یادداشت/ رسول حسنی

نگاه قدسی مردم به امام (ره) مانعی برای پرداخت سینمایی به ایشان

سینمای ایران همچنان از فیلمی در خصوص امام خمینی (ره) عاری است و یکی از دلایل آن ساحت قدسی امام راحل (ره) است که غالب مردم به آن معتقد هستند.

کد خبر: ۳۴۹۰۲۶

تاریخ: ۱۴ خرداد ۱۳۹۸ - ۰۲:۱۷

گروه فرهنگ و هنر دفاع‌پرس ـ رسول حسنی؛ در طول تاریخ پربار شیعه همواره نهضت‌ها و قیام‌های متعددی روی داده است که همگی به تاسی از قیام سیدالشهدا (ع) شکل گرفتند. از قیام زید فرزند امام  سجاد (علیه السلام) در قرن اول هجری تا نهضت امام خمینی (ره) در هزاره دوم تاریخ اسلام، هیچگاه روحیه ضد طاغوتی شیعیان نمُرد و آتش مبارزه خاموش نشد. اگر امام راحل می‌فرمایند: «این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگه داشته است.» صرفا جمله‌ای برای تکریم قیام امام حسین (ع) نیست بلکه همه فلسفه نهضت امام خمینی (ره) در آن نهفته است و هیچ عبارت دیگری نیز نمی‌تواند ماهیت انقلاب اسلامی ایران را چنین جامع و مانع تعریف کند.

سوال مهم اینجاست که چرا از میان همه قیام‌ها تنها امام خمینی (ره) بود که توانست نظام 2500 ساله شاهنشاهی را به اتکای نهضت عاشورای امام حسین (ع) سرنگون کند و حکومتی مبتنی بر آموزه‌های اسلام تاسیس کند؟ جواب سوال اینجاست که حکومتی که امام خمینی (ره) آن را تحقق بخشید، بر دو اصل «ولایت‌فقیه» و «انتظار» استوار است. اصل ولایت فقیه که همان ولایت ائمه معصومین (ره) است و انتظار و زمینه‌سازی ظهور امام زمان (عج)، هر دو بقای انقلاب اسلامی ایران را تضمین کرده اند.

در حالی که قیام‌هایی چون قیام توابین و زید بن علی (ع) صرفا به منظور انتقام از خون شهدای کربلا صورت گرفت، هر چند خون‌خواهی از شهدای کربلا شعائر تشیع است اما باید توجه داشت، قیامی که به صرف شهادت طلبی شکل می‌گیرد راه به جایی نخواهد برد و اهداف بالاتری برای آن باید مشخص شود. تاسیس حکومت بدون اعتقاد راسخ به اصل ولایت دلیل دیگری بود که قیام‌های شیعیان را با شکست مواجه کرد.

رمز پیروزی عالم‎گیر امام خمینی (ره) ریشه در تبلور اصل ولایت در قانون اساسی است. این رمز پیروزی به تبع رمز ماندگاری آن نیز خواهد بود. به همین دلیل است که هر روزه شاهد قوام و گسترش انقلاب اسلامی ایران هستیم و دشمنان و معاندان این انقلاب با همه سعی و کوششی که به کار می‌بندند نمی‌توانند این نور الهی را خاموش کنند. زنده بودن اندیشه حضرت امام (ره)، انقلاب اسلامی ایران را به الگویی بدل کرده که در «بیداری اسلامی» نمود پیدا کرده است.

با این توضیح مختصر باید گفت که سینمای ایران و رسانه ملی هنوز اثری تولید نکرده‌اند که شخصیتی چون امام راحل را با این جایگاه مهم به تصویر کشیده باشد. در حالی چهره رهبران جهان چون عمر مختار، نلسون ماندلا، ماهتاما گاندی و... بارها و بارها فیلم شده است، ناگفته پیداست که این رهبران در سایه امام راحل (ره) قرار دارند. دلیل این که هنوز اثری مورد زندگی و اندیشه امام خمینی (ره) ساخته نشده است به جایگاه حضرت امام خمینی (ره) در بین مردم برمی‌گردد.

چه باور کنیم و چه نکنیم غالب مردم، امام خمینی (ره) را در ساحتی از تقدس قرار داده‌اند و نسبت به این شخصیت دینی و ملی حساسیت ویژه‌ای دارند. بیننده نمی‌تواند در یک اثر سینمایی رهبرشان را فارغ از پیش‌فرض‌ها و باورهای‌شان ببینند. مردمی که قرار است مخاطب فیلمی در مورد زندگی امام خمینی (ره) باشند، انتظار ندارند چیزی غیر از آنچه از حضرت امام (ره) درک کرده‌اند ببینند، حتی اگر آنچه که به فیلم تبدیل شده با واقعیت تاریخی تطابق داشته باشد. همین قضیه باعث شده که ممیزی سختی نه از سوی مسئولان که از طرف مردم شکل بگیرد. ناگفته پیداست که این ممیزی تا چه اندازه پر رنگ بوده و عبور از آن غیر قابل اغماض است.

حضرت امام خمینی (ره) تنها یک مرجع تقلید و حتی یک رهبر انقلابی صرف نیست. ایشان از حدود یک شخصیت تاریخی فرا رفته و در نظر مردم ایران و جهان تبدیل به یک اسطوره بی‌بدیل شده است. به همین دلیل پرداختن به چنین شخصیت اساطیری که جای پای محکمی در واقعیت دارد به سادگی میسر نیست. آثاری که تاکنون درباره زندگی امام خمینی (ره) ساخته شده یا شبه مستندهای بی‌حاشیه‌ای بودند که امام خمینی (ره) را از فاصله دور نشان داده‌اند یا آثار تلویزیونی خنثایی بودند که تنها به کودکی امام رحال (ره) می‌پرداختند.

با این همه باید نسبت به ساخته نشدن اثری در مورد زندگی حضرت امام (ره) واکنش جدی نشان داد و این امر مهم را از مسئولان و سینماگران مطالبه کرد. چگونه می‌توان انتظار داشت که سینما باید محملی برای نشر ارزش‌های انقلاب باشد اما کارنامه آن از فیلمی درباره رهبر این انقلاب عاری است. ابزار و زبان سینما آنقدر ظرفیت و توان دارد که بتواند به سمت هر موضوعی برود و آن را در قالب فیلم عرضه کند. اگر ما تصویر درستی از امام راحل ارائه ندهیم، معاندان این عرصه را پر کرده و امام خمینی (ره) را آنطور که می‌خواهند تعریف می‌کنند نه آنطور که هست.

ساخت آثار متعددی علیه تاریخ ملی ایران توسط فیلمسازان غربی زنگ خطری برای ماست و بعید نیست که آنها فیلم‌هایی علیه انقلاب و شخصیت انقلابی امام خمینی (ره) تولید کنند. در چهلمین سال انقلاب اسلامی باید همتی عالی به خرج داد و با یک برنامه‌ریزی بلندمدت آثار درخوری در مورد زندگی و شخصت امام خمینی (ره) تولید کرد، حرکت در این مسیر و رسیدن به این هدف هر چند دشوار است اما غیرممکن نیست.

انتهای پیام/ 161