کدخدایی:

انتخابات امسال دارای اهمیت بیشتری است

سخنگوی شورای نگهبان در خصوص انتخابات پیش رو و نحوه عملکرد این شورا و برگزاری آن در سایه همه‌گیری کرونا توضیحاتی داد و انتخابات امسال را در مقایسه با انتخابات دارای اهمیت بیشتری گذشته دانست.

کد خبر: ۴۵۴۶۳۲

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۱۵:۵۶

به گزارش گروه اخبار داخلی دفاع‌پرس، عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان در فاصله کمتر از دو ماه تا انتخابات ریاست جمهوری، در گفت‌وگویی با شبکه خبری المیادین لبنان، توضیحاتی را در خصوص نحوه عملکرد شورای نگهبان و انتخابات پیش‌ رو و برگزاری آن در شرایط کرونایی داد.

مشروح این مصاحبه به شرح زیر است:

شورای نگهبان یک نهاد عالی در جمهوری اسلامی ایران است

سخنگوی شورای نگهبان با اشاره به وظایف این شورا در قبال انتخابات‌های مختلفی که در جمهوری اسلامی ایران اتفاق می‌افتند، اظهار داشت: خدمت شما و همکاران شما در شبکه المیادین و همچنین خدمت بینندگان محترم این شبکه عرض سلام و ادب و احترام دارم. شما به نهاد شورای نگهبان اشاره کردید. شورای نگهبان در جمهوری اسلامی ایران یکی از نهاد‌های عالی است که در قانون اساسی برای آن وظایفی ذکر شده است.

این شورا در حوزه انتخابات براساس اصل ۹۹ قانون اساسی نظارت بر انتخابات ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی، خبرگان رهبری و همه‌پرسی‌ها را برعهده دارد.

شورای نگهبان بر اساس قانون اساسی وظیفه بررسی صلاحیت نامزد‌های انتخاباتی را برعهده دارد

شورای نگهبان طبیعتاً وقتی که مرجع دیگری در قانون در نظر گرفته نشده است هم، وظیفه بررسی صلاحیت‌های نامزد‌های انتخاباتی را در انتخابات ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و خبرگان رهبری قبل از برگزاری هرکدام از انتخابات طبق اصل موضوعه بر عهده دارد. همچنین نظارت بر عملکرد مسئولان اجرایی در حوزه انتخابات شامل انتشار تعرفه‌ها، توزیع تعرفه‌ها و نهایتاً عملکرد آن‌ها در روز برگزاری انتخابات را بر عهده دارد.

ناظران شورای نگهبان در روز انتخابات ( ۲۸ خرداد)  در سراسر کشور برای پاسداری از آراء مردم پای صندوق‌ها حاضر می‌شوند.

شیوه بررسی صلاحیت نامزد‌های انتخابات مجلس شورای اسلامی

کدخدایی درمورد بررسی صلاحیت نامزدهای انتخابات گفت: درباره بررسی صلاحیت‌ها هم باید گفت که بررسی صلاحیت نامزد‌های انتخاباتی هم طبق قانون بر عهده شورای نگهبان است.

این شورا در حوزه انتخابات مجلس از طریق تعیین ناظران مردمی و هیئت‌های نظارت که از اقشار مختلف مردم تشکیل می‌شود، وظیفه نظارت و بررسی صلاحیت‌ها را انجام می‌دهد. اگر شکایتی یا اعتراضی هم باشد در جلسات نهایی شورای نگهبان مطرح می‌شود.

البته در انتخابات ریاست جمهوری طبق اصل ۱۱۰ قانون اساسی این وظیفه بر عهده اعضای شورای نگهبان قرار گرفته است. این شورا صلاحیت داوطلبان برای حضور در این انتخابات را بررسی می‌کند.

مردم در انتخابات ۱۴۰۰ به دنبال ایجاد تحولی در حوزه‌های اقتصادی – معیشتی هستند

وی افزود: به هر حال انتخابات در همه جوامع به عنوان یک تحول عظیم تلقی می‌شود. انتخابات، اعمال حق تعیین سرنوشت از سوی مردم است و همه مردم نسبت به آن حساس هستند. طبیعتاً عوامل مختلفی مانند عوامل اقتصادی، معیشتی، تحولات سیاسی و حتی برخی مواقع تحولات بیرونی می‌تواند بر آن تأثیرگذار باشد.

