معاون وزیر ارشاد:

نباید نقد در جامعه رها و بین نخبگان باقی بماند

محسن جوادی گفت: نباید نقد در جامعه رها و بین نخبگان باقی بماند بلکه نقد ناقد باید از سوی نویسنده و ناقدان دیگر نقد شود. در این صورت زنجیره نقد شکل می‌گیرد.

کد خبر: ۴۳۶۷۱۲

تاریخ: ۲۲ دی ۱۳۹۹ - ۰۹:۳۸

به گزارش گروه فرهنگ و هنر دفاع‌پرس، آیین اختتامیه هفدهمین دوره جشنواره «نقد کتاب» با حضور محسن جوادی معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ایوب دهقانکار مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، حجت الاسلام سید حسن اسلامی اردکانی دبیر علمی جشنواره و جمعی از برگزیدگان برگزار شد.

جوادی: باید از نقد جدی استقبال شود

محسن جوادی در این آیین با بیان اینکه نقد کتاب به معنای جدی گرفتن کتاب است، گفت: نقد کتاب برای نویسنده‌ای که می‌خواهد کتابش خوانده شود مفید است. نقد جدی زمان زیادی را از منتقد می‌گیرد و باید از آن استقبال شود. گاهی ممکن است مقاصد دیگری پشت نقد به ویژه نقد‌های سفارشی که بیشتر ماهیت تخریب دارند باشد، اما درصد این نقد‌ها کم است و ما آن‌ها را نقد حساب نمی‌کنیم.

معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: نقد قالب زیبایی دارد، نقد یعنی عیب و اشکال مطلب را در قالب خوبی ارائه کنیم. جوهر نقد اهتمام و جدیت نسبت به کتاب است و به دنبال آن اولین تقدیر و تشکر باید از سوی نویسنده نسبت به ناقد رخ دهد درحالی که این چنین نیست و این فرهنگ هنوز در کشور ما نفوذ پیدا نکرده است.

وی با تاکید بر اینکه نباید نقد در جامعه رها و بین نخبگان باقی بماند گفت: فرهنگ عبور از سطح و انتقال به سطح دانشجویی و مردم عادی در نقد اتفاق نمی‌افتد در حالی که نقد باید زنجیره‌ای پیوسته باشد و نقد ناقد باید از سوی نویسنده و ناقدان دیگر نقد شود. در این صورت زنجیره نقد شکل می‌گیرد. وقتی کار علمی می‌کنیم حقیقت را منتقل می‌کنیم یا طرح و ایده نو و جدیدی را شکل می‌دهیم.

معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با ابراز امیدواری از اینکه نقد به زودی در ایران جایگاه اصلی خود را پیدا کند، گفت: در آیین‌نامه‌های ارتقاء به تالیف و ترجمه بها داده می‌شود، اما برای نقد کتاب جایگاهی در سنجش علمی قائل نیستند؛ بنابراین ناقد باید اعتبار و احترام پیدا کند و نقد از حد نخبگانی خارج شود.

وی با اشاره به فصلنامه‌های نقد کتاب که پیش از این در خانه کتاب و ادبیات ایران منتشر می‌شد گفت: به زودی در این مجموعه سامانه نقد کتاب راه‌اندازی می‌شود تا از این طریق زنجیره وار نقد را ادامه دهیم.

جوادی تصریح کرد: نقد آثار پیش از انتشار آن‌ها از دیگر موارد مغفول شده در کشور ماست. نقد از دو طریق به اقتصاد نشر کمک می‌کند؛ کتاب‌سازی با نقد از بین می‌رود و نگرانی ناشران و نویسندگان را از کتاب سازی برطرف می‌کند. نقد همچنین به بازاریابی کتاب کمک می‌کند.

دهقانکار: سیلی نقد خوب است و باعث پیشرفت و بهبود و اصلاح امور می‌شود

در ادامه این آیین، ایوب دهقانکار ضمن اشاره به اهمیت نقد و نگاه و اهتمام خانه کتاب و ادبیات ایران به جایگاه نقد گفت: صرف‌نظر از اینکه نقدی که روی اثر علمی و ادبی صورت می‌گیرد بر مبنای کدام مکتب علمی یا فکری باشد تمام نقد‌ها از یک نظر اشتراک دارند؛ هر نقدی باید برای اثربخشی بر مبنای تفکر نقادانه باشد.

