دفاع‌پرس گزارش می‌دهد؛

روایتی از نقطه آغاز انقلاب اسلامی/ سرآغاز پیوند مستحکم امت با امام خمینی (ره)

مردم ایران نشان دادند که در برابر رژیم‌های استبدادی هرگز کوتاه نمی‌آیند. رهبری مدبرانه‌ امام خمینی (ره) و ایستادگی و مقاومت مردم در برابر رژیم پهلوی سبب شد تا سرانجام در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید.

کد خبر: ۵۰۳۵۰۷

تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۴۰۰ - ۰۸:۳۴

به گزارش خبرنگار حماسه و جهاد دفاع‌پرس، نهضت امام خمینی (ره) از سال ۱۳۴۱ خورشیدی آغاز شد و در ۱۳۵۷ خورشیدی با کمک مردم ایران به پیروزی رسید. به یقین قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ نقش انکارناپذیر و درخشانی را در پیروزی این نهضت ایفا کرد. نیرو‌های امنیتی رژیم در ماه محرم به روحانیون اطلاع دادند که در سخنرانی‌های خود برای مردم از سه چیز صحبت نکنند؛ از شخص شاه بدگویی نکنند، در مورد اسراییل حرف نزنند و در مورد اینکه اسلام در خطر است صحبت نکنند.

امام خمینی (ره) که نشان داده بود، در مبارزه‌ خود علیه استبداد محکم و استوار است، در ۱۳ خرداد ۱۳۴۲ خورشیدی برابر با ۱۰ محرم سخنان کوبنده‌ای را علیه رژیم پهلوی بیان کرد. امام نه تنها به حرف‌های نیرو‌های امنیتی توجهی نشان نداد، بلکه این حرکت شاه را نتیجه‌ ترس او از بیداری و حرکت مردم در همراهی با نهضت اسلامی دانست. به همین دلیل در سخنانی تاریخی در ۱۰ محرم در مدرسه‌ فیضیه فرمود: «شما اهالی محترم قم ملاحظه فرمودید آن روز که آن رفراندوم غلط، آن رفراندوم مفتضح انجام گرفت، آن رفراندومی که برخلاف مصالح ملت ایران بود با زور سرنیزه اجرا شد ... آیا روحانیت و اسلام ارتجاع سیاه است؟ لکن تو مرتجع سیاه، انقلاب سفید کرده‌ای؟!. چرا این قدر می‌خواهی مردم را اغفال کنی؟ چرا مردم را این‌قدر تهدید می‌کنی؟

امروز به من خبر داده‌اند که عده‌ای از وعاظ و خطبا تهران را برده‌اند به سازمان امنیت و تهدید کرده‌اند که از سه موضوع حرف نزنند: ۱- از شاه بدگویی نکنند ۲- به اسراییل حمله نکنند ۳- نگویند که اسلام در خطر است. دیگر هر چه بگویند آزادند.... تمام گرفتاری‌ها و اختلاف‌های ما در همین سه موضوع نهفته است. اگر از این سه موضوع بگذریم، دیگر اختلافی نداریم و باید دید که اگر ما نگوییم شاه چنین و چنان است آیا آن طور نیست؟ اگر ما نگوییم اسراییل برای اسلام و مسلمان‌ها خطرناک است آیا خطرناک نیست؟ و در اصل چه ارتباطی و تناسبی بین شاه و اسراییل است که سازمان امنیت می‌گوید: از شاه صحبت نکنید، از اسراییل نیز صحبت نکنید؟ آیا به نظر سازمان امنیت شاه، اسراییلی است؟» سخنرانی تند ایشان در واقع شمارش معکوس سقوط رژیم پهلوی بود.

این سخنان به سرعت به تهران گزارش شد. در ساعت ۴ صبح ۱۵ خرداد کامیون‌هایی که سربازان و نیرو‌های امنیتی در آن بودند از تهران ماموریت یافتند تا امام خمینی را دستگیر کنند. آن‌ها امام را در حالی که مشغول خواندن نماز بود، دستگیر و در بازداشتگاه افسران تهران زندانی کردند. غروب آن روز ایشان را به زندان قصر بردند. بازداشت امام خمینی و رسیدن این خبر به گوش مردم سبب شد که یک قیام مردمی و گسترده علیه رژیم پهلوی در ۱۵ خرداد شکل بگیرد.

