپذیر بالقوه محافظت نماید.

فصل سوم از لایه‌های مدل سرمایه داری معنوی خودیاریگر غول رسانه‌ای، اپرا وینفری پرده برداری می‌کند که بر کمک به خود استوار شده است. در زمانی که رؤیای آمریکایی دست نیافتنی‌تر از هر زمان دیگری به نظر می‌رسد، پیام اپرا در سراسر شیوه‌های زندگی طنین می‌اندازد و تکرار می‌شود. پیام یاریگر التیام بخش و خودتوانمندکننده او وارد دانشگاه‌ها می‌شود، توسط گروه‌های کارآفرین اینترنتی اتخاذ می‌گردد و در دیدگاه سازمان‌هایی مانند اتحادیه آزادکاران طنین انداز می‌شود، اما اپرا و دیگر پیامبران با تأکید بر استراتژی‌های شخصی برای موفقیت ساختار‌های اصلی قدرت ونابرابری در جامعه را بی اهمیت جلوه می‌دهند. آن‌ها طی این فرآیند مسئولیت موفقیت را روی شانه‌های اشخاص می‌گذارند، روندی که در آن چهره کاستی‌های جامعه به شکست‌های شخصی تغییر داده می‌شود و چشم ما را نسبت به دیدگاه‌های جمعی تغییر، که از خودبیگانگی و نابرابری را به چالش می‌کشند، می‌بندد.

فصل چهارم به مشکلات فقر جهانی و اصلاحات آموزشی در ایالات متحده از طریق تحلیل و بررسی فلسفه و روش‌های بنیاد بیل و ملیندا گیتس می‌پردازد. اطمینان و پیچیدگی پیام گیتس اغواکمنده است. آن‌ها ارتباطاتی بسیار قوی و منابع مالی فراوان دارند. در ظاهر نه تنها می‌دانند که چطور باید بر مشکلات فائق آمد، بلکه این طور نشان می‌دهند که از مدت‌ها پیش در تلاش برای حل و فصل مشکلات بوده‌اند. با این حال سیاست‌های بنیاد گیتس به جای کاهش مشکلات بازار‌های سرمایه داری، دسترسی بازار‌های سرمایه داری به تأمین نیاز‌های اساسی انسان مانند مراقبت‌های بهداشتی و آموزش را عمیق‌تر می‌کند و از این رو شکاف بین غنی و فقیر را تقویت می‌کند.

فصل پایانی به روح سرمایه داری بر می‌گردد. در این زمانه بلاتکلیفی و بحرانها، یک روح جدید سرمایه داری شکل گرفته است که انتقاد‌ها و ایده‌هایی را که نخبگان قصه گو دراین کتاب و در سرتاسر جهان مورد بحث قرار می‌دهند در بر می‌گیرد، اما پیامبران جدید سرمایه ممکن نیست حرف آخر را بزنند. جنبش‌های اجتماعی نیز قصه‌هایی می‌گویند و طرح‌هایی را گسترش می‌دهند که اساسا وضع موجود را با تأکید بر دموکراسی، کالایی زدایی و بازتوزیع ثروت به چالش می‌کشد. این قصه‌ها و طرح‌ها چشم اندازی جدید از جامعه را پرورش می‌دهند: جامعه‌ای که برای مردم طراحی شده است، نه برای سود.

پیامبران جدید سرمایه تألیف نیکول اشاف با ترجمه رسول قنبری به همت انتشارات ترجمان علوم انسانی در سال ۹۶ به بهای ۱۷ هزار تومان منتشر شد.

منبع: مهر