آموختن مهارت‌های زندگی به کودک در «یک درخت، یک گنجشک»

کتاب «یک درخت، یک گنجشک» بااینکه داستانی کوتاه، به‌ظاهر ساده و کودکانه است اما می‌تواند به والدین، معلمان و تسهیل‌گران کتابخوانی کمک کند تا مهارت‌های زندگی را از شکل انتزاعی و غیرقابل فهم درآورده و به سطح تجربه‌های روزمره‌ی کودکان نزدیک کنند.

کد خبر: ۳۷۳۸۸۹

تاریخ: ۲۰ آذر ۱۳۹۸ - ۱۶:۴۵

به گزارش گروه فرهنگ و هنر دفاع‌پرس، «یک درخت، یک گنجشک» داستانی کوتاه، به‎ظاهر ساده و کودکانه اما پر از اندیشه و پیجیده شده در لایه‎های فلسفی است. کتابی که می‎تواند نقطه‎ی اتکایی برای گفتگوهای فلسفی عمیق با کودکان باشد و آنها را به سطحی دیگر از مشاهده‎کردن، شناختن و بررسی پدیده‎های گوناگون جهان هستی و عملکرد انسان‎ها فرابخواند. کتاب کوچک و بی-ادعای «یک درخت، یک گنجشک» از نظر موضوعی، اثر منحصر‎به‎فردیست که در میان انبوه تولیدات فرهنگی کودکان، به سختی می‎توان مشابه‎اش را یافت.

دهمین جلد از مجموعه‌ی «قصه‌های آبدار» به قلم «سارا معتمد» از دوستی‌های دوران بچگی شروع می‌کند و به تصمیم‌های بزرگسالی می‌رسد. این اثر، با شروعی آشنا برای کودکان هشت سال به بالا و تصاویری متناسب با تخیل فعال گروه سنی مخاطب خود، داستانی تمثیلی را به شکلی ساده بیان می‌نماید. ماجرای یک رودخانه، یک درخت و یک گنجشگ که از وقتی یادشان می‌آمد با هم دوست بودند. «نرگس نیکویی» تصویرگر کتاب با نشان دادن رودخانه به شکل زنی جوان با چهره و پوششی آشنا برای بچه-های ایرانی و بهره‌گیری از موتیف‌هایی مشابه نقش‌های اسلیمی، فضایی خاص برای کتاب خلق کرده‌است.

«رودخانه و درخت و گنجشگ هر روز کنار هم می‌نشستند و از هر چه دیده بودند برای هم تعریف می‌کردند.» این جمله با چنان تصویر آرامبخش و خیال‌انگیزی همراه شده که مخاطب اصلاً نمی‌تواند حدس بزند به زودی با فاجعه روبه‌رو خواهد شد. داستان چنین ادامه پیدا می‌کند: سه دوست در دنیای زیبای خود از دیده‌های روزانه برای هم می‌گفتند تا «یک روز که، رودخانه اول صبح که از خواب بیدار شد، گفت: «-من دیگر از رفتن خسته شده‌ام. می‌خواهم یک‌جا بمانم».

تصمیمی ساده و به‌ظاهر شخصی که از سوی دوستان با واکنش اولیه‌ای جز خنده روبه‌رو نمی‌شود اما در نهایت، نه تنها بر سرنوشت خود رود، بلکه بر زندگی هر سه نفرشان اثر می‌گذارد و عاقبتی را به‌دنبال می‌آورد که هیچ شباهتی به ابتدای داستان ندارد.

«یک درخت، یک گنجشک» برخلاف روال پذیرفته‌شده و مرسوم ادبیات کودک، تباهی را از نظرگاه‌ها دور نگه نمی‌دارد. خواننده‌ی دبستانی این کتاب، درست مثل فردی بزرگسال با نتایج تصمیم رود، رو در رو می‌شود و چهره‌ی بی‌رحم و خشن زندگی را هم می‌بیند. پدیدآورندگان با شجاعتی مثال‌زدنی این بخش را به معرض تماشا گذاشته و نخواسته‌اند دنیا را به شکل بهشتی بی‌مشکل نمایش دهند. این رویکرد برای نسلی که با مفاهیمی همچون «مسئولیت‌پذیری» و «صرفنظر کردن از لذت و شادی لحظه‌ای» آشنایی چندانی ندارند، می‌تواند جدید و آگاهی-بخش باشد.

مفهوم وظیفه در قبال دوستان را به زیبایی می‌توان در این کتاب دید، اما آنچه بیشتر توجه را جلب می‌‎کند، مسئولیت فردیست. مسائلی که جای بحث و گفتگو بسیار دارد و می‌تواند به والدین، معلمان و تسهیلگران کتابخوانی کمک کند تا مهارت‌های زندگی را از شکل انتزاعی و غیرقابل فهم درآورده و به سطح تجربه‌های روزمره‌ی کودکان نزدیک کنند؛ اتفاقی نیکو برای زنان و مردان فردا.

«یک درخت، یک گنجشک» در 24 صفحه باقطع خشتی کوچک توسط انتشارات کتاب نیستان منتشر شده است.

انتهای پیام/ 121