اصرار تهران بر بسته شدن پرونده پادمان برای چیست؟

بسته شدن پرونده پادمانی یکی از اساسی‌ترین مواد اختلافی جمهوری اسلامی ایران و طرف‌های غربی در مسیر احیای برجام است، اما اساساً پادمان چیست و چرا تهران بر بسته شدن این پرونده اصرار دارد؟

کد خبر: ۵۴۴۲۹۱

تاریخ: ۱۷ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۳:۰۱

به گزارش گروه سایر رسانه‌های دفاع‌پرس، مذاکرات فشرده هسته‌ای برای احیای برجام از ساعت ۱۵:۱۵ دقیقه‌ی ۸ آذر ماه ۱۴۰۰ به وقت وین به ریاست مشترک «علی باقری» رئیس هیأت مذاکره‌کننده ایران و «انریکه مورا» معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و با حضور هیأت‌های ایران، روسیه، چین، فرانسه، انگلیس، آلمان و اتحادیه اروپا آغاز شد و پس از گذشت چندین دور فراز و فرور مرداد ماه با بسته پیشنهادی مورا دود سفید البته به روایت غربی‌ها از هتل کوبورگ بلند شد.

از همان ایام گمانه زنی‌هایی در خصوص جزئیات این بسته پیشنهادی مطرح شد و اغلب رسانه‌های غربی با هدف تحت فشار قرار دادن جمهوری اسلامی ایران برای پاسخ سریع و مدیریت افکار عمومی برای مثبت نشان دادن رفتار اروپایی‌ها در مذاکرات نکاتی از متن پیشنهادی را افشا کردند.

بر اساس اعلام رسمی مقامات کشورمان یکی از مولفه‌های مورد نظر ایران در هر توافق احتمالی، تضمین‌های الزام آور طرف مقابل است. راستی آزمایی‌های عملی در خصوص رفع پایدار تحریم‌ها و بسته‌شدن ادعا‌های سیاسی علیه ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی یکی دیگر از مسائل مهم برای ما در مسیر توافق اعلام شد و بر اساس گفته رئیس جمهور پیش از حل این مسائل دستیابی به توافق ممکن نخواهد بود.

همچنین در کنار این مسائل موضوع تحریم سپاه پاسداران (FTO) نیز یکی دیگر از مسائل مورد اختلاف ایران و طرف‌های غربی است که در این ایام زیاد از آن شنیدیم، اما اصلی‌ترین مساله لاینحل مذاکرات تا امروز مساله پادمان است.

تاجایی که معاون سیاسی دفتر رئیس‌جمهور در پیامی تاکید کرد: در تمامی گفتگو‌های تلفنی آیت الله رئیسی با روسای جمهور فرانسه، روسیه و چین، موضع قاطع ایشان این بود که فقط زمانی که ادعا‌های پادمانی حل و فصل و بسته شود، توافق نهایی قابل دست یافتن است؛ و بار‌ها رئیس جمهور تاکید کرده است وقتی حرف از مذاکره است، باید تمامی موضوعات پادمانی حل‌وفصل شود. بدون حل‌وفصل مسائل پادمانی، سخن از توافق معنا ندارد.

از سوی دیگر رافائل گروسی، دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای می‌گوید: «قطعا بدون دریافت پاسخ معتبر از ایران، پرونده تحقیقات پادمان‌ها را نمی‌بندیم.

پادمان چیست؟

«پادْمان» در فارسی به معنای نظارت و حراست‌کردن است و اسم مصدری است که از ریشه فعل پاییدن گرفته شده‌است.

کشور‌های فاقد سلاح هسته‌ای، براساس پیمان عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای یا NPT"" متعهد شده‌اند پس از مذاکره با آژانس، تدابیر پادمان‌ها (Safeguards) را بپذیرند که نشان‌دهنده «تایید پایبندی آن کشور به تعهدات خود در قبال این پیمان با هدف جلوگیری از تبدیل مصارف صلح‌آمیز انرژی هسته‌ای به استفاده‌های تسلیحاتی هسته‌ای یا ابزار‌های انفجاری هسته‌ای» باشد.

جزئیات تدابیر پادمان‌های مقرر در این ماده، در سند دیگری تحت عنوان «مقررات موافقت‌نامه پادمان‌ها» (CSA یا Comprehensive Safeguards Agreement) تدوین شده‌است. ایران در دی‌ماه ۱۳۴۸ این تعهدات را پذیرفته است. این تعهدات غیر از پایبندی به پروتکل الحاقی است.

البته بعد از تصویب «قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت ایران» و پس از مذاکرات مشترک دستگاه سیاست خارجی ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی در سوم اسفندماه سال ۱۳۹۹ طی بیانیه‌ای مشترک ایران و آژانس تفاهم کردند اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی و دسترسی‌های برجامی کامل متوقف شود و صرفا تعهدات پادمانی ایران اجرا شود؛ بنابراین، بر پایه قانون مجلس هیچ دسترسی فراپادمانی به آژانس اعطا نخواهد شد و هیچ گونه بازرسی فراپادمانی نیز انجام نمی‌شود.

با درک درست از مسئله پادمان و معرفی وظایف پادمان، و انجام وظایف نظارتی و درک عناصر مرتبط با پادمان که از جمله مسائل مهم در مسئله هسته‌ای است، کشور‌ها می‌توانند به دنبال تشکیل پادمان‌های ملی باشند، که از این طریق امکان بیشتری در جهت شفاف‌سازی فعالیت‌های هسته‌ای، تامین هر چه بیشتر منافع ملی و خنثی کردن فشار‌ها و تبلیغات سوء ایجاد می‌شود.

