یادداشت/ موسی‌الرضا عبداللهی

دفاع مقدس و گسترش جنبش‌های نوپدید دینی

شهدا و ایثارگران در دوران دفاع مقدس نوع خاصی از بهره‌برداری معنوی از تعالیم اسلامی را در قالب جنبش‌های نوپدید دینی ارائه کردند که در آن ارزش‌ها گرفتار اندیشه تحجر و افراط‌گری نمی‌شد و ناهماهنگی در هنجارهای اخلاقی جهاد صورت نمی‌گرفت؛ تبلیغ معنویت در مقابل اندیشه دین‌گریزی و اباحه‌گری به جایگاه حقیقی خود در اندیشه دفاعی دست یافته و مقابله با دشمن هدفمند شده بود.

کد خبر: ۴۹۳۰۳۹

تاریخ: ۱۵ آذر ۱۴۰۰ - ۰۹:۳۱

گروه استان‌های دفاع‌پرس - موسی‌الرضا عبداللهی؛ بحران هویت دینی ناشی از روحیه مدرنیته جهانی در عصر حاضر بسیاری از افراد را فریفته و با درک مکانیکی از جهان، زمینه‌های رشد اخلاقی را در جامعه از بین برده و انگیزه‌ها را به سمت علم‌زدگی، سرمایه‌داری، مصرف‌گرایی، تنوع‌طلبی، مُدپرستی و گسترش سکولاریسم اومانیستی و پلورالیسم غربی و شرقی کشانده و با نادیده گرفتن نقش دین در سیاست و جهاد، مبارزه بشر را به سمت بحران اخلاق سوق داده است.

با بروز این تحول، بشر به باورهای دینی خود شک می‌کرد و استکبار با استفاده از ابزار تبلیغات باورهای دینی را خرافات جلوه می‌داد و درصدد تحریف دین بود. نظام سلطه برای پیشبرد این راهبرد خود با اعمال فشارهای روانی از طریق شبکه‌های رسانه‌ای غرب و علمای وابسته، افکار عمومی را به‌گونه‌ای مدیریت می‌کند تا ملّت احساس نابسامانی‌ها و مشکلات جامعه را که خود بانی آن بودند متوجه دین می‌دانستند و حاضر نبودند برای احقاق ماهیّت دین کوچک‌ترین قدمی بردارند.

این عوامل امام خمینی (ره) را بر آن داشت تا به دنبال ایجاد یک جنبش نوپدید دینی مبتنی بر معارف اسلام ناب محمدی (ص) باشد تا جامعه را به‌گونه‌ای هدایت کند که دین وارد عرصه خدمت و حکومت شود و سیاست‌زدگی افراطی برخی از به ظاهر دین‌داران جامعه از بین برود و مجاهدان حقیقی دین وارد کارزار سیاست شوند تا خرافات دینی از دامن اسلام پاک شود و مردم مشکلات و نابسامانی‌های اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و تربیتی خود را متوجه دین ندانند و خلأهای ناشی از نیازهای معنوی و اخلاقی جامعه را آبستن شبهات نسازند.

ویژگی شاخص شهدا و رزمندگان در دوران دفاع مقدس این بود که با اطاعت‌پذیری و ولایتمداری اجازه ندادند این جنبش نوپدید دینی دچار آسیب‌های اجتماعی شود و تقلیدهای کورکورانه مبتنی بر تجارب دیگر انقلاب‌ها و فرهنگ دیگر جنگ‌ها جای تعبدگرایی را بگیرد، آرمان شهیدان و ایثارگران دفاع مقدس الگوی حرکت پیروان جنبش‌های نوپدید دینی و اسلامی در منطقه و سطح جهان شد.

شهدا و ایثارگران دفاع مقدس نوع خاصی از بهره‌برداری معنوی از تعالیم اسلامی در قالب جنبش‌های نوپدید دینی ارائه کردند که در آن ارزش‌ها گرفتار اندیشه تحجر و افراط‌گری داعش، طالبان و گروه‌های سلفی نمی‌شد و ناهماهنگی در هنجارهای اخلاقی جهاد صورت نمی‌گرفت و رجزخوانی‌های جهادی در راستای هویت‌های اصلی اسلام ناب محمدی (ص) که امام خمینی (ره) بنیان‌گذار آن بود انجام می‌شد؛ تبلیغ معنویت در مقابل اندیشه دین‌گریزی، اباحه‌گری، جنایت‌پیشگی و در نظر گرفتن لذّت‌ها به جایگاه حقیقی خود در اندیشه دفاعی دست یافته و مقابله با دشمن هدفمند شده بود.

در نظر گرفتن این بُعد از معارف دفاع مقدس که به برکت مجاهدت و اخلاص شهدا، ایثارگران و رزمندگان حاصل شده از لایه‌های پنهان ارزش‌ها و دستاوردهای این حماسه جاوید است که در بین آثار دفاع مقدس کمتر به این موضوع توجه شده و یا سطحی و جزئی به آن پرداخته شده است.

اگر اندیشمندان حوزه دفاع مقدس به جایگاه معنویت شهدا و رزمندگان در پیدایش جنبش‌های نوپدید دینی در راستای اندیشه‌های امام خمینی (ره) نپردازند گذر زمان سیره معنوی آنان را در مکتب جهادی دچار آسیب‌هایی از نوع دنیاگرایی و گرایش‌های تفکر لیبرال دمکراتی افراد کاریزماتیک غرب و اندیشه‌های جنبش‌های غیر اسلامی خواهد کرد و به سمت سبک زندگی آنان سوق خواهد داد و نوعی واپس‌گرایی ارتجاعی را بر جماعت‌های دینی تحمیل می‌کند. جامعه‌ای که ماهیّت جنبش‌های نوپدید دینی را از آن بگیرند و اجازه ندهند که رشد و شکوفایی خود را حفظ کند و ماندگار و وسعت‌پذیر باشد ایستا عمل می‌کند و مشکلات را به دین ارتباط می‌دهد.

انتهای پیام/