نقد سریال/ رسول حسنی

«تلاطم» آغازی بر یک اقدام فرهنگی دیرهنگام است

سریال «تلاطم» با طرح موضوع مهمی مثل «مبارزه با فرقه‌گرایی» در خلال پرداختن به «قصاص» و «تأثیرات فضای مجازی» است که سعی کرده تا داستانی تازه خلق کند. فارغ از اینکه کارگردان به هدفش رسیده یا نه باید گفت پخش آن اقدام قابل توجهی است که هرچند دیر اتفاق افتاده اما قابل تقدیر است.

کد خبر: ۳۶۵۲۸۰

تاریخ: ۱۵ مهر ۱۳۹۸ - ۰۸:۳۰

گروه فرهنگ و هنر دفاع‌پرس ـ رسول حسنی؛ رسانه ملی به سیاق سال‌های گذشته در هفته ناجا سریال‌هایی را به این مناسبت روی آنتن فرستاده که از شبکه‌های مختلف سیما در حال پخش است که به نوع سریال‌ها، انتقادات فروانی وارد است. از تکرار چندباره سریال «نوار زرد» تا تله‌فیلم‌های ضعیف و دور از انتظاری که به مخاطب عرضه می‌شود. چنین آثاری نه در شأن نیروی انتظامی است و نه در شأن مخاطبان. عملکرد رسانه و سازندگان آثاری که این روزها شاهد آن هستیم با بهانه‌هایی چون «سانسور» و «ممیزی» ابداً توجیه‌پذیر نیست.

پرونده‌های قضایی متعددی در نیروی انتظامی وجود دارد که قابلیت پخش تلویزیونی دارد و نیروی انتظامی نیز با همه توان برای ساخت از آن آنها حمایت خواهد کرد؛ اما مشکل اساسی به بحث سخت‌افزاری و تجهیزات و منابع مالی نیست. مشکل اساسی در بخش هنری است که از نویسندگی و کارگردانی گرفته تا تهیه‌کنندگی و بازیگری و جلوه‌های ویژه را شامل می‌شود. در یک بحث کلی باید گفت هنرمندان ما هنوز نتوانسته‌اند ژانر پلیسی را بومی‌سازی کنند.

مخاطبان ایرانی هنوز یک پلیس ایرانی با همه ابعاد و ویژگی‌های آن خلق نکرده‌اند و جز چند تجربه محدود در سریال «سرنخ» ساخته «کیومرث پوراحمد» و «کارگاه علوی» ساخته «حسن هدایت» با همه کاستی‌ها و قوت آن پلیسی ندیده‌اند که آن را باور کنند. طبعاً این کاهلی و کم‌فروشی به نیروی انتظامی برنمی‌گردد و اصلاً در حیطه آنها چنین وظیفه‌ای تعریف نشده است. این نویسندگان و کارگردانان سینما و رسانه ملی هستند که باید این عقب‌ماندگی را جبران کنند.

با پوشاندن لباس نیروی انتظامی به تن یک بازیگر و انتخاب یک نام خاص و کلیشه‌ای برای وی و چند سکانس از نمازخواندن و گفتن چند دیالوگ شعاری، پلیس ایرانی خلق نخواهد شد. متأسفانه هنرمندان با اتکا به یک ماجرای پلیسی که ظاهراً داستان آن در ایران می‌گذرد و الهام گرفتن صرف از فیلم‌های پلیسی آمریکایی اقدام به ساخت و تولید فیلم و سریال می‌کنند که اغلب نیز دیده نمی‌شوند.

یکی از راه‌کارهای خلق یک سریال پلیسی رفتن به سمت موضوعاتی است که کمتر به آن پرداخته شده است و در عین حال حساسیت بالایی برخوردار است. توجه به فرقه‌های ضاله و ادیان نوظهور است که معلوم نیست به کدام دلیل مشخص درباره آن صحبت نشده است.

مینی سریال «تلاطم» به نویسندگی «وحید شیخلر» و «شاهرخ توکلی»، کارگردانی «وحید بیطرفان» و تهیه‌کنندگی «کرامت پورشهسواری» که این روزها از شبکه پنج سیما در حال پخش است در خلال داستان‌های متعددش به مسئله فرقه‌ها و ادیان ضاله نیز پرداخته است. این سریال که به سفارش سازمان عقیدتی ـ سیاسی ناجا و با همکاری معاونت اجتماعی ناجا تهیه شده است. این تابو را شکسته و فضا را برای سریال‌هایی از این دست آماده کرده است.

روایت داستان زندگی «دکتر محمود حیدری» معروف به «باراکا» یکی از داستان‌های این سریال است که به‌طور موازی با دیگر داستان‌ها روایت می‌شود. «باراکا» با بازی «حسن اسدی» استاد دانشگاه است که به‌خاطر انتشار عقاید التقاطی‌اش در میان دانشجویان از دانشگاه اخراج شده و مجوز انتشار کتاب‌هایش نیز لغو شده است. در همین اثنا از طرف افراد نامعلوم پول‌هایی به‌حساب «باراکا» ریخته می‌شود و وی را به ادامه تبلیغ عقایدش تشویق می‌کنند. «باراکا» طی حادثه‌ای توسط پلیس دستگیر و تحت بازجویی قرار می‌گیرد.

پرداختن به چنین موضوعی حساسیت‌زاست و ایجاد چنین حساسیتی اتفاقاً قابل اعتنا و تقدیر است. نکته مثبت «تلاطم» در این است که موضوع فرقه‌گرایی، محور اصلی آن نیست و کارگردان سعی کرده تا چنین مضمونی را در خلال موضوعات دیگر چون تأثیرات مخرب فضای مجازی، قصاص و ... مطرح کند. تا اینجای کار «وحید بیطرفان» در کسوت کارگردانی گام‌های بلندی را برداشته است هرچند که در طی طریق خود دچار کاستی‌هایی نیز شده باشد.

حمایت از سریال «تلاطم» می‌تواند فضا را برای طرح موضوعاتی که همچنان تابو و به‌ اصطلاح غیرقابل طرح هستند بازخواهند کرد. مخاطبان و بخصوص نسل جوان باید موضوعاتی را که با آن درگیر هستند را از زبان رسانه ملی بشنوند و ببینند تا اینکه از رسانه‌های پرشمار معاند و مغرض آنها را دریافت کنند.

انتهای پیام/ 161