در نخستین نشست هم‌اندیشی تدوین تاریخ شفاهی مطرح شد؛

ورود مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس به تاریخ شفاهی محور مقاومت

اولین نشست هم‌اندیشی تدوین تاریخ شفاهی غیرنظامی در مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس با حضور ریاست مرکز و مجریان پروژه‌های تاریخ شفاهی غیرنظامی برگزار شد.

کد خبر: ۳۲۳۷۰۶

تاریخ: ۲۶ آذر ۱۳۹۷ - ۱۲:۰۷

به گزارش گروه حماسه و جهاد دفاع پرس، اولین نشست هم‌اندیشی تدوین تاریخ شفاهی غیرنظامی در مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس برگزار شد. در بخشی از این نشست، دکتر علی‌محمد نائینی تاریخ شفاهی در مرکز اسناد را به‌عنوان یک  پژوهش بسیار مهم و ماندگار برشمرد و اظهار داشت: تاریخ شفاهی در مرکز اسناد متفاوت از تاریخ شفاهی در جاهای دیگر است، البته منظور این نیست که در جاهای دیگر تاریخ شفاهی نیست بلکه چون اینجا مرکز اسناد است، یک مطالعه تاریخی مستند و مستحکم را برای مجریان ایجاب می‌کند یعنی یک روایت واقعی مبتنی بر اسناد و واقعیت‌های میدانی که مسئله مهمی است.

وی با اشاره به اینکه تاریخ شفاهی را گونه‌ای از تاریخ‌نگاری مستند در حوزه دفاع مقدس می‌بینیم، بیان کرد: فرماندهان و مسئولین جنگ در تاریخ‌نگاری موضوعیت دارند و سند هستند، مقام معظم رهبری نیز در فرمایشات اخیرشان به این موضوع اشاره کردند. در گذشته در این مرکز دیدگاهی بود که مثلا اگر با ۲۰، ۳۰  نفر فرماندهان عالی و ارشد گفت‌وگو کنیم، تاریخ جنگ کامل شده است در صورتی که در رویکرد جدید این نگاه را تغییر دادیم و سطح گفت‌وگوها از فرماندهان عالی به قرارگاه‌ها، لشکرها، تیپ‌های مستقل و رسته‌های تخصصی مثل بهداری، لجستیک، ادوات، تبلیغات جبهه و جنگ، توپخانه، اطلاعات، طرح و عملیات، نیروی انسانی، آموزش، حفاظت، گسترش یافت.

تاریخ شفاهی۴۰۰ فرمانده گردان، گام دوم مرکز اسناد

وی ادامه داد: در حال حاضر یک لیست ۲۰۰ نفره تهیه ‌شده و محصول کار اولمان است و ۴۰۰ فرمانده گردانی که در جنگ بوده‌اند و کمتر کسی به سراغ آن‌ها رفته، فهرست کرده‌ایم که در گام بعدی به سراغ آن‌ها خواهیم رفت. حوزه‌های تخصصی جنگ بسیار مهم است. همان‌طور که فرمانده لشکر، جنگ را در سطح لشکر هدایت کرده، رئیس ستادی که این لشکر را آماده کرده و آن واحدهای تخصصی که این یگان را برای عملیات آماده کردند از اهمیت زیادی برخوردارند اما متأسفانه به این موضوع کمتر توجه شده است.

ورود مرکز اسناد به تاریخ شفاهی محور مقاومت

وی با بیان اینکه مرکز اسناد علاوه بر تاریخ شفاهی دفاع مقدس به تاریخ شفاهی محور مقاومت نیز ورود کرده است، گفت: در محور مقاومت فرماندهانی را داریم که برخی سه یا چهار سال و بعضی هفت الی هشت سال در جبهه مقاومت حضور داشتند و نقش‌آفرینی‌هایی که کردند قطعا از امثال شهید همت و باکری نقش جدی‌تری داشته‌اند و هم‌اکنون نیز این نقش را ایفا می‌کنند.

