پیشنهاد انتقال SPV به ایران با وجود ابهامات درخصوص تداوم فعالیت در سوئیفت

بررسی تحولات اخیر نشان می‌دهد، با ابهام در تداوم دسترسی به سوئیفت، پیشنهاد انتقال SPV اروپایی به داخل خاک کشور تا حدی چالش‌های پیش روی بهره‌برداری از این نهاد مالی را می‌تواند از میان بردارد.

کد خبر: ۳۱۶۳۴۲

تاریخ: ۰۹ آبان ۱۳۹۷ - ۱۴:۴۴

به گزارش گروه سایر رسانه‌های دفاع پرس، دولت ترامپ امسال از توافق هسته‌ای سال 2015 ایران و قدرت‌های جهانی خارج شده و در حال وضع مجدد تحریم علیه کشورمان است. این تحریم‌ها باعث شده بانک‌ها و شرکت‌های غربی با یک انتخاب دشوار روبرو شوند، اگر آنها به روابط تجاری خود با ایران ادامه بدهند، دیگر به نظام مالی و بازار‌های آمریکا دسترسی نخواهند داشت. به همین علت برخی شرکت‌ها روابط خود را محدود کرده‌اند. این درحالی است که هنوز یک پیوند مالی مهم همچنان برای روابط مالی ما برقرار است، جامعه جهانی ارتباطات مالی بین بانکی (سویٔیفت) که نقشی حیاتی در انتقال پول در نظام بانکی بین المللی ایفا می‌کند. سوئیفت بیش از یازده هزار بانک را در دویست کشور جهان به هم وصل می‌کند.

سوئیفت که در حقیقت یک سامانه پیام رسانی مالی و بانکی است از سوی یک تعاونی بلژیکی با همین نام اداره می‌شود. این سامانه که تحت مالکیت و استفاده بانک‌ها در سراسر جهان قرار دارد، نقشی مرکزی نیز در جریان یافتن پول در سراسر جهان ایفا می‌کند. به عنوان مثال اگر یکی از مشتریان بانک آمریکا (Bank of America) بخواهد به حساب یکی از مشتریان بانک انگلیسی پول انتقال بدهد، بانک آمریکا با استفاده از سامانه سویٔیفت یک پیام برای بانک انگلیسی می‌فرستد و از آن برای انتقال پول درخواست می‌کند.

از آنجا که در دور تازه تحریم ها، این پیام رسانی مالی را هدف قرار داده است، سویٔیفت تحت فشار شدید برای قطع دسترسی ایران قرار دارد. اما سویٔیفت تا کنون چنین کاری انجام نداده است.

دولت ترامپ در این شرایط باید گزینه‌هایی بسیارچالش برانگیزی را بررسی کند. دولت آمریکا می‌تواند با در پیش گرفتن یک رویکرد بسیار سختگیرانه، سویٔیفت یا هر بانک و اشخاص مرتبط با آن را تحت تحریم و مجازات قرار دهد. اما این اقدام باعث ایجاد اختلال در کارکرد بانک‌ها و موسسات مالی عظیمی می‌شود که مالک سویٔیفت هستند و از آن استفاده می‌کنند. به طور کلی اهمیت این سامانه پیام رسانی مالی را به هیچ عنوان نمی‌توان نادیده گرفت. اما اگر سویٔیفت مجاز شود که به روابط کنونی خود ادامه بدهد، می‌توان از سوئیفت برای انتقال پول به به هر جایی که لازم باشد استفاده کرد. از سوی دیگر این نکته هم باید مد نظر باشد که با حذف سوئیفت از تراکنش و خارج کردن تبادل مالی، از بانک عملا کارایی اطلاعاتی تحریمی امریکا کم می‌شود.

باید به خاطر داشته باشیم که سوئیفت سال 2105 یعنی زمانی که ایران تحت تحریم قرار داشت، روابط خود را قطع کرد. اما ممکن است شرایط این روز‌ها برای مدیران سویٔیفت چندان شفا نباشد. در سال 2105 اتحادیه اروپا و آمریکا تحریم‌هایی علیه ایران وضع کردند و سویٔیفت نیز به عنوان یک شرکت بلژیکی مجبور بود از تحریم‌های اتحادیه اروپا پیروی کرد.

این در حالی است که اتحادیه اروپا در شرایط کنونی تلاش می‌کند ارتباطات تجاری و مالی خود را با ایران حفظ کند. این اتحادیه از سوی دیگر در تلاش است در تحریم‌ها و سیاست‌های آمریکا علیه ایران با اخلال مواجه کند. اتحادیه اروپا همزمان مشغول کار روی سامانه ویژه‌ای برای حمایت از تجارت با ایران است.

درماه‌های اخیر دولت‌های اروپایی روی نهاد قانونی که با نام «نهاد ویژه مالی» (SPV) شناخته می‌شود، کار کرده‌اند. آن‌ها در این خصوص ان قدر مطمئن سخن گفته‌اند که SPV می‌تواند عملیاتی شود و اروپا می‌تواند از این مدل برای نشان دادن توانایی خود برای اجرای تعهداتش به ایران استفاده کند. این درحالی است که برخی مشکلات بر سر راه اندازی این ساختار مالی از جمله محل استقرار آن، از رونمایی اش در هفته‌های قبل جلوگیری کرده است.

برخی کارشناسان معتقدند، انتقال این نهاد واسط به ایران و استفاده از فیس‌های ایرانی توسط طرفین برای تعدیل دو طرف ترازنامه ضروری است. به این ترتیب از آنجا که SPV به عنوان یک سازوکار تمام اروپایی، طرف کشور‌هایی مثل چین و روسیه نخواهد بود رغبت سایر طرف‌های تجاری ایران برای ورود به این نهاد بیشتر می‌شود.

منبع: تسنیم