پیوند اربعین حسینی (ع) و پیروزی انقلاب اسلامی؛

بازخوانی قیام ملت ایران به رهبری امام خمینی (ره) از منظر اربعین

تاکنون ابعاد و لایه‌های گوناگونی از علل پیروزی انقلاب اسلامی مورد بررسی قرار گرفته؛ اما یکی از لایه‌های جالب‌توجه در این میان، پیوند تاریخی و مفهومیِ نهضت امام خمینی (ره) با مفهوم «اربعین» و اصطلاحاً نهضت «چهلّم‌های سیاسی» است.

کد خبر: ۳۶۶۶۷۹

تاریخ: ۲۷ مهر ۱۳۹۸ - ۱۰:۵۸

گروه فرهنگ و هنر دفاع‌پرس- فرشته چترعنبری؛ ناگفته پیداست که انقلاب اسلامی، پیوند درهم‌تنیده و گسترده‌ای با مکتب تشیع داشته و یکی از مهمترین بن‌مایه‌های این انقلاب، همانا نهضت عاشورا بوده است. در این میان، یکی از مؤلفه‌های مهم نهضت حسینی (ع) که در روند روبه‌پیروزیِ انقلاب سهم به‌سزایی داشت، الهام از ماجرای اربعین حسینی (ع) بود.

مقدمتاً باید گفت که در مکتب اسلام و لسان قرآن، عدد چهل و مفهوم اربعین، از مفاهیم قابل توجه محسوب می‌شود و دارای مصادیقِ بسیاری است؛ كمال عقل در چهل سالگى، آثار چهل روز اخلاص، آثار حفظ چهل حديث، دعا براى چهل مؤمن، عدم پذيرش نماز شراب‌خوار تا چهل روز، تکمیل وعده‌ی الهیِ موسی (ع) در کوه طور از سی روز به چهل روز، استحباب زيارت اربعين و... اما در میان این مصادیق، آن مصداقی که بیش از همه دارای ابعادِ سیاسی و اجتماعی بوده و مکتب تشیع به واسطه آن توانسته به بزرگترین توفیقات دست یابد، همانا اربعین شهادت سیدالشهدا (ع) است؛ اگرچه مفهوم «چهل»، با بسیاری مقولات دینی گره خورده، اما گره خوردن آن با چهلمین روز شهادت سیدالشهدا (ع)، پررنگ‌تر از مصادیق دیگر است.

همین گره‌خوردگی و درهم‌تنیدگیِ فراوان است که سبب شد انقلاب اسلامی مردم ایران بتواند از اربعینِ سیدالشهدا (ع) الهام گرفته و گرامیداشت چهلمین روزِ شهادت عده‌ای از مؤمنین را به عنوان ابزاری قدرتمند در جهت تحقق پیروزی نهایی نهضت علیه طاغوت به کار گیرد.

این به کارگیری مفهومی، در چند مقطع حساس قابل رهگیری است:

- قیام 29 بهمن مردم تبریز در سال 1356؛ به مثابه اربعینِ قیام 19 دی مردم قم

- قیام هشتم فرودین مردم یزد در سال 1357؛ به مثابه اربعینِ 29 بهمن مردم تبریز

در واقع ملت ایران با الهام از «نهضت اربعینیه» و بزرگداشت شهدای خود در چهلمین روز از شهادت‌شان، در تلاش بود تا نام و یاد و هدف شهدای قم و تبریز را به عنوان نمادی از حق‌طلبی زنده نگه دارد؛ ماجرایی که مشابه آن در سال 61هجری و با هدف زنده نگه داشتن نهضت عاشورا، به طلایه‌داری امام سجاد (ع) و معاونتِ زینب کبری (س) صورت گرفت و پیام نهضت حسینی را با صدایی رسا به گوش همگان رساند. آری! با الهام از این روند بود که فریاد مظلومیت و حق‌طلبی ملت ایران، اربعین به اربعین، به گوش جهانیان رسید و در نهایت منجر به فروریختن پایه‌های طاغوت در این کشور شد.

انتهای پیام/ 151