«چشم عقاب» ایرانی دوربردتر از پیشرفته‌ترین رادار اروپایی/ کشف و رهگیری ۱۰۰ هدف دریایی و هوایی با چهار هزار اِلِمان +عکس

رادار چشم عقاب به نسبت مدل‌های قدیمی نیاز کمتری به تعمیر و نگهداری داشته، سطح مقطع راداری سازه آن به نسبت نمونه‌های قبلی پایینتر است و اهداف متفاوتی مثل شناور، هواپیما، پهپاد و موشک کروز را کشف می‌کند.

کد خبر: ۳۲۲۶۶۳

تاریخ: ۱۹ آذر ۱۳۹۷ - ۰۹:۴۱

به گزارش گروه سایر رسانه‌های دفاع پرس، تجربه تاریخی در نبرد‌های دریایی نشان دهنده این مسئله است که شناور‌های رزمی در صورتی که از پوشش دفاع هوایی خوبی (چه به شکل هواپیما‌های رزمی، چه سامانه‌های راداری و موشکی) برخوردار نباشند در برابر حملات موشکی و هوایی شدیدا آسیب پذیر هستند. تجربه درگیری نا برابر نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با ناوگان آمریکا در خلیج فارس در تابستان سال ۶۷ خود گواه بسیار روشنی بر این مسئله است.

نیروی دریایی ارتش با وجود تمام ضربات و مشکلات حاصل هشت سال جنگ تحمیلی و تحریم‌های گسترده، وارد دوران پسا دفاع مقدس شده و کم کم فعالیت برای بازسازی و کسب توان بیشتر رزمی را آغاز کرد. بعد از مدتی و بر اساس تدابیر فرماندهی کل قوا، نیروی دریایی ایران از وضعیت یک نیروی ساحلی، خارج و ماموریت‌های دوربردتری (برای نمونه بحث اسکورت شناور‌های تجاری در خلیج عدن) به آن واگذار شد و مسئله شناورسازی در قالب طرح‌های موج و سینا نیز کم کم شناور‌های جدید ایرانی را وارد سازمان رزم نداجا کرد. تجربه‌های اول مثل ناو جماران یا کلاس سینا بیشتر بر اساس طرح‌های محافظه کارانه و کم ریسک‌تر بود تا با هزینه کمتری یک سری از کلیات و مباحث در حوزه طراحی شناور‌های رزمی برای صنایع دفاعی و نیروی دریایی مشخص و عملیاتی بشود.

تصویری دردناک از ناو سهند بعد از حمله نیرو‌های آمریکایی به آن در خلیج فارس.

اما همچون بسیاری دیگر از سازمان‌ها و صنایع دفاعی کشورمان، ساخت یک یا دو نمونه اول از یک سامانه و سلاح، باعث توقف و رضایت متخصصان و فرماندهان نشده و هر کدام از محصولات جدید، با نبوغ و نوآوری‌های متنوعی همراه بوده‌اند که از هر جهت، توان دفاعی و رزمی جمهوری اسلامی را بالا برده و نشان می‌دهد اگر در بخش خودروسازی، بیش از ده سال است یک نوع محصول با پول‌های سرسام آور تولید و عرضه می‌شود و هیچ تغییر کیفی یا شکلی محسوسی ندارد، در صنایع نظامی، هر رونمایی با انبوهی از ابتکارات و خلاقیت‌ها همراه است.

رادار‌ها چشم یک شناور

به گزارش مشرق، در هر سناریوی درگیری نظامی؛ چه یک سرباز پیاده مجهز به یک سلاح هجومی را تصور کنید، چه یک فروند جنگنده برای رزم هوایی و چه یک ناو برای مقابله با تهدیدات سطحی یا هوایی، طبیعتا در ابتدا باید بتوانید هدف را ببینید، به هویت او به عنوان دشمن پی ببرید و سپس به سمت او در صورت لزوم با سیستم تسلیحاتی خود اجرای آتش کنید.