بنده فکر می‌کنم انتخابات ۱۴۰۰ با توجه به دوره‌های گذشته که انتخابات برگزار و افراد و رؤسای جمهور انتخاب شده بودند، از اهمیت بیشتری برخوردار است. مردم به دنبال یک تحول بهتر و بیشتر در حوزه‌های اقتصادی و معیشتی هستند؛ بنابراین امر مهمی تلقی می‌شود.

البته باید به جایگاه منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران هم توجه داشت. ایران در جایگاه برتر و عالی قرار دارد و از این جهت حساسیت‌هایی در خارج کشور نسبت به این انتخابات وجود دارد.

شورای نگهبان بدون هرگونه ملاحظات سیاسی با انتخابات مواجه می‌شود

کدخدایی در پاسخ به این سؤال که وظیفه شورای نگهبان در حوزه انتخابات چیست، گفت: شورای نگهبان وظیفه اجرای قانون را بر عهده دارد. در حوزه انتخابات ریاست جمهوری، قانون اساسی اصولی مانند اصل ۱۱۵ و ۱۱۰ را برای وظایف شورای نگهبان در نظر گرفته است.

به نظر می‌رسد که شورای نگهبان یک نهاد حقوقی است که مکلف است وظایف خود را براساس نص صریح قوانین انجام دهد. آنچه که از شورای نگهبان انتظار می‌رود اجرای صحیح وظیفه قانونی است.

شورای نگهبان به عنوان یک نهاد سیاسی مانند سایر احزاب، گروه سیاسی نیست که بخواهد با ملاحظات سیاسی با انتخابات برخورد کند. بلکه یک نهاد حقوقی است و در قوانین اساسی و عادی وظایف قانونی برای این نهاد مشخص شده است. انتظار هم این است که شورای نگهبان براساس وظایف قانونی خود عمل کند.

دو ابزار مهم شورای نگهبان در بررسی صلاحیت‌ها

سخنگوی شورای نگهبان با اشاره به ابزارهایی که شورای نگهبان درمورد بررسی صلاحیت نامزدهای انتخابات دارد، ادامه داد: شورای نگهبان در تمامی انتخابات از دو ابزار در بررسی صلاحیت‌ها استفاده می‌کند. اگر هم اختلاف نظری باشد یک روش نهایی به عنوان تمام‌کننده به کار گرفته می‌شود.

ابزار اول این شورا، پرونده‌هایی است که از افراد در اختیار این شورا قرار می‌گیرند. مثلاً در انتخابات مجلس ممکن است که نامزدی مدارک تحصیلی نداشته باشد، یا سابقه اجرایی لازم را نداشته باشد. یا مانعی مانند محکومیت کیفری داشته باشد. طبیعتاً این موارد باید بررسی شود. این ابزاری است که قانونگذار برای این نهاد در نظر گرفته است.

ابزار دوم بیشتر در انتخابات ریاست جمهوری به کار می‌رود. براساس اصل ۱۱۵ گفته شده که کسانی که قصد نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری را دارند باید رجل سیاسی– مذهبی باشند. اگر معیار‌های دقیقی هم برای این عبارت نتوانیم در نظر بگیریم، رجل سیاسی در عرف سیاسی– اجتماعی یک استاندارد‌ها و معیار‌هایی را دارد. یا در اصل ۱۱۵ گفته که مدیر یا مدبر باشد. کسی که سابقه مدیریتی را داشته باشد، می‌توانیم مدیر و مدبر بودن او را از بررسی سوابق احراز کنیم.

این دو شرط به عنوان مانع در جلسه عمومی شورای نگهبان بحث می‌شوند. البته بعضاً دوستانی که – احتمالاً حُسن‌نیت هم دارند - اطلاع کافی از روند اجرایی بررسی صلاحیت‌ها ندارند، ممکن است ادعا‌هایی را مطرح کنند.

به هر حال کسی که نسبت به ثبت‌نام اقدام می‌کند، خود را در معرض شرایط احراز رجل سیاسی، مدیر و مدبر بودن قرار می‌دهد. برای شورای نگهبان احراز این مسئله بسیار مهم است و طبیعتاً از طریق بررسی ارزیابی سوابق فرد صورت می‌گیرد. باید وی در تلقی عمومی مردم، فردی به عنوان رجل سیاسی – مذهبی شناخته شده باشد تا شورای نگهبان بتواند این موضوع را احراز کند.

