روایت شاهد عینی از قیام ۲۹ بهمن مردم تبریز

امام جمعه مرند یکی از شاهدان عینی و زنده قیام روز ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ مردم تبریز است که اتفاقات لحظه به لحظه آن روز تاریخی را تشریح می‌کند.

کد خبر: ۳۸۴۷۰۰

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۲:۲۲

به گزارش گروه سایر رسانه‌های دفاع‌پرس، قیام ۲۹ بهمن مردم تبریز در سال ۱۳۵۶، موتور محرکی بود که مبارزات و انقلاب اسلامی مردم ایران را به سرمنزل مقصود هدایت کرد. نقل خاطرات و اتفاقات آن روز بعد از گذشت ۴۲ سال، هنوز هم تازگی دارد و شور و شوق مبارزات انقلاب را برای نسل جدید تداعی می‌کند.

حجت الاسلام والمسلمین «علی نعمت زاده»، امام جمعه تبریز و عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه استان آذربایجان شرقی، استاد حوزه علمیه و دانشگاه، در گفت‌وگویی، به بیان لحظه به لحظه حوادث آن روز می‌پردازد.

شما از چه سن و سالی وارد جریان و مبارزات انقلاب اسلامی شدید؟

من از سال ۱۳۵۴ با جریان انقلاب اسلامی مرتبط شده بودم، به این صورت که سرلشکر صفوی و سرتیپ اعلایی در دانشگاه تبریز تحصیل می‌کردند، پدر سرتیپ اعلایی، روحانی و ساکن قم بودند که در منزل ما حضور پیدا می‌کردند که به وسیله آنان علاقمند شده و به جریان انقلاب اسامی ملحق شدم.

روز ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ که آن اتفاق‌ها افتاد شما در کجا بودید؟

در روز ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ در شهر تبریز بودم، آن سال ۱۷ ساله بودم و در مدرسه علمیه طالبیه تحصیل می‌کردم.

قیام ۲۹ بهمن مردم تبریز چگونه شکل گرفت؟

بله، بعد از اقامه نماز صبح، حدود ساعت شش و نیم صبح همان روز، پالتو پوشیده و با لباس شخصی از مسجد قزلی به طرف استانداری رفتم تا ببینم چه خبر شده و وضعیت چگونه است.

وضعیت را غیرعادی دیدم، سپس برگشتم کنار مسجد، آنجا یک سنگک پزی بود، از آقاصادق نان خریدم و به حجره برگشتم، بعد از صرف صبحانه دوباره به آنجا رفتم، مسجد بسته بود، مردم هم آنجا تجمع کرده بودند، چرا که مردم تبریز آماده شده بودند تا مراسم چهلم شهدای قم را برگزار کنند، این مراسم قرار بود در مسجد «قزلی» بازار تبریز برپا شود.

به دنبال جسارت رژیم پهلوی به امام خمینی (ره) در روز ۱۸ دی ۱۳۵۶، قیام ۱۹ دی مردم قم با محوریت مراجع و علما شکل گرفت و مراجع ثلاثه قم (آیات عظام شریعتمداری، گلپایگانی و نجفی (ره)) اطلاعیه‌ای صادر کردند که رژیم نیز برای کنترل اوضاع، کشتار مردم قم را به راه انداخت.

شما که به صورت زنده آن صحنه‌ها را دیدید، دقیقاً چه اتفاقی افتاد که منجر به قیام مردم شد؟

تعدادی زیادی نیروی نظامی دور و اطراف مسجد قزلی تبریز حضور داشتند، عده‌ای از جوانان دانشجو هم آمده بودند؛ سروان حق شناس رئیس کلانتری سه تبریز بود، مردم به او اصرار می‌کردند که مسجد را باز کند، اما وی لفظ طویله را برای مسجد به کار برد و همین باعث شد یکی از بچه‌ها تکه سنگی از روی زمین برداشته و به سروان پرتاب کرد که او بر زمین افتاد و مردم به سمت دکه پلیس متواری شدند.

یک ماشین جیپ ژاندارمری هم کنار دکه روزنامه فروشی پارک شده بود، جوانان باک ماشین را باز کرده و اتومبیل را آتش زدند، حرکت به طرف خیابان شهناز (شریعتی) ادامه پیدا کرد، یک بانک هم در آنجا قرار داشت، مردم شیشه‌ها را شکستند، آن زمان هم هزار تومانی با عکس شاه، تازه چاپ شده بود که آن‌ها را آتش زدند، اما مردم حتی به پول‌ها دست نزدند.

مردم به سمت روبروی سینما آسیا، حرکت کردند آنجا یک شراب فروشی بود، مردم شراب‌ها را برداشته و به جوی‌ها ریختند و سپس به سینما آسیا حمله کردند.

