کاهش صادرات نفت ایران همزمان با تداوم سکوت وزارت نفت درباره راهکارهای مقابله با تحریم‌

علی‌رغم قطع واردات نفت خام و میعانات گازی کره جنوبی و فرانسه از ایران در اوایل تابستان امسال، همچنان وزارت نفت هیچ راهکاری برای بی‌اثر کردن تحریم‌های آمریکا در زمینه فروش نفت ایران ارائه نداده است.

کد خبر: ۳۰۵۶۵۳

تاریخ: ۰۳ شهريور ۱۳۹۷ - ۰۹:۳۴

به گزارش گروه سایر رسانه‌های دفاع پرس، همزمان با تداوم سکوت سنگین وزارت نفت درباره راهکار‌های بی اثر کردن تحریم‌های نفتی کشورمان، شاهد تشدید روند کاهش صادرات نفت خام و میعانات گازی ایران در ماه‌های اخیر هستیم.

براساس گزارشی که ۲ هفته قبل توسط سایت S. & P. Global Platts منتشر شد، برخی کشور‌های آسیایی و اروپایی میزان واردات نفت خام و میعانات گازی از ایران را در ماه جولای ۲۰۱۸ مصادف با اواسط تیرماه تا اواسط مردادماه امسال به صفر رسانده‌اند. براساس این گزارش، واردات نفت خام و میعانات گازی کره جنوبی و فرانسه از ایران در ماه جولای به صورت کامل قطع شده و به صفر رسیده است. لیست خریداران نفت خام و میعانات گازی ایران و میزان خرید آن‌ها در ماه‌های می‌تا جولای ۲۰۱۸ مصادف با اواسط اردیبهشت ماه تا اواسط مردادماه در جدول زیر آمده است:

هفته گذشته بلومبرگ هم با انتشار گزارشی بر آمار‌های اعلام شده توسط سایت S. & P. Global Platts درباره قطع واردات مهر نفت خام و میعانات گازی کره جنوبی و فرانسه از ایران در ماه جولای مهر تایید زد. در این گزارش، میزان صادرات نفت خام و میعانات گازی ایران در ماه آوریل (اواسط فروردین تا اواسط اردیبهشت) با ماه جولای مقایسه شده بود:

براساس گزارش بلومبرگ، واردات نفت خام ترکیه از ایران در ماه جولای در مقایسه با ماه آوریل، ۴۵ درصد کاهش یافته است که قابل تامل است. همزمان با انتشار این گزارش ها، روزنامه ترکیه‌ای «دیلی صباح» هم با انتشار گزارشی با استناد به آمار‌های موجود در گزارش ماهانه مقام ناظر بر بازار انرژی ترکیه، اعلام کرد که واردات نفت این کشور از ایران در ماه ژوئن نسبت به ماه قبل آن (می)، تقریبا ۷۱ درصد کاهش یافته است. البته آمار‌های این روزنامه ترکیه‌ای هیچ تطابق با آمار‌های اعلام شده توسط سایت S. & P. Global Platts درباره میزان واردات نفت خام ترکیه در ایران در این دوره زمانی ندارد.

براساس گزارش بلومبرگ، خریداران نفت خام و میعانات گازی و میزان خرید آن‌ها در شش ماه ابتدایی سال ۲۰۱۸ یعنی ماه‌های ژانویه تا ژوئن معادل اواسط دی ماه ۹۶ تا اواسط تیرماه ۹۷ به شرح زیر است:

بنا بر این گزارش، آمار‌های گمرک کشورمان هم حاکی از کاهش ۲۶ درصدی میزان صادرات میعانات گازی در فصل بهار امسال در مقایسه با فصل بهار سال گذشته است. البته بخشی از کاهش صادرات میعانات گازی ایران در ماه‌های اخیر، بخاطر راه اندازی پالایشگاه ستاره خلیج فارس بوده است.

پیام‌ها و تبعات قطع واردات نفت فرانسه و کره جنوبی از ایران

قطع واردات نفت خام فرانسه از ایران در حالی صورت گرفته است که بعد از خروج آمریکا از برجام، مذاکرات ایران با اتحادیه اروپا با محوریت سه کشور حاضر در برجام (آلمان، انگلیس و فرانسه) برای حفظ این توافق بین المللی ادامه دارد و تداوم خرید نفت ایران توسط اتحادیه اروپا، یکی از مهمترین درخواست‌های ایران و مهمترین وعده‌های اتحادیه اروپا به کشورمان بوده است.