چرا بسته شدن پرونده پادمانی برای ما مهم است؟

آژانس بین المللی انرژی اتمی به عنوان پلیس بد مذاکرات هسته‌ای همواره نقش آفرینی کرده و این بازی قدیمی برای مذاکره کنندگان ما روشن و مشخص است.

این سازمان به ظاهر فنی و علمی در کارنامه اقدامات خود افشای اطلاعات محرمانه سایت‌های هسته‌ای کشورمان، فرستادن جاسوس تحت عنوان بازرس هسته‌ای و رفتار‌های غیرسازنده و سیاسی را دارد و بیشتر تحت تاثیر فشار‌های آمریکا و شاید صهیونیست‌ها رفتار کرده است.

با وجود مواضع مقامات جمهوری اسلامی ایران مبنی بر همکاری کامل و شفاف با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درخصوص نمونه‌برداری از برخی مراکز هسته‌ای و نیز ارائه پاسخ‌های دقیق درباره منشأ پیداشدن مواد رادیواکتیو در سه مرکز هسته‌ای اعلام‌نشده ایران بازهم اقدامات غیر سازنده در آژانس تداوم داشت و سفر‌های گاه و بیگاه گروسی مدیرکل آژانس به تل آویو نیز شاید در اینگونه رفتار‌ها بی تاثیر نباشد.

اما جمهوری اسلامی ایران همواره چه در دوران عمر کوتاه برجام و حتی چه پس از آن تا جایی که طرف‌های غربی حسن نیت داشتند به نحوی رفتار کرد که به گواه همه کارشناسان فعالیتی کاملا شفاف و دقیق را داشته و بیشترین همکاری‌ها را با سازمان‌های بین المللی داشته است.

اما با توجه به این سابقه طرف‌های غربی-آمریکایی و رفتار آژانس نمی‌توانیم بدون بسته شدن موضوع پادمان پای توافقی را امضا کنیم چرا ممکن است در آینده این نقص در توافق زمینه ساز ادعا‌های بعدی و بهانه‌ای برای تکرار بد عهدی‌های گذشته شود.

ابوالفضل عموئی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و از اعضای سابق تیم مذاکره کننده هسته‌ای در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، در خصوص اهمیت پایان یافتن موضوعات پادمانی اظهار داشت: «بسته شدن پرونده موضوعات باقی مانده همکاری‌های پادمانی در این مرحله به این دلیل مهم است که اگر این پرونده باز بماند به جهت شیطنت‌هایی که ممکن است شکل بگیرد باعث عدم پایداری توافق خواهد شد.

وی افزود: جمهوری اسلامی به این جهت مذاکرات را دنبال می‌کند که به یک توافق پایدار و سود آور دست پیدا کند و در صورتی که به یک توافق غیر پایدار دست پیداکنیم ادامه مذاکرات از منطق خالی است به همین جهت ما فکر می‌کنیم باز ماندن پرونده پادمانی به چالشی برای پایداری توافق تبدیل خواهد شد

نماینده مردم تهران تاکید کرد: باید توجه کرد موضوعات باقی مانده مبهم است و ما به اینکه آژانس به گزارشات بی اعتباره سرویس‌های جاسوسی استناد کرده است منتقد هستیم و فکر میکنیم نوع رفتار‌ها حاصل از نگاه سیاسی به جای نگاه فنی به پرونده هسته‌ای ایران است.

وی خاطر نشان کرد: ما بیشترین همکاری‌ها را با آژانس بین المللی انرژی اتمی داشتیم و بیشترین بازرسی‌ها از کشورمان انجام شده و نزدیک یک پنجم کل بازرسی‌ها از ایران انجام شده، ولی سوال اساسی این است که هرقدر همکاری را بیشتر انجام دادیم سوالات آژانس پایان نیافته لذا تاکید داریم این پرونده باید به یک نقطه جمع بندی برسد و پس از آن اگر توافقی شکل بگیرد حداقل از یکی از جنبه‌های ناپایداری خالی خواهد شد.»

در کنار این‌ها تلاش طرف‌های غربی و رسانه‌های آن‌ها به کم اهمیت جلوه دادن پادمان و یا ارجاع حل این مساله پس از امضای توافق اتفاقاً نشان دهنده اهمیت موضوع و احتمالاً نبود حسن نیت در طرف‌های غربی است بر همین اساس بسیار مهم است که هر بهانه‌ای از دست آن‌ها برای مانع تراشی در مسیر توسعه برنامه صلح آمیز هسته‌ای گرفته شود.

بدون شک عزم جمهوری اسلامی ایران بر استفاده صلح آمیز از فن آوری هسته‌ای بر اساس فتوی مقام معظم رهبری و دکترین دفاعی کشورمان بر کسی پوشیده نیست و برای اثبات این موضوع همواره کشورمان تن به بیشترین نظارت‌ها در بر اساس قوانین بین المللی داده است، اما برجامی سست و پر بهانه که باعث ایجاد خلل در مسیر پیشرفت و توسعه کشور شود حتماً از سوی مذاکره کنندگان پذیرفته نیست.

منبع: خانه ملت

انتهای پیام/ ۹۱۱