خلبانی که مانع از برگزاری اجلاس سران جنبش غیرمتعهد‌ها در عراق شد

عباس دوران، خلبان نام‌آور ایران، تمام آموخته‌های خود را برای نجات کشور از توطئه دشمنان به‌کار گرفت و در عملیات‌های مختلف در جنگ تحمیلی پیش‌قراول بود.

کد خبر: ۴۸۰۰۳۳

تاریخ: ۰۵ مهر ۱۴۰۰ - ۰۱:۵۷

به گزارش دفاع‌پرس از همدان، عباس دوران در ۲۰ مهر ۱۳۲۹ در محله «سردزک» در شیراز دیده به جهان گشود. پدرش محمد ابراهیم و مادرش ایران افراسیابی بودند. او دومین فرزند خانواده‌ای بود که هفت فرزند پسر و یک دختر داشت. عباس تحصیلات ابتدایی را در دبستان صدرا و در ادامه در دبیرستان سلطانی پشت سر گذاشت تا اینکه در ۱۳۴۸ مدرک دیپلم طبیعی خود را اخذ کرد.

آغاز فعالیت در نیروی هوایی

عباس دوران در همان زمان یعنی ۱۳۴۸ خورشیدی در مرکز فرماندهی آموزش هوایی شیراز استخدام شد و پس از یک سال به دانشکده خلبانی نیروی هوایی رفت و با پشت سرنهادن دوره مقدماتی پرواز در ایران در ۱۳۵۱ برای تکمیل دوره خلبانی خود عازم آمریکا شد.

آموزش خلبانی در آمریکا

وی به محض ورود به آمریکا در پایگاه لکلند دوره تکمیلی زبان انگلیسی خود را گذراند. بعد از آن برای آموختن خلبانی به پایگاه کلمبوس در ایالت می‌سی سی رفت و در آنجا توانست این دوره را با موفقیت سپری کند و پرواز با هواپیما‌های بونانزا، تی. سی ۴۱ و تی. سی ۳۷ انجام دهد.

البته در همین زمان هنگام تمرین‌های ورزشی از ناحیه پای چپ مصدوم شد و به مدت ۲ ماه از برنامه پروازی باز ماند، اما این مصدومیت آنچنان وقفه‌ای در کار او ایجاد نکرد و به محض بهبودی آموزش خلبانی خود را ادامه داد و توانست مدرک خلبانی به دست آورد.

بازگشت به ایران و خدمت در پایگاه هوایی

عباس دوران پس از اینکه مراحل خلبانی را پشت سر گذاشت و نشان خلبانی به دست آورد در ۱۳۵۲ به ایران بازگشت و نخست به عنوان خلبان هواپیمای اف ۴ و با درجه ستوان دومی در پایگاه شکاری تهران انجام وظیفه کرد تا اینکه پس از مدتی به پایگاه سوم شکاری (شهید نوژه همدان) اعزام و در آنجا خدمت کرد.

هنگامی که در ۱۳۵۸ خورشیدی تحرکاتی در مرز‌های ایران از ناحیه دشمن به خصوص رژیم بعثی به وجود آمد، عباس دوران به عنوان یک خلبان کار آزموده و تیز پرواز از شغل خود دور بود، اما خودش را به پایگاه شکاری رساند و در این ارتباط گفته بود: من با پول این ملت به خارج رفته ام حالا آمده ام تا در صورت نیاز از این کشور در مقابل بیگانه دفاع کنم. به همین دلیل هم با تقاضای بازگشت او به خدمت و دفاع از کشور موافقت می‌شود.

آغاز جنگ و پرواز دوران

هنگامی که ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، هواپیما‌های نظامی نیرو‌های بعثی به تعدادی از پایگاه‌های هوایی و تأسیسات حمله کردند، عباس دوران به عنوان افسر خلبان شکاری و معاونت عملیات ستاد فرماندهی پایگاه سوم شکاری شهید نوژه همدان مشغول به خدمت بود. به همین دلیل هم او در نخستین عملیات نیروی هوایی که دو ساعت پس از حمله سراسری عراق به ایران صورت گرفت، شرکت کرد و در آسمان غرب کشور از هواپیما‌های خودی پشتیبانی و مراقبت به عمل آورد. او پس از مدتی برای ادامه پرواز‌های جنگی به پایگاه ششم شکاری بوشهر منتقل شد.