سردار نائینی بر ضرورت وجود شیوه‌نامه برای تاریخ شفاهی تاکید کرد و توضیح داد: ما نیازمند نقشه راهی برای توسعه کارها هستیم و مهم‌ترین مشکلی که اکنون در این زمینه داریم، پژوهشگر و مجری است.

وی نقش مجریان در پروژه‌های تاریخ شفاهی را مهم برشمرد و گفت: مجری حرفه‌ای، باید قبل از گفت‌وگو خودش طرح داشته باشد و پژوهش کند و بر اساس پژوهش نحوه گفت‌وگو را طراحی کند و سپس در اجرا، یک اجرای حرفه‌ای داشته باشد و سپس بتواند متن را به‌خوبی پیاده و تدوین و به یک اثر خوب تبدیل کند.

مشاور فرمانده کل سپاه پاسداران تاکید کرد: معتقد هستم نقش مجریان از اهمیت بیشتری نسبت به راویان برخوردار است، چون در بسیاری از مواقع، گفت‌وگوها با فرماندهان و بعضی از راوی‌ها، بسیار سخت است. یک مجری باید در انسجام دقیق مطالب دقت کند و با توجه به فراموشی راوی، تعارض‌ها، تناقض‌ها، اغراق‌ها، کم‌گویی و زیاده‌گویی‌ها، همه این موارد را مدیریت کند تا خروجی کار بسیار خوب باشد.

وی از عدم سازمان‌دهی اسناد به ‌صورت تخصصی به عنوانی را یکی از مشکلات در این حوزه نام برد و با بیان مثالی توضیح داد: مثلا مبحث لجستیک در متن ۱۴۰۰ الی ۱۵۰۰ جلسه، در چندین جلسه بحث شده ولی به‌عنوان یک فایل جداگانه استخراج ‌نشده است.

ضرورت توجه به همه ابعاد زندگی فرماندهان در تدوین تاریخ شفاهی

سردار نائینی توجه به همه ابعاد زندگی فرماندهان را از دیگر نکات مهم در تدوین تاریخ شفاهی مطرح کرد و بیان کرد: هر فرماندهی دارای جلوه‌های ویژه‌ای هم در دوره مسئولیت و هم در زندگی شخصی‌اش است، سعی کنید آن جلوه‌های ویژه را فهرست کنید و به آن جلوه‌های مفید و موثر بپردازید. یعنی هر فردی که تاریخ شفاهی یک فرماندهی را می‌خواند ضمن اینکه این‌ها همه‌اش روایت جنگ است، جذابیت‌های متفاوتی هم به خاطر روحیات و منش و خصوصیات و نحوه زندگی‌هایی که این‌ها با همدیگر داشتند، در هرکدام از روایت‌ها باشد.

رئیس مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس با بیان اینکه یاد از شهدا بسیار مهم است، به مجریان یادآور شد: سعی کنید راویان، خاطرات خودشان را از شهدا و دوستانشان مطرح کنند، تاریخ‌نگاری صرف و خشک نباشد بلکه جنبه‌های عاطفی و حماسی بخصوص از رفقا و شهدا، خیلی مهم است. نکته بسیار مهم این است که بعضی از فرماندهان ما بعد از جنگ، تحصیل‌ کرده‌اند و با دانش امروزی‌شان سخن می‌گویند و با دانش امروزی‌شان به آن تصمیمات زمان جنگ، خدشه وارد می‌کنند و این غلط است و نباید مجری این اجازه را بدهد که این‌چنین روایت کند و روایت با دید همان زمان جنگ باشد.

تاریخ شفاهی باید روان، جذاب و مخاطب پسند باشد

وی در خاتمه با ذکر این نکته که متن تاریخ شفاهی باید روان، جذاب و مخاطب پسند باشد و مخاطب عمومی داشته باشد، بر استمرار چنین نشست‌هایی تأکید کرد و گفت: اگر در هر جلسه چند نکته مطرح شود به معنای چند مهارت جدید در کار است و باعث افزایش کیفیت کار می‌شود و این ارزشمند است و امیدواریم این جلسات استمرار داشته باشد.

انتهای پیام/ 131