ساعت حدود یک ظهر بود که صدای شلیک آمد که گفتند ارتش به خیابان آمده است چرا که قبل از آن، مردم بر شهر مسلط شده بودند، خود رژیم اعلام کرد که مردم تبریز ۷۲ بانک را آتش زدند.

آن روز‌ها هم رژیم، اتفاقات ۲۹ بهمن تبریز را به خارجی‌ها گره زد

جمشید آموزگار نخست وزیر، یکی دو روز بعد از این قیام، به تبریز آمد، رژیم، جماعت و دانش آموزان مدارس را مقابل استانداری جمع کرده بود، جایگاهی هم تعیین کرده بودند تا نخست وزیر آنجا سخنرانی کند.

آموزگار در آن سخنرانی گفت: تخریب گران روز‌های گذشته در تبریز از خارج آمده بودند و ایرانی نبودند.

بسیاری از کارشناسان، قیام ۲۹ بهمن مردم تبریز را محرک انقلاب اسلامی و مبارزات مردم ایران علیه رژیم شاهنشاهی عنوان می‌کنند، چرا این قیام چنین اهمیتی پیدا کرد؟

اتفاق بسیار بزرگی بعد از قیام مردم قم و برگزاری چهلم شهدای قیام ۱۹ دی مردم قم در تبریز رخ داد، به دنبال این اتفاق، مردم شهر جهرم نیز مراسم چهلم شهدای تبریز را برگزار کردند جالب اینکه خود مردم تبریز، چهلم شهدای جهرم را ترتیب دادند و این اتفاق زنجیره‌ای، سلسله وار در شهر‌های مختلف ادامه پیدا کرد تا به پیروزی انقلاب اسلامی ایران متصل شد.

روز ۲۹ بهمن یک حرکت بسیار عظیمی اتفاق افتاد که ابهت رژیم پهلوی در داخل و خارج از ایران را شکست، در واقع مردم تبریز با قیام در روز ۲۹ بهمن ماه به مردم شهر‌های دیگر دل و جرأت دادند تا در صحنه حاضر شوند.

برخی از شعار‌های انقلابی، در تبریز و آذربایجان متولد شد، این شعار‌ها را به خاطر دارید؟

چند ماه قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، آیت الله میرزا محمد غروی یکی از علمای وقت تبریز، رحلت کرد و مراسم تشییع ایشان با حضور شهید آیت الله قاضی در تبریز برگزار شد، آنجا بود که برای اولین بار، شعار «فلسطین متحد خلق ما» در تبریز سر داده شد.

بعد از مدت کوتاهی هم مراسم تشییع میرزا صادق آقا، دیگر علمای برجسته تبریزی در خیابان دوه چی (شمس تبریزی) برگزار شد که در آن مراسم نیز، برای اولین بار شعار «مرگ بر پهلوی» از سوی مردم گفته شد و به سایر شهر‌ها گسترش پیدا کرد.

هر سال جمعی از مردم آذربایجان به مناسبت سالگرد قیام ۲۹ بهمن تبریز با رهبر انقلاب اسلامی دیدار می‌کنند، این دیدار چه پیام‌هایی برای جامعه و مردم آذربایجان دارد؟

دیدار جمعی از مردم خطه آذربایجان با رهبر معظم انقلاب اسلامی سالیان سال برگزار می‌شود، «آذربایجان سر ایران است» این فرموده رهبر انقلاب، بسیار حساب شده است، چرا که آذربایجان به موقع و با بصیرت از هر جریان انقلابی حمایت کرده است. آذربایجانی‌ها در طول تاریخ با هدف ایران خواهی، دفاع از فرهنگ تشیع و استقلال ایران در صحنه‌های مختلف سیاسی اجتماعی و فرهنگی حاضر شده‌اند.

بی‌اعتنایی مردم آذربایجان به اغتشاش سال‌های اخیر، یک امتیاز بزرگ در آینده نگری آذربایجان محسوب می‌شود، علیرغم اینکه دشمنان برای اغتشاش آفرینی در منطقه آذربایجان بسیار تلاش کرده و می‌کنند، اما مردم بیدار ما، با زمان شناسی دقیق و بصیرت، خط خود را با دشمن جدا کردند.

دیدار هر ساله مردم آذربایجان با، ولی فقیه، تجدید بیعت آذربایجان با رهبر انقلاب اسلامی ایران است تا همگان بدانند که مردم این خطه، روی همان آرمان قیام ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ ایستاده و بر اهداف انقلاب اسلامی ایران استوار هستند.

منبع: مهر

انتهای پیام/ 900