وی با تاکید بر اینکه یک منتقد و نقاد با پیش‌فرض کار نقد را پیش نمی‌برد، گفت: مطلق انگاری و تعصب در نقد وجود ندارد. موضوعی که در فرهنگ غنی ایران اسلامی و در احادیث به کرات به آن اشاره و تاکید شد و اکنون نیز در تئوری‌های روز دنیا با آن‌ها تعامل داریم.

دهقانکار افزود: کسی که می‌خواهد نقد کند در کنار نقاط‌قوت به نقاط ضعف هم می‌پردازد تا شاهد اثربخشی و کارایی آثار نقد شده باشیم. جایگاه نقد از منظر ادبیات همان صافی است که صوفی باید از آن رد شود؛ در این شرایط یک اثر خالص و مورد پذیرش تولید می‌شود.

مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران به اهمیت نقد و تفکر نقادانه اشاره کرد و گفت: سیلی نقد به از حلوای نسیه است. سیلی نقد خوب است و صرف نقد ارزشمند است و باعث پیشرفت و بهبود و اصلاح امور می‌شود. از این جهت، اهتمام ما در خانه کتاب و ادبیات ایران بر این است که نقد در فرهنگ، ادبیات و حوزه کتاب رواج بیشتری داشته باشد.

در بخش دیگری از این برنامه تعدادی از برگزیدگان هفدهمین دوره جشنواره نقد کتاب سخنانی ایراد کردند.

دبیر جشنواره نقد کتاب: آغاز خودشناسی با شروع نقد

در ادامه این آیین، سیدحسن اسلامی اردکانی دبیر علمی جشنواره نقد کتاب با اشاره چهار کارکرد اصلی نقد در جامعه گفت: فردیت بخشی به هویت ناقد یکی از کارکرد‌های نقد است. کسی که نقد می‌کند سفر خودشناسی با معیار‌ها و منطق‌های خود را آغاز می‌کند و در این مسیر آرام آرام خود را می‌شناسد و هویت علمی خود را شکل می‌دهد. از این رو مهمترین کارکرد نقد کمک به خود ماست بنابراین نباید از کسی انتظار ستایش داشته باشیم.

دبیر علمی جشنواره نقد کتاب ادامه داد: نقد به پرورش ذائقه عمومی جامعه کمک می‌کند و باعث می‌شود ذائقه به سمت آثار نازل در عرصه‌های هنر، ادبیات، علم و... کشیده نشود. همچنین، نقد به چرخه نشر کمک می‌کند؛ ناشران در اروپا و آمریکا کتاب‌های منتشر شده را برای استادان و منتقدان می‌فرستتند تا درباره آن‌ها نقد بنویسند. این اتفاق در کشور ما رخ نمی‌دهد. نقد بازاریابی عالمانه است و منجر می‌شود مردم از انتشار و وجود کتاب مطلع شوند.

اسلامی اردکانی، گسترس آفاق معرفت ناقد را از دیگر کارکرد‌های نقد برشمرد و گفت: ناقد با خرده‌بینی‌های خاص خود نه با سلیقه‌های شخصی تلنگر می‌زند و کمک می‌کند آفاق علم گسترش پیدا کند.

وی ادامه داد: ناقدان کم و بیش به یکی از این کارکرد‌ها توجه دارند. این کارکرد‌ها باعث می‌شود برای نقد به سراغ آثاری برویم که در جامعه علمی ما یا به دلیل ارزش علمی که دارند و تاثیرگذاری یا به دلیل تخریب فرهنگ، مساله درست می‌کنند. بعضی از ناقدان به دنبال آثار خاص، کلاسیک و قدیمی برای نقد هستند، اما کار ناقد کار عمومی است و ما به عنوان یک ناقد چهره عمومی داریم که مستلزم حضور در فضای عمومی است.

