یادداشت/ سمانه حسن‌خانی

فرهنگ اقتصادی؛ پاشنه آشیل اقتصاد ایران

پرداختن به مفاهیم اقتصادی از زاویه فرهنگی افراد یک جامعه را در ارائه و فهم تحلیل‌های اقتصادی کمک می‌کند.

کد خبر: ۴۸۳۱۰۳

تاریخ: ۲۰ مهر ۱۴۰۰ - ۰۸:۰۰

گروه اخبار داخلی دفاع‌پرس _ سمانه حسن‌خانی؛ موضوع اساسی و مهمی که متاسفانه از تیررس دیدگان مسئولین ذیربط کشورمان مغفول مانده مسئله فرهنگ اقتصادی است.

موضوعی که تا به امروز به آن توجه ویژه‌ای نشده است؛ پرداختن به مفاهیم اقتصادی از زاویه دیگر می‌تواند افراد را در ارائه و فهم تحلیل‌های اقتصادی کمک کند، چراکه افزایش سواد اقتصادی در تمام قشر‌ها می‌تواند جامعه را در تغییر سبک زندگی کمک شایانی کند. یکی از موضوعاتی که می‌تواند در برابر تحریم‌ها کشور را بیمه کند، موضوع افزایش آگاهی‌های مردم نسبت به واقعیت‌های جامعه است.

در واقع فرهنگ، اذهان و شاکله ذهنی مردم است؛ رفتار‌های مردم در یک جامعه، نحوه نگرش آن‌ها به مسائل و از جمله اقتصاد به عنوان یکی از مهم‌ترین شئون زندگی در جامعه است، بر این اساس تمامی رفتار‌های اقتصادی ما برگرفته شده از فرهنگ و گرایش‌های ماست به عنوان مثال در راستای بهره وری بالا، در مصرف پایین و بهینه، نحوه ورود و خروج به بازار‌ها و به عنوان یک نمونه عینی، اقدام ما در ورود به بازار ارز بارزترین نمونه در تاثیر فرهنگ در اقتصاد است.

بنابراین پاشنه آشیل اقتصاد ایران همین جاست، چراکه همواره شالوده فرایند توسعه و رشد اقتصادی «فرهنگ» است و این مولفه با طرز تلقی‌ها و رفتار اقتصادی در کشور‌های فقیر، ارتباط تنگاتنگی دارد، لذا راهبرد‌های کاهش فقر و پیشرفت اقتصادی باید به فرآیند‌های تحول فرهنگی توجه کند؛ فرآیند‌هایی که می‌تواند نقش حیاتی در موفقیت یا شکست اقتصادی داشته باشد.

در واقع هدف سیاست‌های توسعه‌ای ابتدا باید افزایش قابلیت‌های فرهنگی جامعه و سپس افزایش تولید داخلی باشد، سازمان ملل هم در دهه ۱۹۹۰ با این استدلال که دیگر «مفهوم کالامحور توسعه اقتصادی» به «راهبرد انسان‌محور توسعه انسانی» تغییر کرده است، توسعه انسان و فرهنگ را کانون توجه و تاکید قرار داده است.

فرهنگ کلید تمام موفقیت‌ها از جمله موفقیت‌های اقتصادی است و به گفته رهبر معظم انقلاب اسلامی نقشه راهی برای رسیدن به اقتصادی شکوفا و بدون وابستگی است که می‌تواند ما را به فرهنگ اسلامی و آرمان‌های مترقی انقلاب اسلامی رهنمون سازد و در راستای عزم ملی و مدیریت جهادی تحقق می‌یابد.

در واقع جهت‌گیری تفکر توسعه، پیامد‌های فرهنگی آشکار دارد؛، زیرا در این دیدگاه مردم به عنوان عامل اصلی توسعه در انزوا قرار ندارند و به روش‌های گوناگون با هم تعامل دارند و چارچوب این تعامل را فرهنگ آن‌ها تعیین می‌کند. در واقع این مفهوم‌پردازی مجدد، توسعه فرهنگ را هم از حاشیه به متن اقتصاد آورده است.

امروز متاسفانه موضوعات استرس و افسردگی، بزه‌کاری، مرافعه، طلاق، قاچاق، فساد، هنجارگریزی، یاس و بی‌انگیزگی نمونه‌هایی از «محصولات فرهنگی اقتصاد» در دهه اخیر است که از تعامل اقتصاد نامطلوب بر فرهنگ ما عارض شده بنابراین با توجه به اینکه فرهنگ بر کارکرد اقتصاد و وضعیت توسعه تاثیرگذار است؛ برای رسیدن به توسعه و رشد اقتصادی نباید مسئولین ذیربط از نقش ابزاری فرهنگ غافل شوند.

انتهای پیام/341