دیروز برجام و امروز FATF؛

حکایت آدرس‌های غلطی که تکرار می‌شوند و هیجاناتی که درس نمی‌گیرند

همانطور که در جریان تصویب برجام، حامیان این توافق کاهش نرخ ارز را به عنوان یکی از دستاورد‌های اصلی برجام وعده می‌دادند، اکنون نیز جریانات حامی FATF دنبال القای کاهش قیمت دلار در صورت تصویب لوایح FATF هستند.

کد خبر: ۳۰۹۰۳۳

تاریخ: ۲۴ شهريور ۱۳۹۷ - ۰۸:۴۴

به گزارش گروه سایر رسانه‌های دفاع پرس، در روز‌های اخیر، حامیان اجرای دستورات کارگروه ویژه اقدام مالی FATF در ایران، ادعا‌های عجیب زیادی داشته‌اند. یکی از مهم‌ترین ادعا‌های افراد و رسانه‌های حامی FATF، کاهش قیمت دلار در صورت تصویب لوایح مربوط به FATF است.

در واقع، حامیان FATF همان ادعایی را مطرح می‌کنند که حدود سه سال قبل، حامیان تصویب و اجرای برجام، در روز‌های تصمیم‌گیری کشور درباره این توافق، مشابه آن را مطرح می‌کردند. بسیاری از حامیان برجام در اواسط سال ۹۴، کاهش نرخ ارز را به عنوان یکی از دستاورد‌های اصلی این توافق بیان می‌کردند و با تیتر‌هایی مثل «کاهش نرخ ارز پس از توافق هسته‌ای» [۱]، «سقوط دلار با اجرای برجام» [۲]، «در صورت توافق هسته‌ای طلا و دلار چقدر ارزان می‌شود؟» [۳]، «آیا قیمت دلار به هزار تومان بازمی گردد؟» [۴]و «کاهش نرخ ارز پس از توافق» [۵]مردم و مسئولان را به اشتباه انداختند.

البته این خط رسانه‌ای، توسط مدیران ارشد دولتی هم تایید می‌شد. به عنوان مثال، حسن روحانی، رییس جمهور و، ولی الله سیف، رئیس کل بانک مرکزی در دولت یازدهم در جریان نهایی شدن و اجرای توافق ژنو در آذرماه ۹۲ گفته بودند که تحریم‌ها عامل اصلی گران شدن دلار هستند و توافق هسته‌ای آن را کاهش می‌دهد [۶].

اما پس از تصویب و اجرای برجام، قیمت ارز نه تنها کاهش پیدا نکرد، بلکه با عدم مدیریت صحیح نقدینگی و همچنین وابستگی بیشتر به نظام پرداخت آمریکا و دلار، شاهد چند برابر شدن قیمت ارز بودیم.

در روز‌های اخیر نیز برخی نمایندگان مجلس مجددا همین موضوع را تکرار کرده‌اند، اما این بار نه با نوشداروی برجام، بلکه این بار برجام جدید یعنی FATF را مسیر کاهش نرخ ارز و پیشرفت اقتصادی معرفی می‌کنند. به عنوان مثال، پروانه مافی، نماینده مردم تهران در مجلس و یکی از اعضای فراکسیون امید در توئیتی نوشته است: «لوایح ۴گانه که در حال تصویب در مجلس است و FATF یکی از آنهاست می‌تواند تبادلات پولی بین‌المللی ما را تسهیل کرده و از دستاورد این اتفاق ضمن ثبات در بازار ارز می‌توان قیمت آن را حتی به میزان ۵۰ درصد قیمت فعلی کاهش داد».

اظهارات این نماینده مجلس از نظر ارتباط FATF به قیمت دلار، آدرس غلطی است مشابه آدرس غلط سال ۹۴ که در رابطه با برجام داده شد. زیرا مسئله ارز از یک سو به دلیل اختلالاتی است که در دسترسی ارز ایران به وجود آمد مثل اقداماتی که در دبی برای محدود شدن صرافی‌ها انجام گرفت) و از سوی دیگر، وجود نقدینگی بسیار زیاد در بانک‌های کشور، باعث حرکت و هجوم این نقدینگی به سمت بازار‌های سوداگرانهای مثل ارز و طلا و مسکن شد؛ بنابراین دو عامل اصلی، یعنی تحریم‌ها و محدودیت‌های آمریکا و عدم هدایت و مدیریت نقدینگی کشور توسط بانک مرکزی باعث افزایش نرخ ارز شده است و در این بین نمی‌توان نقش زیادی را برای FATF قائل شد. کما اینکه بر عکس می‌توان تصور کرد که ارائه اطلاعات مبادلات مالی خارجی ایران به FATF احتمالا نقش موثری در فرآیند فعالیت صرافی‌ها در زمستان گذشته و افزایش قیمت ارز داشته است. در نتیجه، ادعای کاهش قیمت دلار در صورت تصویب و اجرای دستورات FATF ادعای بی اساسی است. در واقع، در بین عوامل خارجی که می‌توانند بر نرخ ارز اثر بگذارند، اثر تحریم‌های آمریکا بسیار بیشتر از هر عاملی است و بانک‌های خارجی بیش از هر چیزی، از این تحریم‌ها واهمه دارند، زیرا این جرائم و تحریم‌های آمریکا بوده که بر این بانکها هزینه‌های عینی وارد کرده است و نه حضور کشوری در لیست سیاه FATF. تقریبا هیچ اظهار نظری از مدیران بانک‌های بزرگ دنیا شنیده نشده که دلیل همکاری نکردن با ایران را محدودیت‌های FATF اعلام کرده باشد. برعکس تقریبا همه آن‌ها ترس از تحریم‌های یک جانبه آمریکا را دلیل همکاری نکردن با ایران اعلام می‌کنند.

جالب اینجاست این ادعا‌های غلط و حتی پیش بینی کاهش ۵۰ درصدی نرخ ارز، توسط نماینده‌ای صورت گرفته است که حتی نمی‌داند FATF یک لایحه از لوایح ۴ گانه نیست، بلکه سازمانی بین الدولی است که ایران را ملزم کرده تا لوایح ۴ گانه را به تصویب برساند.

[۱]http://www.entekhab.ir/fa/news/۲۱۳۵۷۶

[۲]http://banker.ir/news/۱۲۸۳۵۵

[۳]http://www.boursenews.ir/fa/news/۱۴۶۱۶۵

[۴]http://www.entekhab.ir/fa/news/۱۹۷۵۰۹

[۵]http://ireconomy.ir/fa/page/۱۹۹۰۶

[۶]http://www.rajanews.com/news/۲۳۰۶۶۳

منبع: فارس