اسلامی اردکانی در پایان گفت: زمانی می‌توانیم به این چهار کارکرد پای‌بند باشیم که در جامعه حضور و از بازار نشر مطلع باشیم و فراز و فرود نشر را دنبال و پیگیری کنیم.

در پایان این آیین، برگزیدگان و شایستگان تقدیر با اهدای لوح و تندیس معرفی و تقدیر شدند.

هیئت داوران هفدهمین دوره جشنواره «نقد کتاب» برگزیدگان و شایستگان تقدیر این دوره از جشنواره را به شرح زیر معرفی کرده است:

کلیات و اطلاع رسانی

در این حوزه یک اثر برگزیده شناخته شد:

«نقد کتاب مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی با تأکید بر نقد ساختاری براساس نظریه تقسیم در منطق ارسطویی»، مصطفی همدانی، پژوهشنامه انتقادی متون، ش ۲، اردیبهشت ۱۳۹۸.

فلسفه، کلام و عرفان

در این حوزه یک اثر شایسته تقدیر شناخته شد:

«هگل بعد از نیچه: نقد و بررسی کتاب فراسوی هگل و نیچه اثر الیوت ل. ژورست»، محمد مهدی اردبیلی، پژوهشنامة انتقادی متون، ش۷، مهر ۱۳۹۸.

دین

الف) قرآن و حدیث

در این حوزه یک اثر شایستة تقدیر شناخته شد:

«تحلیل و نقد رویکرد گزارهای به وحی قرآنی»، محمد عربصالحی و محمد قیوم عرفانی، قبسات، ش۹۳، پاییز ۱۳۹۸.

ب) فقه و حقوق

در این حوزه یک اثر برگزیده شناخته شد:

«نقد و بررسی کتاب حقوق مسئولیت مدنی و جبرانها»، محمدمهدی الشریف و سید محسن قائم فرد، پژوهشنامة انتقادی متون، ش۱۲، اسفند ۱۳۹۸.

علوم اجتماعی

الف) علوم اجتماعی

در این حوزه یک اثر شایسته تقدیر شناخته شد:

«نقد و بررسی کتاب جامعه مصرفی و شهر پسامدرن»، سیاوش قلیپور و همایون مراخانی، پژوهشنامة انتقادی متون، ش ۱۰، دی ۱۳۹۸.

ب) علوم سیاسی

در این حوزه یک اثر شایسته تقدیر شناخته شد:

«عدالت هویتی و اقلیتهای فرهنگی: نقد و بررسی کتاب شهروندی چند فرهنگی اثر ویل کیملیکا»، شهاب دلیلی و مجتبی مقصودی، پژوهشنامة انتقادی متون، ش۷، مهر ۱۳۹۸.

د) اقتصاد

در این حوزه دو اثر به طور مشترک شایسته تقدیر شناخته شد:

«جایگاه اقتصاد و جامعه در اندیشة ماکس وبر»، ابراهیم توفیق، پژوهشنامه انتقادی متون، ش۹، آذر ۱۳۹۸.

«نقد کتاب اقتصاد فقیر»، سید حسین میرجلیلی، پژوهشنامة انتقادی متون، ش۹، آذر ۱۳۹۸.

زبان و زبانشناسی

الف) زبان انگلیسی

در این حوزه یک اثر شایستة تقدیر شناخته شد:

«بررسی و نقد کتاب تأثیر ادبیات فارسی در ادبیات انگلیسی»، مصطفی حسینی، پژوهشنامة انتقادی متون، ش۶، شهریور ۱۳۹۸.

ب) زبان فارسی

در این حوزه یک اثر برگزیده شناخته شد:

«نقد و بررسی غلط ننویسیم»، فرهاد قربانزاده، فرهنگنویسی، ش۱۴، بهار ۱۳۹۸.

ج) زبان شناسی

در این حوزه یک اثر شایسته تقدیر شناخته شد:

«درباره زبان آدم: نقد و بررسی کتاب زبان آدم: انسان چگونه زبان را ساخت، زبان چگونه انسان را ساخت»، رضا امینی، پژوهشهای زبانشناسی تطبیقی، ش۱۷، بهار و تابستان ۱۳۹۸.