رادار‌ها به صورت امروزی از جنگ جهانی دوم به این طرف در ارتش‌های جهان وارد خدمت شدند و از کشف اهداف سطحی و هوایی تا کنترل توپ‌ها و موشک‌ها کاربرد دارند. اما در چند دهه اخیر مفهوم جدیدی به نام رادار آرایه فازی وارد خدمت شده و در بسیاری از جنگنده‌ها و شناور‌های رزمی به کار می‌روند. رادار‌های آرایه فازی به صورت کلی به دو نوع فعال و غیر فعال تقسیم می‌شوند.

رادار آرایه فازی عصر بر روی ناو جماران

به زبان ساده یک رادار آرایه فازی، راداری است که به جای داشتن یک دیش، دارای صد‌ها و شاید هزاران گیرنده و فرستنده است. این رادار‌ها دارای قدرت بسیار بیشتری در زمینه توان برون دهی امواج و همچنین مقاومت در برابر سامانه‌های جنگ الکترونیک هستند. در رادار‌های آرایه فازی غیر فعال برای کل المان‌ها (یعنی فرستنده و گیرنده ها) یک منبع تغذیه کلی وجود دارد، ولی در گونه فعال برای هر المان یک منبع تغذیه مجزا وجود دارد.

چشم عقاب ایرانی؛ نگاهی به یک محصول پیشرفته اروپایی

طی روز‌های اخیر و در مقر فرماندهی نیروی دریایی ارتش، از یک سری از دستاورد‌های نداجا رونمایی شده که در بین این دستاوردها، یک ماکت از سیستم راداری پیشرفته و جدید نیز وجود داشت که این سیستم «چشم عقاب» نامگذاری شده است؛ یک سامانه هدایت تیر سه بعدی غیرچرخان که این سامانه با هدف طراحی کشف و رهگیری بیش از ۱۰۰ هدف سطحی و هوایی و انتقال اطلاعات آن‌ها به سامانه‌های موشکی و توپخانه نصب شده روی ناوها، طراحی شده است. سامانه چشم عقاب در مرحله آزمایشی قرار دارد و در آینده نزدیک به تولید انبوه خواهد رسید.

ماکت رادار چشم عقاب

منظور از اصطلاح هدایت تیر، همان رادار کنترل آتش است که بحث کشف و رهگیری اهداف و البته هدایت سامانه‌های تسلیحاتی به سمت اهداف را بر عهده دارد. منظور از بحث غیر چرخان این است که در هر طرف این رادار، یک صفحه حاوی المان‌های راداری قرار دارد که ثابت هستند و در مجموع پوشش کامل اطراف شناور را کامل می‌کنند. البته این اولین رادار آرایه فازی نصب شده بر روی شناور‌های نداجا نیست بلکه رادار عصر اولین رادار نصب شده با قابلیت آرایه فازی در باند اس بود که بر روی برخی شناور‌های نیروی دریایی ارتش نصب شد. این رادار در برابر هدفی با سطح مقطع راداری ۴ متر مربع بردی در حدود ۲۰۰ کیلومتر دارد.

امیر سیاری و امیر خانزادی در کنار ماکت رادار چشم عقاب

همانطور که اشاره شد برد رادار مورد نظر در حدود ۲۰۰ کیلومتر بوده و ارتفاع کشف آن نیز در حدود ۳۰ کیلومتر است. این رادار در هر وجهه خود دارای هزار المان بوده و هر وجه قادر به رهگیری همزمان سه هدف است. یعنی رادار چشم عقاب توان رهگیری ۱۲ هدف به صورت همزمان را نیز دارد. تعداد کل المان‌ها نیز با این حساب در «چشم عقاب»، چهار هزار المان است که هر کدام از این المان ها، نقش مهم و اثرگذاری در کشف و شناسایی هدف ایفا می‌کنند.