گاهی اوقات از طریق سوابق اجرایی فرد مشخص می‌شود. گاهی اوقات هم برخی افراد به شورای نگهبان دعوت می‌شوند و جمعی از اعضای شورا با آن‌ها گفتگو می‌کنند. از اطلاعات آنها، سوابق آن‌ها، کار‌هایی که انجام داده‌اند، پرسیده می‌شود. نهایتاً تمامی شرایط افراد در شورای نگهبان به بحث گذاشته می‌شود و باید هفت رأی مثبت برای احراز افراد کسب شود. اگر شش رأی باشد به مفهوم این است که صلاحیت فرد احراز نشده است. حتماً باید بیش از هفت رأی باشد.

در سال ۹۲ و همچنین ۹۶ که رهبر انقلاب سیاست‌های کلی انتخابات را ابلاغ فرمودند، شورای نگهبان به مدت یک سال یک آئین‌نامه داخلی را تصویب کرد که معیار‌های جزئی‌تری را برای تشخیص رجل سیاسی– مذهبی تعیین کرده است. مثلاً اگر کسی برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری اعلام آمادگی می‌کند باید یک برنامه‌ای را داشته باشد. اگرچه ممکن است که این برنامه را نتواند اجرایی کند. اما حداقل اینکه نامزد ریاست جمهوری بتواند یک برنامه‌ای را ارائه کند.

شورای نگهبان تاکنون مانع از ثبت‌نام زنان در انتخابات ریاست جمهوری نشده است

وی درمورد ثبت نام بانوان در انتخابات گفت: شورای نگهبان تاکنون مانع ثبت‌نام خانم‌ها در انتخابات ریاست جمهوری نشده است. بلکه در صورت ثبت‌نام، صلاحیت آنها نیز مانند نامزد‌های مرد در شورای نگهبان بررسی می‌شود. البته تاکنون صلاحیت خانم‌ها برای انتخابات احراز نشده است. اما شورای نگهبان مانعی را برای ثبت‌نام آنها قرار نداده است.

قوانین انتخاباتی ایران باید براساس وضعیت امروز جامعه بازنگری و اصلاح شود

کدخدایی درمورد بازنگری و اصلاح قوانین انتخاباتی افزود: قوانین انتخاباتی ایران – هم انتخابات ریاست جمهوری و هم انتخابات مجلس- مربوط به دهه‌های گذشته است. اساس و پایه آنها بر مبنای فضای گذشته که رقابت‌های سیاسی مثل امروز جدی نبوده است. رقابت‌های امروز بسیار جدی است. گروه‌ها و افراد مختلفی وارد می‌شوند. خوشبختانه مشارکت عمده‌ای در ثبت‌نام داوطلبان صورت می‌گیرد.

طبیعتاً قوانین انتخابات باید براساس وضعیت امروز مورد بازنگری قرار گیرد و اصلاح شود. مجلس در دو نوبت اقدام به این کار کرده است. در مجلس گذشته تلاش شد که قانون انتخابات مجلس را اصلاح کند که نهایتاً با توجه به اختلاف‌نظر‌ها کنار گذاشته شد. در مجلس یازدهم هم قرار شد که قانون انتخابات ریاست جمهوری اصلاح شود که با ایراد‌های شورای نگهبان و هیئت نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام مواجه شده است. این قانون در اختیار مجلس قرار دارد. اگر مجلس بتواند ایراد‌های هیئت نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام را برطرف کند، طبیعتاً به عنوان قانون لازم‌الاجرا تلقی می‌شود.

اما من ایراد و نگاهی که نسبت به قانون انتخابات – در حوزه مجلس و در حوزه ریاست جمهوری- دارم را همچنان دنبال می‌کنم. این قانون باید به قانون جامعی تبدیل شود که همه موضوعات و فروعات مورد بحث در این دو انتخابات لحاظ شود تا بتواند چشم‌انداز روشنی را برای مجریان، ناظران و مردم ایجاد کند.

