یادداشت؛

مذاکرات ژنو 2 و راهبرد برد- برد در دیپلماسى

اگر امریکا و انگلیس کاتالیزورهاى ایران‏هراسى در منطقه باشند، عاملین اجرایى این سیاست در منطقه بى‏شک عربستان سعودى و اسرائیل هستند.

کد خبر: ۳۲۹۸

تاریخ: ۲۰ آبان ۱۳۹۲ - ۱۴:۰۲

خبرگزاری دفاع مقدس- اسماعیل دانشور: دیپلماسى به عنوان یکى از اصول و ارکان سیاست خارجى، به دنبال پیشبرد منافع ملى یک کشور است.

گفت و گو و مذاکره اساس دیپلماسى است و با این روش مىتوان منافع ملى را در دیپلماسى پیش برد. در طول یک دهه گذشته، مذاکرات هستهاى یکى از اصلىترین موضوعات دیپلماسی ایران در سطح بینالملل بوده است.
صهیونیسم بینالملل به دنبال بنبست دیپلماتیک ایران در این مذاکرات بودند، جمهورى اسلامى با ایجاد فضاى صلحجویانه و متعامل، از به بنبست کشاندن مذاکرات جلوگیرى به عمل آورد.

مذاکرات ژنو1 و ژنو2 که حول محور مسئله سوریه و بحث هستهاى جمهورى اسلامى ایران بوده، از موضوعات اصلى سیاست خارجى ایران در دولت یازدهم (حجت الاسلام والمسلمین روحانى) بوده است، مذاکراتى که براساس راهبرد نرمش قهرمانانه و به دنبال اجراى اصول حکمت و عزت در حوزه دیپلماسى است.

جمهورى اسلامى ایران در مذاکرات ژنو1 باب جدیدى از گفت وگوها را باز کرد و پیشنهاد جدیدى را روى میز طرفهاى مذاکره گذاشت تا موضوع هستهاى ایران حل و فصل شود. اهداف مشترک، گام اول این  پیشنهاد بود تا حق غنىسازى براى جمهورى اسلامى ایران محفوظ باشد. موضوعى که در یک دهه گذشته همواره مذاکرات را به بنبست کشانید تا زیادهخواهىهاى طرفهاى غربى نمایان گردد.

جمهورى اسلامى ایران بر مبناى طرح پیشنهادى خود، خواسته تا غنىسازى را در خاک خود انجام دهد و در مورد درصد آن با طرفهاى مقابل به یک اشتراک نظر برسد. طرف مقابل مذاکره، در رأس آن امریکا نیز با احتیاط پیشنهادات ایران را بررسى کرد که در مذاکرات ژنو 2 این گفت و گوها بر اساس صورت مسئله شفاف ادامه یابد.

نکته قابل توجه در مذاکرات ژنو 2 جدى بودن و اشتراک نظر دو طرف در موضوع گفت و گوهاست. به طورى که دو طرف در مورد پیدا کردن یک راهحل دراین موضوع دیپلماتیک همنظر هستند، اما روشهاى اجرایى آن به نظر متفاوت مىرسد که این یک امر طبیعى است. علت این است که امریکا و غرب به دنبال منافع خود در این مذاکرات که همانا مهار ایران است، مىباشند و از طرفى ایران نیز حق غنىسازى و رسیدن به فناورى هستهاى صلحآمیز را حق خود و ملت خود مىداند. لذا رسیدن به یک راهکار مشترک در این اهداف متفاوت، سخت به نظر مىرسد و نقطه عطف براى ایران در این مذاکرات پذیرش حق غنىسازى براى ایران خواهد بود.

تکیه بر قدرت ملى، دفاع از مصالح کشور، مذاکرات براساس اصول حکمت، مصلحت و عزت از پایههاى اصلى در دیپلماسى ایران در ژنو 2 است که مىتواند از حقوق هستهاى جمهورى اسلامى ایران دفاع کند و مىتواند بازى برد ـ برد را که گرفتن امتیاز از طرف مقابل است به همراه آورد.

علل و چرایى عدم اعتماد ایران به امریکا

اختلافات سیاسى دو کشور ایران و امریکا همواره مانع بزرگى براى تحقق دیپلماسى مىشود و اگر این اختلافات بالا بگیرد مىتواند پایانى بر دیپلماسى و آغاز رویکرد خصمانه و حتى جنگ باشد.

ایالات متحده امریکا در طول 35 سال پس از پیروزى انقلاب اسلامى، همواره رویکرد خصمانهاى علیه جمهوری اسلامی ایران  داشته است که راه تعامل و گفت و گو را مسدود کرده است. امریکا به دلیل رویکرد نظام سلطهطلبى و هژمونى در رفتار با ایران با دیدی تحقیرآمیز برخورد کرده و حتى در مواقعى به دنبال سرنگونى حکومت اسلامى ایران بوده است و مسلماً چنین رویکردى راه گفت و گو و تعامل را مىبندد.

