جنگ با روش علمی!

اینکه چرا فرمانده کل نیرو‌های مسلح، بیست و پنج روز پس از آغاز رسمی جنگ و اشغال هزاران کیلومتر مربع از خاک کشور، به فکر «اداره علمی جنگ» افتاد، از سوالاتی است که یافتن پاسخی روشن برای آن دشوار است.

کد خبر: ۵۴۷۱۵۸

تاریخ: ۰۲ مهر ۱۴۰۱ - ۱۴:۵۶

به گزارش گروه سایر رسانه‌های دفاع‌پرس، «امروز دومین روزی است که من جنگ را با روش علمی اداره می‌کنم...»

این سیزده کلمه، نخستین خط از روزنوشت فرمانده کل قوا و رییس جمهور ایران «ابوالحسن بنی صدر» در روز جمعه، ۲۵ مهر ۱۳۵۹ است.

دو ماه قبل، به تاریخ جمعه ۲۴ مرداد ماه، جلسه‌ای در اتاق جنگ لشکر ۸۱ زرهی در کرمانشاه تشکیل شد. افراد حاضر در این جلسه، علاوه بر رییس جمهور و نخست وزیر، عبارت بودند از: تیمسار، ولی الله فلاحی، تیمسار قاسم ظهیرنژاد، سرهنگ جواد فکوری، سرهنگ هوشنگ عطاریان، سرهنگ علی صیاد شیرازی، مرتضی رضایی، رحیم صفوی، محمد بروجردی، احمد متوسلیان، ناصر کاظمی، هدایت الله لطفیان، ابراهیم مالکیان.

در این جلسه گزارش‌هایی از آرایش نیرو‌های ایرانی و عراقی در مرز‌ها داده می‌شود. تعدادی از فرماندهان سپاه نیز با ارائه دلایل و شواهدی، هشدار‌هایی جدی می‌دهند که رژیم بعث برای تجاوز به کشور قصد و برنامه جدی دارد.

از جمله، ابراهیم مالکیان فرمانده عملیات سپاه قصر شیرین طرحی در ۲۳ بند برای تقویت نیرو و تحکیم خطوط خودی ارائه می‌دهد (که معروف می‌شود به طرح ۲۳ ماده‌ای).

یکی از فرماندهان ارشد ارتش در واکنش به گزارش‌ها و پیشنهادات نیرو‌های سپاه، جملاتی بیان می‌کند مبنی بر این که چنین سخنانی مایه تضعیف روحیه بوده و عراق ضعیف‌تر از آن می‌باشد که دست به چنین کاری بزند.

این فرمانده که با سابقه‌ترین نظامی جمع هم به شمار می‌رود، چند دقیقه بعد، در تعریضی دوباره به اظهارات فرمانده عملیات سپاه قصر شیرین، خطاب به رییس جمهور، سوالی تاریخی بیان می‌کند: «کار ارتش به جایی رسیده که از یک استوار نظر بگیرد؟» (کنایه به آقای مالکیان که قبل از تاسیس سپاه قصر شیرین، درجه‌دار لشکر کرمانشاه بود).

ماجرا به همین جا ختم نمی‌شود. بنی صدر که کمی تحت تاثیر گزارشات نیرو‌های سپاه قرار گرفته، از همان فرمانده ارتشی می‌پرسد: «فلانی! اگر جنگ با عراق شروع شود، شما چه طرحی دارید؟» ایشان جواب می‌دهد: «چنین چیزی اتفاق نمی‌افتد».

فرمانده وقت کل قوا با این جمله که «خب آمدیم و جنگ شد؟» بر سوال خود اصرار می‌کند. فرمانده مزبور نیز تاکید می‌کند: «چنین چیزی محال است». بنی صدر دوباره می‌پرسد: «خب آمدیم و جنگ شد...» تیمسار دوباره تکرار می‌کند: «چنین چیزی محال است». بنی صدر بیشتر پاپی می‌شود که «حالا فرض کن جنگ شد، چه می‌خواهی بکنی؟» و آن فرمانده پاسخی جدید ارائه می‌کند: «یه کارش می‌کنیم».

این جلسه نمونه‌ای از عملکرد عالی‌ترین مقام اجرایی و نظامی کشور، در برابر تهدیدی است که حداقل از شش، هفت ماه قبل به صورت جدی مطرح بود و طی این مدت، ده‌ها تن از از مرزنشینان و مرزبانان بر اثر چند صد فقره تعرض زمینی و هوایی عراق، شهید و زخمی شده بودند (به طور مینگین۱۲-۱۳ شهید در هر ماه).

بنی صدر مدعی است «موقعی که آقای رجایی می‌خواست نخست‌وزیر بشود، خطر تجاوز عراق [..]در آن ایام، روشن شده بود [..]و با اینکه یاسر عرفات را فرستاده بودم پیش آقای صدام حسین تا دست به این کار نزند [..]. یاسر عرفات رفت به عراق و برگشت و گفت که صدام را مثل طاوس دیده و او می‌گوید که کار ایران را چهار روزه تمام می‌کنم». بر اساس خاطرات آقای بنی صدر، این ماجرا، حدود سه هفته پس از آن جلسه تاریخی در اتاق جنگ لشکر ۸۱ اتفاق افتاده است.

ایشان که خود را «بزرگ‌ترین اندیشه تاریخ معاصر» معرفی کرده بود، چگونه طی هفت ماه حاکمیت بر نیرو‌های مسلح، فکری برای اصلاح آرایش دفاعی کشور در برابر تهدیدات احتمالی نکرد تا تیپ‌های زرهی دشمن، طی شش روز اول جنگ، به ۱۵-۱۶ کیلومتری اهواز نرسند؟ با توجه به این که اهواز از مرز، حدود ۹۰ کیلومتر فاصله دارد، روزی ۱۵ کیلومتر پیشروی دشمن در عمق خاک کشور، یعنی تقریبا هیچ عامل بازدارنده جدی در برابر متجاوزین وجود نداشته است.