عملکرد شورای نگهبان درانتخابات بهترین پاسخ به تهمت‌های افراد و گروه‌های سیاسی است

سخنگوی شورای نگهبان درمورد پاسخ‌های این شورا به تهمت گروه‌های سیاسی افزود: البته برخی از افراد و گروه‌های سیاسی تهمت‌هایی را به شورای نگهبان می‌زنند. بهترین پاسخ این شورا به تهمت‌ها، عملکرد شورا است. مثلاً در انتخابات ریاست جمهوری ملاحظه کنید که افرادی که تأیید صلاحیت شدند از چه قشر‌هایی بوده‌اند و چه کسانی رأی آورده‌اند. اما گاهی اوقات مثل انتخابات اخیر یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی، مردم به گروه دیگری اقبال نشان می‌دهند. شورای نگهبان در این تغییر نگاه مردم مقصر نیست.

شورای نگهبان در انتخابات اخیر مجلس نسبت به متخلفان تبعیضی قائل نشد. از بین افرادی که صلاحیت آنها مورد تأیید قرار نگرفت هم به اصولگرایان و هم به اصلاح‌طلبان منتسب بودند. اتفاقاً شورای نگهبان افراد مهمی از اصولگرایان را – با توجه به سوابق آنها – تأیید نکرد. اما اینکه چرا مردم به این جناح یا گروه رأی نمی‌دهند، شورای نگهبان مسئول آن نیست. شورای نگهبان در جریان انتخابات اخیر مجلس شورای اسلامی صلاحیت ۷۵ نفر از نمایندگان وقت را تأیید نکرد، اما مردم به ۱۱۷ نفر از نمایندگان وقت رأی نداده‌اند. این وضعیت نشان‌دهنده رویکرد مردم در انتخابات است.

پیش‌بینی‌ها و تمهیدات لازم برای انتخابات ریاست جمهوری اندیشیده شده است

کدخدایی در باب پیش‌بینی‌هایی که برای انتخابات ریاست جمهوری اتخاذ شده‌اند، گفت: مسئولان برگزاری انتخابات در ایران شامل وزارت کشور در حوزه اجرا و شورای نگهبان در حوزه نظارت، تلاش می‌کنند که انتخابات به نحو صحیح، در نهایت سلامت و با ساده‌ترین روش‌ها برگزار شود.

در انتخابات اخیر هم با ویروس منحوس و بیماری کرونا مواجه شده‌ایم. تلاش بر این است که تعداد صندوق‌ها بیشتر شود. تعداد شعب اضافه شود. انتخابات در فضای باز انجام شود. به هر حال این پیش‌بینی‌ها صورت گرفته و تدابیر دیگری هم اگر لازم باشد، اتخاذ می‌شود. تأمین سلامت مردم در کنار سلامت انتخابات برای مسئولان برگزاری انتخابات مهم است. امیدواریم که انتخابات خوب و پرشوری را در روز ۲۸ خرداد شاهد باشیم.

رهبر انقلاب مواضع صریح و شفاف ایران درباره مسائل هسته‌ای را اعلام و ابلاغ کرده‌اند

وی ادامه داد: البته من فکر می‌کنم موضع صریح و شفاف جمهوری اسلامی ایران درباره تحولات در حوزه هسته‌ای از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی صراحتاً اعلام و به مسئولان مربوطه هم ابلاغ شده است و در این چارچوب حرکت می‌کنند.

ولی اگر بخواهم به عنوان یک شهروند در این‌ باره صحبت کنم، باید بگویم که به هر حال در یک توافقی که خیلی از کشور‌های دنیا با ایران منعقد کرده‌اند، انتظار این بود که این توافق پا برجا بماند به‌ ویژه اینکه ایران به تعهدات خود عمل کرد. از طرفی خروج آمریکا از برجام خلاف اصول این توافق و خلاف اصول عمومی توافق و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی بوده است.

اگر بخواهد برگشتی از سوی آمریکا به برجام صورت گیرد همان‌طور که رهبر انقلاب هم فرموده‌اند لازم است که اولاً تحریم‌ها به‌ طور کامل برداشته شوند؛ ثانیاً راستی‌آزمایی دقیقی نیز صورت گیرد. طبیعتاً اگر این شرایط ایجاد شد ایران هم می‌تواند به برجام برگردد و تعهدات خود را انجام دهد.

انتهای پیام/ 118