یادداشت/ حبیب‌الله مازندرانی

سینما و اثرگذاری در روند جامعه‌سازی دینی

سینما دارای اثرگذاری در روند جامعه‌سازی دینی معرفی شده و ضرورت پرداختن به مضامین والا همزمان با برخورداری از فرم و قالب زیبا به عنوان تعهد سینماگر مطرح می‌شود.

کد خبر: ۴۵۵۳۳۱

تاریخ: ۲۰ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۰۲:۰۰

گروه فرهنگ و هنر دفاع‌پرس‌ـ حبیب‌الله مازندرانی؛ سینمای دفاع مقدس شاخه‌ای از ژانر‌های سینمایی است که خاستگاه اصلی آن به متن جنگ هشت ساله عراق علیه ایران اختصاص دارد و از آنجا که اخلاص رزمندگان قهرمان ایران در برابر دشمن تا بن دندان مسلح، موجب پیروزی ما شد، از آن به‌عنوان دفاع مقدس یاد می‌شود.

این گونه‌ی سینمایی از ابتدای سال ۱۳۶۰ متولد شد و ما از آن تاریخ شاهد آثار قابل توجهی در این زمینه بودیم. از این جهت که هشت سال جنگ در برابر عراق برای ما فقط در حد یک جنگ نبوده و در واقع جنگ ایران آمیز‌ه‌ای از اعتقادات و دفاع از ارزش‌هاست و در حقیقت جنگ برای ما یک نعمت بود و سبب شد تا ارزش‌های دینی، اعتقادی و مذهبی خود را در این شرایط توسعه دهیم.

گزیده بیانات رهبر انقلاب اسلامی در دیدار جمعی از اصحاب فرهنگ و هنر در سال‌های مختلف به شرح ذیل است. «آقای حاتمی‌کیا می‌گویند به ما درجه بدهید؛ خدا به شما‌ها درجه داده، بنده چه درجه‌ای را به شما بدهم! درجه‌ی شما، درجه‌ی خدایی است. این ذوق و استعداد هنری که شما‌ها دارید، این همان درجه‌ای است که به شما‌ها داده.» (دیدار جمعی از کارگردانان سینما و تلویزیون)

این جملات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار سینماگران و خطاب به ابراهیم حاتمی‌کیا به خوبی نمایانگر نگاه ایشان به مقوله‌ی هنر و جایگاه هنرمندان است. با رجوع به بیانات رهبر انقلاب دلیل این توجه روشن شده و راه را بر برداشت‌های نادرست در مورد چنین تأکیداتی و مواجهه با آن به عنوان تعارف و ... می‌بندد.

اساسا در نگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی حقیقت هنر «عطیه‌ای الهی» بوده و از جایگاه رفیعی برخوردار است: «هنر گوهر بسیار گران‌بهایی است که ارزش و گران‌بهایی آن فقط بدین جهت نیست که دل‌ها و چشم‌هایی را به خودجذب می‌کند - خیلی از چیز‌هایی که هنری نیست، ممکن است چشم‌ها و دل‌هایی را به خود جذب کند - نه، این یک موهبت و عطیه‌ی الهی است. حقیقت هنر - هر نوع هنری - یک عطیهی الهی است» (دیدار جمعی از اصحاب فرهنگ و هنر).

این توجه به هنر در مقوله‌ی سینما و فیلم‌سازی نیز خود را نشان داده و موجب تأکید جدی رهبری معظم بر جایگاه سینما و اثرگذاری آن می‌شود: «فیلم هم چیز جذابی است؛ سینما خیلی عنصر جذابی است، رسانه‌ی فوق العاده‌ای است، یعنی واقعا الان هیچ چیزی مثل سینما نیست از لحاظ اثرگذاری» (دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی).

از جنبه‌ی فنی‌تر نیز حضرت آیت‌الله خامنه‌ای سینما را به عنوان «کارآمدترین روایتگر واقعیت و حقیقت» معرفی می‌کنند: «هنر سینما بلاشک یک هنر برتر است؛ یک روایتگر کاملا مسلط - که هیچ روایتگری تاکنون در بین این شیوه‌های هنری روایت یک واقعیت و یک حقیقت، تا امروز به این کارآمدی نیامده - و یک هنر پیچیده و پیشرفته و متعالی» (دیدار جمعی از کارگردانان سینما و تلویزیون).

علاوه بر این، نقش سینما در جامعه و کارکرد‌های آن در مناسبات امروزی به صورت جدی مدنظر رهبری بوده و به دور از برخورد‌های کلیشه‌ای و حاشیه‌ای مورد توجه قرار می‌گیرد. از این زاویه سینما به عنوان «کلید پیشرفت کشور» معرفی می‌شود: «من می‌گویم الان کلید دست شما سینماگران است. من شأن سینما را این می‌دانم. من می‌گویم امروز کلید پیشرفت این کشور، به میزان زیادی دست شماست» (دیدار جمعی از کارگردانان سینما و تلویزیون).

در این نگاه برآمده از مبانی دینی، حقیقت هنر و به تبع آن سینما دارای منشأ الهی بوده و در عرصه‌ی جامعه‌سازی و پیشرفت و تعالی دارای نقش اساسی است و بنابراین از عنصری در حاشیه» خارج شده و در «متن» قرار می‌گیرد. مقولاتی، چون «هنر متعهد»، «هنر دینی» و «هنر انقلابی» از همین رهگذر و براساس چنین بینشی به ماهیت سینما مطرح شده و مسئولیت هنرمند در برابر سایر انسان‌ها و ارزش‌های متعالی انسانی و الهی مورد توجه قرار می‌گیرد.

مبتنی بر همین شأنیت، سینما دارای اثرگذاری در روند جامعه سازی دینی معرفی شده و ضرورت پرداختن به مضامین والا همزمان با برخورداری از فرم و قالب زیبا به عنوان تعهد سینماگر مطرح می‌شود. «هنر، بخشی از آن فاخرترین و ارزشمندترین قسمت‌های جان انسانی است؛ باید برای این ارزش قائل شد و آن را برای خدا خرج کرد» دیدار جمعی از اصحاب فرهنگ و هنر،).

انتهای پیام/ 121