نیروی هوایی در آزادسازی خرمشهر چه کرد؟

طرح پشتیبانی هوایی از عملیات کربلا ۳ که توسط نیروی هوایی تهیه شد، «شبح-۳» نام داشت. در این طرح نیروی هوایی علاوه بر وضعیت‌های آفندی و پدافندی که در طرح عملیات کربلا ۳ وجود داشت، برای وضعیتی هم که احتمالاً نیرو‌های ما درحال عقب نشینی و مخاطره شدید قرار می‌گرفت، پیش‌بینی‌های لازم را برای انجام پشتیبانی نزدیک هوایی به عمل آورده بود.

کد خبر: ۳۹۴۶۸۷

تاریخ: ۰۲ خرداد ۱۳۹۹ - ۰۰:۲۷

به گزارش خبرنگار حماسه و جهاد دفاع‌پرس، سرهنگ قاسم اکبری به مناسبت سالگرد شروع عملیات بیت المقدس در مطلبی به نقش نیروی هوایی در این عملیات اشاره کرده و نوشته است:

طرح‌ریزی و آمادگی برای نبرد بیت‌المقدس بلافاصله بعد از عملیات فتح‌المبین آغاز و با سرعت و بدون وقفه ادامه یافت و یک ماه پس از خاتمه عملیات فتح‌المبین به مرحله اجرا درآمد و این فاصله زمانی بین دو نبرد بزرگ، ضمن نشان دادن توانمندی ما در سرعت آمادگی برای گشایش جبهه جدید در زمانی کوتاه‌تر از آنچه برآورد می‌شد، به عنوان یک عامل غافلگیرکننده سرنوشت‌ساز به کار برده شد.

نبردی که تحت عنوان طرح عملیات کربلا ۳ طرح‌ریزی و به نام عملیات بیت‌المقدس با شرکت یگان‌های عمده از ظفرمندان ارتش و دلاورمردان سپاه و سایر نیرو‌های مردمی از دهم اردیبهشت ماه تا چهارم خرداد ماه ۱۳۶۱ به مدت ۲۶ روز در جنوب غربی اهواز انجام گرفت، یکی از درخشان‌ترین کارنامه‌های عملیاتی نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران علیه متجاوز به شمار می‌رود که علاوه بر پایان دادن به ۱۹ ماه اشغال نظامی قسمتی از حساس‌ترین نقاط خوزستان، ضربه‌ای قاطع به نیرو‌های متجاوز عراق و توان و میل جنگجوئی او وارد آورد.

به فرمان فرماندهی کل قوا قرارگاه کربلا به صورت قرارگاه فرماندهی مشترک ارتش و سپاه در ۳۱ فروردین سال ۱۳۶۱ تشکیل و نخستین طرح و دستور عملیاتی پذیرفته شده این قرارگاه برای آزاد سازی خرمشهر با نام کربلای ۳ انتشار یافت.

دستور عملیاتی کربلای ۳ با امضای سرهنگ علی صیاد شیرازی فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش انتشار یافت و دستورات رزمی بعدی یکی پس از دیگری به امضای سرهنگ صیاد شیرازی و برادر محسن رضایی فرمانده وقت سپاه پاسداران منتشر می‌شدند.

چهار قرارگاه که سه قرارگاه عملیاتی آن مربوط به نیرو‌های زمینی و زیر امر فرماندهی قرارگاه کربلا با نام‌های نصر، فتح و قدس هر یک با دو فرمانده یکی از ارتش و دیگری از سپاه در منطقه عملیات تشکیل گردیدند و قرارگاه چهارم با نام ستاد ویژه عملیات هوایی (جنوب) و با دستور رزمی «شبح-۳» در پایگاه هوایی دزفول آغاز به‌کار نمود.

فرمانده قرارگاه عملیات هوایی جنوب نیز بر عهده فرمانده نیروی هوایی ارتش سرهنگ خلبان معینی‌پور (سرتیپ و مرحوم) که با تفویض برخی اختیارات به سرهنگ خلبان بهرام هوشیار (سرتیپ و مرحوم) معاون عملیاتی نیروی هوایی داده شده بود.

قرارگاه عملیات هوایی جنوب که با دستور عملیاتی «شبح-۳» با نام «قرارگاه ویژه عملیات هوایی» همطراز سایر قرارگاه‌های سه گانه فتح، نصر و قدس وارد کارزار شد و تدابیر و اقدامات زیر را اجرا نمود.

آتش پشتیبانی

طرح پشتیبانی هوایی از عملیات کربلا ۳ که توسط نیروی هوایی تهیه گردید، «شبح-۳» نام داشت. در این طرح نیروی هوایی علاوه بر وضعیت‌های آفندی و پدافندی که در طرح عملیات کربلا ۳ وجود داشت، برای وضعیتی هم که احتمالاً نیرو‌های ما درحال عقب نشینی و مخاطره شدید قرار می‌گرفت پیش بینی‌های لازم را برای انجام پشتیبانی نزدیک هوایی به عمل آورده بود.

برای مراحل آفندی نیرو‌های خودی، در طرح مذکور روزانه ۲۰ سورتی پشتیبانی نزدیک هوایی اختصاص داده شده بود که شامل هشت سورتی پشتیبانی نزدیک ارتفاع پایین و ۱۲ سورتی از ارتفاع بالا بود.

همچنین برای مراحل پدافندی ۸ سورتی پشتیبانی نزدیک درنظر گرفته شده بود. برای وضعیت‌های اضطراری و حیاتی و مخاطره شدید، روزانه ۲۰ سورتی پشتیبانی نزدیک از ارتفاع پایین منظور گردیده بود. پشتیبانی‌های نزدیک هوایی بنا به درخواست یگان‌های تک‌ور اجرا می‌گردید.

دفاع هوایی و پدافند هوایی

در بخش دفاع هوایی قرار بر این بود که خلبانان هواپیماهای «اف-۱۴» از طلوع تا غروب آفتاب با احتساب سوخت‌گیری در هوا برفراز قرارگاه کربلا، قرارگاه‌های قدس، فتح و نصر پرواز کنند و از نزدیک شدن هواپیما‌های دشمن به فضای منطقه عملیات جلوگیری به عمل آورند. خلبانان هواپیماهای «اف-۴ ئی» و «اف-۵ ئی» نیز فاصله‌های خالی خط دفاعی را پر می‌ساختند.

از طرفی سایت‌های موشکی «تبوک» در شمال آبادان و «بدر» در رامشیر (با کسب پیروزی‌ها در این عملیات به گرمدشت برده شد) و «خیبر ۲» در جنوب فکه و «خیبر ۱» در جنوب غرب اهواز دفاع موشکی صحنه نبرد نیز تأمین می‌کردند و این هواپیما‌ها و موشک‌ها دفاع هوایی منطقه نبرد را بر عهده و در اختیار داشتند.

ادامه دارد...

141