هنر

در این حوزه یک اثر شایستة تقدیر شناخته شد:

«عکاسی به مثابه عملی تئاتری: تحلیل و بررسی کتاب صحنه آرایی در عکاسی»، محمد خدادادی مترجمزاده، پژوهشنامه انتقادی متون، ش ۵، مرداد ۱۳۹۸.

ادبیات فارسی

الف) نقد ادبی

در این حوزه دو اثر به طور مشترک برگزیده شناخته شد:

«الزامات شرح متن با نگاهی به روایت غلامحسین دینانی از غزلیات شمس»، رحمان مشتاق مهر، پژوهشنامة انتقادی متون، ش ۳، خرداد ۱۳۹۸.
«سرگشتگی نشانه‌ها: نگاهی به نشامعنا شناسی ادبیات: نظریه و روش تحلیل گفتمان ادبی»، داود عمارتی مقدم، پژوهشنامه انتقادی متون، ش ۳، خرداد ۱۳۹۸.

ب) متون کهن

در این حوزه یک اثر برگزیده شناخته شد:

«بازخوانی ویراست حدیقة سنائی به تصحیح محمدجعفر یاحقی و مهدی زرقانی»، وحید عیدگاه طرقبهای، کهن نامة ادب فارسی، ش۱، بهار و تابستان ۱۳۹۸.

ادبیات داستانی

در این حوزه یک اثر برگزیده شناخته شد:

«ملت عشق یا دولت هوس: بررسی و تحلیل رمان ملت عشق و کیمیاخاتون با رویکرد به زندگی مولوی»، مصطفی گرجی و آیدا چهرقانی، نقد کتاب ادبیات و هنر، ش۶، تابستان ۱۳۹۸.

شعر

در این حوزه یک اثر برگزیده شناخته شد:

«کار نیما نه هنوز است تمام ۱ و ۲: نقد و بررسی کتاب نوای کاروان؛ دفتر دوم از اشعار منتشرنشده نیمایوشیج»، مهدی علیائی مقدم، بخارا، ش ۱۳۲، مرداد و شهریور ۱۳۹۸ و ش ۱۳۳، مهر و آبان ۱۳۹۸.

ادبیات عربی

در این حوزه یک اثر شایستة تقدیر شناخته شد:

«نقد و بررسی فرهنگ معاصر عربی- فارسی»، عبدالنبی قیم، فرهنگ نویسی، ش ۱۵، ۱۳۹۸.

تاریخ و جغرافیا

الف) تاریخ

در این حوزه یک اثر برگزیده شناخته شد:

«در گیر و دار فرم: بررسی و نقد کتاب روش پژوهش در تاریخ شناسی»، سیاوش شوهانی، نقد کتاب علوم انسانی، شماره ۵، بهار ۱۳۹۸.

ب) باستان شناسی

در این حوزه یک اثر برگزیده شناخته شد:

«نقدی بر کتاب مقدمه ای بر ژنتیک باستانشناسی»، جواد حسین زاده ساداتی، پژوهشنامه انتقادی متون، ش ۴، تیر ۱۳۹۸.

کودک و نوجوان

در این حوزه یک اثر برگزیده شناخته شد:

«کارکرد سفر در داستانهای فانتاستیک ایرانی براساس رمان کنسرو غول»، سکینه عباسی و معصومه میرابوطالبی، مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز، ش ۱۹، بهار و تابستان ۱۳۹۸.

بخش جنبی (دفاع مقدس)

در این بخش دو شخصیت شایسته تقدیر شناخته شدند:

عبداله، ولی پور: برای تألیف مقاله «نقد و بررسی کتاب جریان شناسی شعر دفاع مقدس»، منتشر شده در نشریه جامع دفاع مقدس، ش۴، تابستان ۱۳۹۶.

رمضانعلی ابراهیم زاده گرجی: به پاس سالها اهتمام در معرفی و بررسی آثار مربوط به حوزه ادبیات دفاع مقدس و مقوله جنگ

انتهای پیام/ ۱۲۱