نشان دادن چراغ سبز به صدام حسین براى راهاندازى جنگ علیه ایران، تحریم اقتصادى ایران در سطح بینالمللى و مسدود کردن اموال و دارایىها، شرکت در پروژه ایرانهراسى و تحریک اعراب و ایجاد سوءظن علیه ایران در منطقه خاورمیانه، تحریم نفتى ایران که از دوره کلینتون جنبه قانونى پیدا کرد و در دوره اوباما به اوج خود رسید و ...

این رویکرد خصمانه مسلماً جایى را براى تعامل و گفتگو در طول این 35 سال باقى نگذاشته و اخیراً امریکایىها علائم و نشانههایى را در صحنه دیپلماسى فرستادهاند که باب گفتگو و مذاکره را با ایران باز نمایند اما با توجه به سابقه نامطلوبى که از امریکا وجود دارد ایران باید هم با احتیاط به این موضوع بنگرد، احتیاطى که شرط عقل در دیپلماسى و از اصول حکمت در سیاست خارجى محسوب مىشود.

بنابراین ما نمی توانیم به سادگى به امریکا اعتماد کنیم، لذا باید در مسیر مذاکرات با پشتوانه محکم و قدرت ملى، بدون کوتاه آمدن از خطوط قرمز دیپلماسى که همانا حق غنىسازى در خاک میهن عزیزمان یکى از آنها مىباشد، حرکت کنیم.

رژیم صهیونیستی و عربستان نگران تر از همیشه

بىشک اسرائیل و عربستان بیشتر از دیگر کشورها نگاه به ژنو 2 دارند و نگران برآورده شدن خواسته های ایران هستند؛ چرا که توانایى فناورى هستهاى که به قدرتگیرى ایران درمنطقه کمک مىکند سبب نارضایتى برخى دولت و در راس آنها رژیم غاصب صهیونیستی و آل سعود را به همراه دارد. دشمنى دیرینه اعراب خاورمیانه نسبت به ایران، پدیده تازهاى نبوده و متأسفانه روباه پیر استعمار (انگلیس) در پرورش و دامن زدن به این اختلافات کوتاهى نکرده است.

این سوءظن و بدبینى زمانى افزایش یافت که انقلاب اسلامى ایران درسال 1357 به وقوع پیوست. انقلابى که یک نظام شیعى را در منطقه به وجود آورد و سبب وحشت و هراس دولتهاى سنى عرب منطقه گردید. در میان دولتهاى سنى، عربستان سعودى  با عقاید سلفى وهابیت خود بیش از دولتهاى دیگر نسبت به دولت شیعى ایران حساسیت نشان داد و از همان ابتداى پیروزى انقلاب اسلامى با کمک به صدام در تهاجم علیه ایران زمینه شروع جنگ تحمیلى را فراهم کرد و در طول جنگ نیز از هیچگونه کمک مالى، اطلاعاتى و سیاسى به دولت صدام دریغ نورزید.

از طرف دیگر رژیم صهیونیستى که بیش از هر دولت دیگر از جنگ ایران و عراق استقبال مىکرد، در طول جنگ با راهاندازى جنگ روانى علیه ایران و کمکهاى غیرمستقیم به عراق به دنبال سرنگونى نظام مقدس جمهورى اسلامى ایران بود.

با پایان جنگ نیز، این دو کشور به مانند دو اهرم فشار درمنطقه، علیه منافع و مصالح ملت انقلابى ایران در منطقه فعال شدند. تشکیل گروه  طالبان در افغانستان با حمایت مالى عربستان امکانپذیر شد و حمایت از گروههاى معاند و اپوزیسیون داخلى ایران نیز از اقدامات صهیونیستها در منطقه بود تا از قدرتگیرى ایران در منطقه جلوگیرى به عمل آید.

اگر امریکا و انگلیس کاتالیزورهاى ایرانهراسى در منطقه باشند، عاملین اجرایى این سیاست در منطقه بىشک عربستان سعودى و اسرائیل هستند. این موضوع زمانى قوت می یابد که ایران در سال 2003 میلادى به هستهاى شدن می رسد و اینگونه این دو کشور بیش از هر دولتى در منطقه بیمناک می شوند که ایران چند سال دیگر به غنىسازى اورانیوم در حد بالایى خواهد رسید و با قدرت بازدارندگى نظامى و توانمند شدن اقتصادى، دیگر هیچ کشورى جلودار آن نخواهد بود.

این محاسبات اسرائیل و عربستان را بر آن داشت که بیش از پیش دست به دامن اربابان خود شوند و از تحریم، تهدید و فشار علیه ایران استقبال کنند و در راه اجرای هرچه سخت تر آن  تمام تلاش خود را به کار گیرند، به گونهاى که نتانیاهو در دیدار خود با جانکرى، خواستار افزایش تحریم و فشارعلیه ایران شده است و در مجامع مختلف بینالمللى ایران را متهم به حمایت از تروریسم و تلاش براى به دست آوردن بمب اتم کرده است.

اسرائیل و عربستان سعودى در منطقه منافع مشترکی علیه نظام شیعی ایران دارند و لذا در راه عدم دستیابی ایران به انرژی هسته ای حاضرند هر هزینه ای را متقبل شوند.