از سوی دیگر، قطع واردات نفت خام و میعانات گازی کره جنوبی از ایران در حالی صورت گرفته است که کره جنوبی بزرگترین خریدار میعانات گازی ایران در سال گذشته بوده است به گونه‌ای که براساس آمار‌های گمرک، پارسال بیش از ۵۵ درصد از این محصول کشورمان راهی این کشور آسیایی شده بود. براساس آمار‌های رسمی وزارت نفت، متوسط میزان صادرات میعانات گازی ایران در سال گذشته، ۴۲۸ هزار بشکه در روز بوده است. اخیرا نشریه بین المللی پلاتس با انتشار گزارش دیگری، جزئیات بیشتری درباره این اقدام کره جنوبی منتشر کرده است.

هرچند با توجه به راه اندازی فاز دوم پالایشگاه ستاره خلیج فارس در اوایل تیرماه امسال، به نظر می‌رسد نگرانی کمتری درباره سرنوشت میعانات گازی در صورت کاهش قابل توجه صادرات آن‌ها در مقایسه با وضعیت اوایل دهه ۹۰ وجود دارد، اما باید به این موضوع توجه داشت که قرار است تا پایان امسال، فاز‌های ۱۳ و ۲۲ تا ۲۴ پارس جنوبی به بهره برداری برسند. به همین دلیل، همچنان امکان دارد شرایطی مشابه وضعیت اوایل دهه ۹۰ تکرار شود. به صورت خلاصه به دلیل اینکه میعانات گازی همراه با گاز تولید می‌شوند و در نتیجه، با توجه به اینکه گاز اصلی‌ترین منبع تامین انرژی کشور است، کاهش تولید آن به سادگی نفت نیست. به همین دلیل، ایران در سال‌های ابتدایی دهه نود مجبور شد حجم زیادی از میعانات گازی یعنی عددی نزدیک به بیش از ۶۰ میلیون بشکه را روی آب ذخیره کند.

سکوت وزارت نفت درباره راهکار‌های بی اثر کردن تحریم‌های نفتی نمی‌شکند؟

بر این اساس، علی رغم باقی ماندن کمتر از سه ماه تا اجرایی شدن تحریم‌های آمریکا در زمینه فروش نفت که قطعا جزو مهم‌ترین و موثرترین تحریم‌های آمریکا در حوزه اقتصادی محسوب می‌شود، همچنان برنامه وزارت نفت برای بی اثر کردن این تحریم‌ها مشخص نیست. در واقع، این وزارتخانه نه تنها تاکنون حاضر نشده است هیچ توضیحاتی درباره برنامه‌های خود در این زمینه به رسانه‌ها و افکار عمومی ارائه کند بلکه علی رغم تاکید چندین باره اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور در تیرماه امسال بر فروش نفت در بورس به عنوان راهکاری برای بی اثر کردن تحریم‌های نفتی آمریکا، همچنان درباره این موضوع کاملا سکوت کرده و این امر هنوز اجرایی نشده است. این اتفاق در حالی صورت می‌گیرد که تسریع وزارت نفت برای تصمیم گیری درباره این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کارآیی بهینه این روش‌ها بخصوص فروش نفت در بورس در بی اثر کردن تحریم‌های آمریکا، در صورتی محقق می‌شود که قبل از زمان اعمال تحریم‌ها یعنی اواسط آبان ماه امسال اجرایی شده باشد.

در پایان خاطر نشان می‌گردد بررسی‌های صورت گرفته نشان می‌دهد که بهترین راهبرد برای بی‌اثر کردن تحریم‌های آمریکا در زمینه فروش نفت، «فروش ریالی نفت در بورس» است. در این صورت، به دلیل شفافیت انتخاب مشتری و تعیین قیمت در این روش، مسئولیتی متوجه مدیران امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران نخواهد بود. صادرات نفت ایران نیز توسط بخش غیردولتی انجام می‌شود که علی‌رغم اجرایی شدن تحریم‌های آمریکا در این زمینه از انگیزه و انعطاف فراوانی برای فروش نفت برخوردارند. همچنین با فروش ریالی نفت، درآمد دولت مستقیماً به‌صورت ریال و مستقل از نظامات مالی بین‌المللی تأمین می‌شود.

منبع: فارس