«اقتباس»؛ راه خروج سینمای دفاع مقدس از رکود

سینمای دفاع مقدس بیش از هر چیزی از ضعف فیلمنامه و تحقیق و پژوهش رنج می‌برد. مقوله اقتباس نکته‌ای است که اغلب موجب غفلت واقع می‌شود در حالی که این امر می‌تواند سینمای دفاع مقدس را از رکود خارج کند.

کد خبر: ۴۳۶۷۸۷

تاریخ: ۲۳ دی ۱۳۹۹ - ۰۵:۱۰

گروه فرهنگ و هنر دفاع‌پرس ـ رسول حسنی ولاشجردی؛ بخش اعظم سینمای دفاع مقدس مرهون کارگردانانی است که خود تجربه نزدیک از جنگ تحمیلی دارند و با رزمندگان در ارتباط داشتند. با گذشت از سال‌های دفاع مقدس به هر دلیل از تعداد این فیلمسازان کاسته شد، هر چند سینمای دفاع مقدس خاموش نشد اما آنچه که تولید شد ـ با همه صداقتی که در عمل و نیت کارگردانان بود ـ  سنخیتی با حقیقت دفاع مقدس نداشت.

دلیل این اتفاق ناآگاهی و ناپختگی و از همه مهمتر نبود تحقیق و پژوهش در مسیر ساخت آثار دفاع مقدسی بود. برخی از کارگردانان استفاده از تجربیات دیگران را ضعف خود تلقی می‌کنند و ترجیح می‌دهند بر اساس مشاهدات خود که ممکن است نادرست نیز باشد به ساخت فیلم دست بزنند.

بخش مهم ضعف این آثار نه با فرم و محتوا که به داستان فیلم برمی‌گردد. ضعف فیلمنامه چه بسا به تکنیک قوی فیلم ضربه بزند و مانع از باورپذیری آن نزد مخاطب شود. حال آنکه ناشرانی چون «مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس»، «روایت فتح»، «سوره مهر»، «موسسه 27 بعثت» و ... آثار متعدد و پرشماری در حوزه تاریخ شفاهی منتشر کرده‌اند که می‌تواند منبعی غنی برای تولید فیلمنامه‌ باشند.

در کنار مجموعه عظیم تاریخ شفاهی، اطلس‌های نبرد، اطلس‌های یگان‌ها، کارنامه‌ عملیاتی را داریم که ضعف روایات تاریخی را مرتفع می‌کند. از همه مهم‌تر در حوزه ادبیات دفاع مقدس گنیجنه‌ای بزرگ داریم که به تنهایی می‌تواند برای سال‌های متمادی سینمای دفاع مقدس را تغذیه کند. ادبیات دفاع مقدس، چندان که باید از سوی مسئولان و مدیران فرهنگی حمایت نمی‌شود و تنها در زندگی جاری مردم است که حیات و بالندگی دارد.

اگر مسئولان سینمایی نظارت دقیقی بر روند تحقیق و پژوهش و نگارش فیلمنامه داشته باشند، شاهد این نبودیم که این گونه بومی سینمایی کشورمان در پس ابری تیره قرار بگیرد و دجار رکود شود. خریداری امتیاز رمان‌های دفاع مقدس و ایجاد فرصت برای کارگردانان چه در حوزه سینما و چه در حوزه تلویزیون می‌تواند روح تازه‌ای به فیلم و سریال دفاع مقدس بدهد.

اگر هم در برخی مواقع کارگردانانی بنا به علاقه  و دغدغه شخصی خود وارد این حوزه شود با سد آهنینی مواجه می‌شود که توان بلند شدن ندارند. شاهد این مدعا اتفاقی است که برای نرگس آبیار در خصوص ساخت سریال «دختر شینا» اتفاق افتاد که متاسفانه با بی‌میلی مدیران رسانه ملی مواجه شد و ساخت این سریال عملا ممکن نشد.

سینمای دفاع مقدس و ادبیات دفاع مقدس هر چند دو رسانه متفاوت هستند اما می‌توانند با هم پوشانی هم هوای تازه‌ای در فضای فرهنگی کشور ایجاد کنند، اتفاقی که اگر نیفتد سینمای دفاع مقدس را به حاشیه رانده و ادبیات دفاع مقدس را نیز در دراز مدت دچار آسیب خواهد کرد.

انتهای پیام/ 161