چرا این «مدیریت علمی» درست یک روز پس از شکست قاطع «عملیات پل نادری» (در ۲۳ مهر) به جریان افتاده است؛ عملیاتی که با تصمیم و فرماندهی عالی شخص بنی صدر و بدون اطلاع سایر اعضای «شورای عالی دفاع» انجام شد.

اگر بنی صدر حدس می‌زد که «اداره جنگ با روش علمی» طی کمتر از ۱۰ روز، دو نتیجه درخشان به بار خواهدآورد (شکست در دومین عملیات کلاسیک و همچنین سقوط خرمشهر)، چنین داعیه گزافی را مطرح نمی‌کرد.

جالب اینجا بود که جناب رییس جمهور، هیچ گله‌ای را از «روش علمی» خود برنمی تافت و روز ۱۴ آبان، یعنی ۱۰ روز پس از سقوط خرمشهر، وقتی به گوشش رسید که گروهی از نمایندگان مجلس برای استیضاح او اقداماتی کرده اند، نامه‌ای به امام نوشته و بیان می‌دارد: «اگر توطئه نکنند، ما پیروز می‌شویم و من تعهد می‌کنم که در این جنگ پیروز می‌شویم، به شرط آنکه ما را به حال خود بگذارند و به شرط اینکه بگذارند کارم را انجام بدهم و با اختیار کشور را به سوی پیروزی ببرم».

در همین روز، امام خمینی به صراحت فرمان می‌دهد که محاصره آبادان باید شکسته شود؛ فرمانی که رسما بر زمین می‌ماند.

۶۲ روز بعد از این نامه نگاری کودکانه، آخرین دستاورد «جنگ با روش علمی بنی صدر»، در منطقه «هویزه» مانند داغی بر پیشانی تاریخ کشور نشست.

پس از این عملیات (۱۶ دی)، ارتش عراق به نتیجه قطعی رسید که نیرو‌های ایرانی از یک عملیات دقیق و برنامه ریزی شده در سطحی گسترده ناتوان هستند.

چهار روز بعد، عملیاتی دیگری موسوم به «توکل» با هدف شکستن حصر آبادان انجام گرفت، اما باز هم نتیجه‌ای حاصل نشد. با این حال، امام خمینی، بیش از ۵ ماه دیگر به به بنی صدر فرصت داد تا در راس نیرو‌های مسلح، تدبیری برای جنگ بیندیشد او تقریبا تمام این زمان را به منازعات سیاسی در پشت جبهه گذراند.

حتی وقتی سپاه پس از دو ماه شناسایی، در بهمن ماه، طرح خود را برای شکست حصر آبادان به شورای عالی دفاع ارائه داد و شورا نیز آن را مصوب نمود، بنی صدر با بهانه‌ای، عملیات را به تعویق انداخت.

او که در ثبت حتی یک پیروزی به نام خود در جبهه‌های نبرد ناکام شده بود، عملا اجازه نمی‌داد نیرو‌های مردمی سپاه ایده‌های خود را برای جنگ علیه دشمن به بوته امتحان بگذارند. هیچ گاه هم معلوم نبود چه کسانی او را در حوزه نظامی محدود کرده یا توطئه می‌کنند که به تعهدش برای پیروزی در جنگ عمل نمی‌کند.

به این ترتیب، در حالی که ۱۳۶۰۰ کیلومتر مربع از کشور تحت اشغال ارتش صدام بود، آرامشی دردناک بر جبهه‌ها حاکم شد و در عوض شهر‌ها در آتش جنگ سیاسی میان بنی صدر و کسانی که او دشمن خود می‌پنداشت، فرو رفت.

بنی صدر و متحدانش (دارودسته رجوی و چند گروهک دیگر) چنین تصور و حتی تبلیغ می‌کردند که حذف او از فرماندهی کل قوا میسر نیست و ارتش از وی حمایت خواهد کرد.

روز ۲۰ خرداد ۱۳۶۰، سرانجام پس از ۱۵ ماه، امام خمینی با کوتاه‌ترین فرمان حکومتی خود، بر این توهمِ ترحم برانگیز مهر باطل زد: «آقای ابوالحسن بنی صدر از فرماندهی نیرو‌های مسلح برکنار شده اند».

بلافاصله اطلاعیه شماره ۵۳۰ ارتش با مفاد بیعت مجدد با امام خمینی منتشر شد و کمتر از ۲۴ ساعت بعد، تمامی فرماندهان ارتش در جماران با امام خمینی دیدار کردند. از آن روز به بعد، بنی صدر، تا روز فرارش از کشور، از انظار پنهان شد.

۱۰۰ روز پس از حذف بنی صدر از قاموس سیاسی و نظامی کشور، نخستین عملیات بزرگ و پیروزمند نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران با نام «ثامن الائمه» به اجرا در آمد و نیرویی معادل ۲۹ گردان از قوای ارتش، سپاه، ژاندارمری و شهربانی توانستند طی دو روز، محاصره ۳۴۹ روزه شهر آبادان را بشکنند.

تمامی فرماندهان اصلی نبرد «ثامن الائمه» همان افسران و پاسدارانی بودند که ۱۳ ماه قبل، در جلسه ۲۴ مرداد ماه، در اتاق جنگ لشکر ۸۱ زرهی در کرمانشاه حضور داشتند (به جز فرمانده سپاه که تغییر کرده بود).

منبع: ایرنا

انتهای پیام/ ۹۱۱