چشم عقاب توانایی بروزرسانی وضعیت اهداف را در زیر ۱ ثانیه در هر نوبت داشته و امکان ارسال تصادفی پالس، تغییر سریع فرکانس و تجزیه و تحلیل سیگنال‌های اخلالگر را دارد که این توانایی‌ها جزو زیر مجموعه بحث مقابله بر علیه اقدامات متقابل الکترونیک یا ECCM قرار می‌گیرد. این رادار به نسبت مدل‌های قدیمی‌تر نیاز کمتری به تعمیر و نگهداری داشته و سطح مقطع راداری بدنه و سازه آن به دلیل ساختار و نوع طراحی آن به نسبت نمونه‌های قبلی بسیار کمتر است. این رادار می‌تواند اهداف بسیار متفاوتی مثل شناور، هواپیما، بالگرد، پهپاد و موشک کروز را کشف و تعقیب کند.

شکل ماکت و طراحی این رادار ایرانی نیز شبیه به یکی از پروژه‌های موفق و مشهور در دنیا یعنی طرح APAR از شرکت تالس که یک شرکت چند ملیتی با مرکزیت فرانسه است، می‌باشد و طبیعتا توانایی‌های آن نیز در حوزه دریایی و هوایی، همچون اینگونه رادارها، قابل اتکا و دلگرم کننده است.

نکته مهم این است که این رادار تا الان روی سه کلاس از ناو‌های محفاظ اروپایی نصب شده و هر سه کلاس ناو مورد نظر ناو‌هایی با ماموریت تخصصی دفاع هوایی هستند که شامل ناو‌های محافظ کلاس Iver Huitfeldt از دانمارک، کلاس De Zeven Provinciën از هلند و کلاس Sachsen از آلمان است. در ادامه، تصاویر این شناور‌ها و رادار مورد نظر که بر روی هر کدام از آن‌ها مشخص شده، آمده است.

کلاس Sachsen

کلاس Iver Huitfeldt

کلاس De Zeven Provinciën

این شناور‌ها در کلاس ناو‌های محافظ از جمله پیشرفته‌ترین شناور‌های رزمی هستند که ماموریت تخصصی دفاع هوایی برای آن‌ها تعریف شده و البته در کنار بحث دفاع هوایی توانایی‌های جنگ ضد زیردریایی و ضد شناور سطحی نیز برای آن‌ها وجود دارد. این رادار برای مثال می‌تواند تا ۲۰۰ هدف را در آسمان تا فاصله ۱۵۰ کیلومتری به صورت همزمان تعقیب کند. در بحث کنترل آتش نیز این رادار می‌تواند به صورت همزمان تا ۳۲ تیر موشک با سیستم هدایت نیمه فعال را به سمت اهداف خود هدایت کند. قابلیت هدایت آتش توپخانه دریایی و همچین لینک شدن و استفاده از اطلاعات سنسور‌های دیگر از جمله مشخصات این رادار به شمار می‌آید.

با این اوصاف، رادار ایرانی چشم عقاب در برخی ویژگی‌ها همچون برد، بالاتر از نمونه مشهور اروپایی قرار می‌گیرد و این موضوع با توجه به اهمیت کشف هدف و کنترل آتش برای شناور‌های دریایی که عملا هم باید با هدف هوایی درگیر شوند و هم با شناور‌های سطحی، یک مزیت مهم و بزرگ به حساب می‌آید. در عین حال، رشد سریع استفاده از رادار‌های آرایه فازی در سامانه‌های پدافندی، جنگنده‌ها و اکنون شناور‌های نیرو‌های مسلح کشورمان نشان می‌دهد یکی از مهمترین و استراتژیک‌ترین فناوری‌های راداری در جهان، در داخل کشور بومی و گسترده شده و به زودی، چشمان عقاب بسیاری، رو در روی هر نوع متجاوز یا نیروی فرامنطقه‌ای، در آسمان و زمین و دریا ظاهر خواهند شد.

انتهای پیام/ 112