پیر و جوان، زن و مرد از روستا و شهر خود، به طرف منزل رهبر خود حرکت کردند. شعار اصلی جمعیت «یا مرگ یا خمینی» بود که از تمام شهر قم به گوش می‌رسید. نیرو‌های رژیم پهلوی در این شهر برای ایجاد ترس بیشتر مردم، مستقر شدند و سعی داشتند قیام را به شدت سرکوب کنند. از طرف دیگر خبر دستگیری امام خمینی به تهران، شیراز، مشهد و دیگر شهر‌ها رسید و در شهر‌های مختلف کشور نیز همانند قم، آزادی امام را فریاد می‌زدند. مردم ورامین به طرف تهران حرکت کردند. تعداد زیادی از مردم در این تظاهرات به شهادت رسیدند.

جمعیت زیادی که در تهران حضور داشتند به طرف کاخ شاه حرکت کردند. ارتشبد حسین فردوست که از نزدیک‌ترین افراد به محمدرضا پهلوی بود، درباره‌ قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ هجری خورشیدی در خاطرات خود نوشته است: مسوولان اطلاعاتی و امنیتی کشور و شخص محمدرضا از چنین حرکت مردمی اطلاع نداشتند. محمدرضا مساله‌ روحانی‌ها را جدی نگرفته بود و خطر تیمور بختیار را بیش از مردم می‌دانست. از آنجا که این حرکت، یک حرکت، مردمی و بدون برنامه ریزی قبلی بود، ساواک به کلی غافلگیر شد و محمد رضا شاه به شدت به وحشت افتاد. همچنین ارتشبد حسین فردوست در توضیح وخامت اوضاع می‌نویسد: به اویسی فرمانده لشگر گارد ویژه گفتم تنها راه این است که هر چه آشپز و نظافتکار و اسلحه دار و ... در لشگر داری مسلح کنی.

روز ۱۵ خرداد در تهران و قم حکومت نظامی برقرار شد، با این حال در روز‌های بعد، تظاهرات گسترده ای برپا شد که در هر مورد به درگیری خونین انجامید و مردم زیادی به شهادت رسیدند. امام خمینی پس از ۱۹ روز حبس در زندان قصر به زندانی در پادگان عشرت آباد منتقل شد. محمدرضا پهلوی ۲ روز پس از نهضت ۱۵ خرداد، قیام مردم را «بلوا و اقدامی وحشیانه» نامید و سعی کرد تا آن را به خارج از مرز‌ها نسبت دهد. به گفته‌ کاتوزیان در نهضت ۱۵ خرداد: بازرگانان خرده پا، مغازه داران، پیشه وران، دانشجویان، کارگران، بیکاران و فعالان سیاسی حضور داشتند.

محمدرضا پهلوی با اصرار اسدالله علم نخست وزیر وقت، سرلشگر اویسی را مامور گشودن آتش به روی مردم کرد. دولت، تعداد کشته‌ها را کمتر از ۹۰ تن، اما ناظران تعداد شهدا را چند هزار تن اعلام کردند. امام خمینی هم در روز‌های پایانی مرداد ۱۳۴۲ از زندان آزاد شد. قیام ۱۵ خرداد یک خیزش خودجوش و ناگهانی بود، حرکت انفجارآمیز مردمی بود، در برابر نیرو‌های ارتش و دیگر نظامیانی که کورکورانه عمل می‌کردند.

در پایان می‌توان گفت که مردم ایران با این قیام نشان دادند که در برابر رژیم‌های استبدادی هرگز کوتاه نمی‌آیند. رهبری مدبرانه‌ امام (ره) و ایستادگی و مقاومت مردم در برابر رژیم پهلوی سبب شد تا سرانجام در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ خورشیدی انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید.

انتهای پیام/۳۶۱