عملیات مروارید

عباس دوران در جریان جنگ تحمیلی رشادت‌های زیادی از خود نشان داد که یکی از مهمترین آن‌ها در هفتم آذر ۱۳۵۹ در عملیات مروارید اتفاق افتاد؛ عملیاتی که از طرف نیروی هوایی و نیروی دریایی طراحی شده بود، آن‌ها از پایگاه هوایی بوشهر بلند شدند و در همان دقایق اولیه پنج فروند ناوچه عراقی را که از اسکله‌های نفتی العمیه و البکر در شمال خلیج فارس محافظت می‌کردند، با موشک هدف قرار دادند.

خود او در یادداشت هایش در خصوص این عملیات می‌نویسد: بعد از نشستن در مینی بوس حامل بچه‌های خلبان و در مسیر گردان پرواز، بحث سر زدن ناوچه‌ها و انهدام آن‌ها بود. من گفتم همین الآن تا آن‌ها دور نشده اند، حاضرم پرواز کنم و خلعتبری هم حاضر شد. بدون این که به فرمانده عملیات یا پست فرماندهی اطلاع دهیم، هواپیمای ذخیره پرواز قبلی را برداشته و بلند شدیم. زیرا انجام هماهنگی‌ها وقت گیر بود و امکان داشت، ناوچه‌ها تغییر موقعیت دهند. سه فروند ناوچه عراقی از هم جدا شده بودند.

یکی زیر اسکله البکر پناه گرفته بود و یکی دیگر در حال فرار بود. مسیر رفتن را از ارتفاع پست رفتیم. بلافاصله یکی از آن‌ها را که در حال فرار بود با دو موشک منهدم کردم و بعد منطقه را گشتم. از سومی هیچ خبری نبود؛ بنابراین رفتم سراغ آن یکی که زیر اسکله بود و یک موشک رها کردم که درست به عقب آن اصابت کرد. بعد دوباره رفتم دیدم که کاملا منهدم نشده و موشک باقی مانده را به آن زدم و ایستادم و نتیجه کار را دیدم. از ۶ ناوچه عراقی پنج ناوچه منهدم شد.

شهادت قهرمانانه

هنگامی که تیر ۱۳۶۱ خورشیدی صدام حسین رییس رژیم بعث عراق برای میزبانی از اجلاس سران عدم تعهد آماده می‌شد و گفته بود که هیچ خلبان ایرانی جرات نزدیک شدن به آسمان بغداد برای برهم زدن اجلاس را ندارد، عباس دوران ماموریت یافت تا عملیاتی را برای جلوگیری از تشکیل کنفرانس سران غیرمتعهد‌ها در عراق انجام دهد.

این عملیات با هدف بمباران پالایشگاه «الدوره» بغداد، نیروگاه اتمی بغداد و پایگاه الرشید یا ساختمان هتل اجلاس عدم تعهد بود که این عملیات با موفقیت انجام شد. در این عملیات موفق هواپیمای ایرانی مورد اصابت چند گلوله ضدهوایی قرار گرفت.

خلبان کابین عقب دستگیره خروج اضطراری را کشید و از جنگنده خارج شد، اما عباس دوران با صرف نظر کردن از خروج اضطراری، هواپیمای (اف ۴) صدمه دیده خود را که در آتش می‌سوخت، با هدف ناامن جلوه دادن شهر بغداد، به هتل محل برگزاری هفتمین دوره اجلاس سران جنبش غیرمتعهد‌ها کوبید و مانع از برگزاری این اجلاس در عراق شد و خودش به دیدار معبود شتافت.

آرام گرفتن پیکر در خاک وطن

پس از سال‌ها انتظار در تیر ۱۳۸۱ بقایای پیکر شهید عباس دوران توسط کمیته جستجوی مفقودان به میهن منتقل شد و پنجم مرداد همان سال در جریان مراسمی رسمی با حضور مسئولان کشوری و لشکری، خانواده شهید و بستگان در میدان صبحگاه ستاد نیروی هوایی بر دوش همرزمان خلبانش تشییع شد.

پیکر مطهر آن شهید تیزپرواز سپس برای خاکسپاری با یک فروند هواپیمای سی ۱۳۰ به شیراز منتقل و در ۱۰ مرداد در خاک زادگاهش آرام گرفت.

انتهای پیام/